Kıkırdak dokuda hücreler, kendi salgıladıkları ara madde içinde açılmış küçük boşluklarda yer alır. Bu dokunun ara maddesinde kan damarı ve sinir bulunmaz; doku, çevresini saran zarın altındaki damarlardan gelen maddelerle beslenir.
Buna göre kıkırdak dokuyla ilgili,
I. Hücreler, gereksinim duydukları oksijen ve besini doğrudan temas ettikleri kılcal damarlardan alır.
II. Ara madde içindeki madde taşınması difüzyonla gerçekleşir.
III. Dokunun kalınlığı arttıkça iç bölgedeki hücrelere madde ulaşması güçleşir.
Kemik doku ile kıkırdak doku, ikisi de destek doku olmalarına karşın ara maddelerinin yapısı, beslenme biçimleri ve onarım hızları bakımından birbirinden ayrılır.
Buna göre aşağıdaki özelliklerden hangisi her iki dokuda da ortaktır?
İnsan vücudundaki sekiz eklem aşağıda verilmiştir.
- Kafatası kemikleri arasındaki eklemler
- Komşu omurlar arasındaki eklem
- Kaburgaların göğüs kemiğine bağlandığı eklem
- Leğen kemiklerinin önde birleştiği eklem
- Dirsek eklemi
- Diz eklemi
- Omuz eklemi
- Alt çene ile şakak kemiği arasındaki eklem
Buna göre bu eklemlerden kaç tanesinde kemik uçları arasında eklem sıvısı bulunmaz ve kemikler birbirine kıkırdak aracılığıyla bağlanır?
Yeni doğan bir bebeğin kafatası kemikleri arasında, henüz kemikleşmemiş, zar yapılı geniş alanlar (bıngıldaklar) bulunur. Bu alanlar ilk birkaç yıl içinde kemikleşir ve kafatası kemikleri, kenarlarındaki girinti ve çıkıntılarla birbirine sıkıca geçerek oynamaz eklemler oluşturur.
I. Doğum sırasında kafatasının biçiminin bir miktar değişebilmesi bıngıldaklar sayesinde kolaylaşır.
II. Bebeklik döneminde beynin büyümesine kafatasının uyum sağlaması kolaylaşır.
III. Yetişkinde kafatası kemikleri arasındaki eklemlerde eklem boşluğu ve eklem kıkırdağı bulunur.
IV. Yetişkinde kafatası kemikleri arasında gerçekleşen hareket, komşu omurlar arasında gerçekleşen hareketten daha azdır.
Bu bilgilere göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
Omurga, üst üste dizilmiş çok sayıda omurdan oluşur ve komşu omurlar arasındaki eklemler yarı oynaktır. Bu eklemlerin her birinde gerçekleşen hareket çok küçük olmasına karşın kişi gövdesini öne doğru belirgin biçimde eğebilmektedir. Omurganın ortasındaki kanaldan omurilik geçer.
Buna göre omurganın bu yapısıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Deney hayvanlarının diz ekleminde, kemik uçlarını kaplayan kıkırdakta ve aynı bacaktaki kemik dokuda eşit büyüklükte birer yara açılmıştır. Hayvanların kanına, damardan dokuya geçebilen boyalı bir madde verilmiş ve iki yara belirli aralıklarla izlenmiştir. Elde edilen sonuçlar tabloda verilmiştir.
Bu bulgulara dayanarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?
Kıkırdak çeşitleri, ara maddelerinde baskın olan lif tipine göre ayrılır. Elastik lifleri bol olan kıkırdak biçim değiştirdikten sonra eski hâline döner; kalın kollajen lif demetleri taşıyan kıkırdak basınca ve çekmeye dayanıklıdır, yük dağıtan bir yastık gibi davranır; ara maddesi az lifli, düzgün ve parlak görünen kıkırdak ise sağlam bir destek yapısı oluşturur.
Bir öğrenci üç yapı üzerinde şu gözlemleri yapmıştır:
K: Kulak kepçesi katlanıp bırakıldığında hemen eski biçimini almaktadır.
L: İki omur arasındaki yapı, ayakta durulduğunda hafifçe yassılaşmakta, yatıldığında eski kalınlığına dönmektedir.
M: Soluk borusunun duvarındaki halka, boru çökmeden açık kalacak biçimde destek sağlamakta; kesit yüzeyi düzgün ve parlak görünmektedir.
Buna göre K, L ve M'de bulunan kıkırdak çeşitleri aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla birlikte verilmiştir?
Yaşa bağlı olarak diz ekleminde kemik uçlarını kaplayan kıkırdak tabakası incelen ve yer yer aşınan bir kişide, eklem kapsülü ve bağlar sağlam kalmıştır.
Buna göre bu kişide aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi beklenmez?
İnsan vücudundaki iki eklem şöyle tarif edilmiştir:
P ekleminde karşılaşan kemik uçları arasında sıvıyla dolu bir boşluk bulunur; kemik uçları dıştan bir kapsülle sarılmış, her iki kemiğin ucu da ince ve kaygan bir kıkırdak tabakayla kaplanmıştır.
R ekleminde kemikler arasında boşluk ve eklem sıvısı yoktur; kemikleri, sıkışabilen ama yırtılmaya dayanıklı bir kıkırdak disk birbirine bağlar. Bu eklemlerin her biri çok az hareket sağlar ve vücudun üst bölümünün ağırlığı bu eklemler boyunca aktarılır.
Buna göre P ekleminde kemik uçlarını kaplayan kıkırdağın çeşidi ile R eklemine bir örnek aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Aşağıda insan vücudundan on yapı verilmiştir.
- Kulak kepçesi
- Soluk borusu halkaları
- Omurlar arasındaki diskler
- Burun
- Gırtlak kapağı
- Kaburgaların göğüs kemiğine bağlanan uçları
- Diz ekleminde kemik uçlarını kaplayan tabaka
- Leğen kemiklerinin önde birleştiği yer
- Bronşlar
- Embriyoda uzun kemiklerin ilk taslağı
Buna göre bu yapılardan kaç tanesinde hiyalin kıkırdak bulunur?