Soru 1 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Depremler, yer kabuğundaki kırık hatları boyunca biriken enerjinin aniden boşalmasıyla ortaya çıkar ve dünya üzerinde belirli kuşaklarda yoğunlaşır.
Buna göre depremlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 2 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Yer şekillerinin oluşumunda etkili olan kuvvetler, enerjilerini nereden aldıklarına göre iç kuvvetler ve dış kuvvetler biçiminde ikiye ayrılır. İç kuvvetler enerjisini yerin iç ısısından, dış kuvvetler ise güneş enerjisi ve yer çekiminden alır.
Buna göre iç kuvvetler ve dış kuvvetlerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 3 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Tortul kayaçlar; malzemenin taşınıp yığılması, suda çözünen maddelerin çökelmesi ya da canlı kalıntılarının birikmesi yollarından biriyle oluşur ve buna göre fiziksel, kimyasal ve organik olmak üzere üç grupta incelenir.
Buna göre tortul kayaçlarla ilgili aşağıdaki öncüllerden;
I. Traverten, kalsiyum karbonatça zengin suların çökelmesiyle oluşan kimyasal tortuldur.
II. Linyit ve taş kömürü, bitki kalıntılarının değişime uğramasıyla oluşan organik tortullardır.
III. Konglomera, akarsuların taşıdığı çakılların çimentolanmasıyla oluşan kimyasal tortuldur.
IV. Kaya tuzu, göl ve deniz sularının buharlaşmasıyla oluşan fiziksel tortuldur.
hangileri doğrudur?
Soru 4 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Kayaçlar durağan değildir; sıcaklık, basınç ve kimyasal ortam değiştikçe bir türden başka bir türe dönüşebilir. Bu dönüşümlerin tümüne kayaç döngüsü denir.
Buna göre aşağıdaki dönüşümlerden hangisi başkalaşım (metamorfizma) ile açıklanır?
Soru 5 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Yer kabuğuna etki eden yan basınçlar, tabakaların esnekliğine göre farklı sonuçlar doğurur. Esnekliğini koruyan tabakalar bükülürken, sertleşerek esnekliğini yitirmiş kütleler kırılır.
Bu bilgiye göre orojenez ile ilgili aşağıdaki öncüllerden;
I. Antiklinal, kıvrımlı yapıda yukarı doğru bükülmüş bölümdür.
II. Horst, iki kırık arasında çökerek alçalmış bölümdür.
III. Graben, esnek tabakaların bükülmesiyle açıklanır.
IV. Kırık dağların oluşması için kütlenin esnekliğini yitirmiş olması gerekir.
hangileri doğrudur?
Soru 6 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Volkanizma, magmanın yer kabuğunun derinliklerinde ya da yüzeyinde katılaşmasıyla farklı yer şekilleri ortaya çıkarır.
Buna göre volkanizmayla ilgili aşağıdaki öncüllerden;
I. Krater, volkan bacasının yüzeye açılan ağzıdır.
II. Kaldera, kraterin çökmesi ya da patlamayla genişlemesi sonucu oluştuğundan kraterden daha geniştir.
III. Maar, akıcı lavların geniş alana yayılıp katılaşmasıyla oluşan düzlüktür.
IV. Volkan konisinin yamaç eğimi, lavların akıcılığı arttıkça artar.
hangileri doğrudur?
Soru 7 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Bir yörede yapılan arazi incelemesinde; yüzeyde geniş alan kaplayan bazalt örtüsüne, bu örtünün altında ise deniz canlılarına ait fosiller içeren kalın kalker tabakalarına rastlanmıştır. Yörenin etkin bir fay hattı üzerinde yer aldığı da belirlenmiştir.
Bu bilgilere dayanarak yöreyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ULAŞILAMAZ?
Soru 8 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
İskandinav Yarımadası'nda Dördüncü Zaman'da kara üzerini örten kalın buzul tabakası erimiş, yüzeydeki yük azaldıkça yarımada yavaş yavaş yükselmeye başlamıştır. Bu yükselme günümüzde de sürmektedir.
Bu duruma yol açan olayla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 9 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Magmanın soğuyup katılaşmasıyla püskürük kayaçlar oluşur. Magma yer kabuğunun içinde yavaş soğursa iri kristalli, yüzeye çıkıp hızla soğursa ince kristalli ya da camsı kayaçlar meydana gelir.
Buna göre verilen örnek ile kayaç türünün eşleştirildiği aşağıdaki seçeneklerden hangisi doğrudur?
Soru 10 / 10TYT Sosyal Bilimler · İç Kuvvetler ve Kayaçlar
Bir bölgede yüzeye yakın kayacın türü; suyun yüzeyde mi akacağını yoksa yer altına mı sızacağını, kaynakların nerede çıkacağını ve hangi yer şekillerinin gelişeceğini belirler. Kalker, hem eriyebilen hem de çatlaklı bir kayaç olduğundan sular bu kayaç üzerinde uzun süre tutunamaz.
Buna göre kalkerin geniş alan kapladığı bir yörede aşağıdakilerden hangisinin görülmesi BEKLENMEZ?