Soru 1 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Biyodizel, bitkisel yağların metanolle tepkimesinden elde edilen metil esterlerdir. Triolein adlı bir yağ için denkleşmiş tepkime şöyledir:
C₅₇H₁₀₄O₆ + 3CH₃OH → 3C₁₉H₃₆O₂ + C₃H₈O₃
(triolein) (biyodizel) (gliserol)
Bir tepkime kabına 884 kg triolein ve 64 kg metanol konuluyor ve sınırlayıcı bileşen tamamen tükenene kadar tepkime yürüyor.
Buna göre kaç kg biyodizel (C₁₉H₃₆O₂) oluşur? (Mol kütleleri: triolein 884, CH₃OH 32, C₁₉H₃₆O₂ 296, C₃H₈O₃ 92 g/mol)
Soru 2 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Hidrojen, yakıt hücrelerinde ve içten yanmalı motorlarda kullanılabilen bir enerji taşıyıcısıdır.
I. Yanmasından yalnız su oluştuğu için kullanım aşamasında karbon dioksit salımına yol açmaz.
II. Yer kabuğunda serbest hâlde bol bulunduğundan doğrudan çıkarılarak yakıt olarak kullanılır.
III. Birim kütle başına verdiği enerji, fosil yakıtların verdiğinden düşüktür.
Hidrojenle ilgili bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 3 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Ham petrol rafineride önce ayrımsal damıtma kulesine gönderilir; ağır fraksiyonların bir bölümü ise daha sonra kraking işlemiyle değerli ürünlere dönüştürülür. Örneğin kraking sırasında C₁₀H₂₂ → C₈H₁₈ + C₂H₄ tepkimesi gerçekleşebilir.
I. Ayrımsal damıtma, bileşenlerin kaynama noktası farkına dayanan fiziksel bir ayırma yöntemidir.
II. Kraking ile uzun zincirli hidrokarbonların daha kısa zincirlilere parçalanması kimyasal bir değişimdir.
III. Kulede yukarı çıkıldıkça sıcaklık arttığından kaynama noktası yüksek fraksiyonlar kulenin üst seviyelerinde toplanır.
IV. Kraking ürünlerinde, başlangıçtaki alkanda bulunmayan çift bağlı hidrokarbonlar da oluşabilir.
Buna göre yukarıdaki yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 4 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Etan ve asetilenin yanma tepkimeleri ile molar yanma entalpileri aşağıda verilmiştir:
2C₂H₆(g) + 7O₂(g) → 4CO₂(g) + 6H₂O(s) (1 mol C₂H₆ için ΔH = -1560 kJ)
2C₂H₂(g) + 5O₂(g) → 4CO₂(g) + 2H₂O(s) (1 mol C₂H₂ için ΔH = -1300 kJ)
Bir ısıtma sisteminde 7800 kJ ısı, bir kez yalnız etan, bir kez de yalnız asetilen yakılarak elde ediliyor.
Buna göre asetilen kullanıldığında oluşan CO₂, etan kullanıldığında oluşandan kaç g fazladır? (C: 12, O: 16 g/mol)
Soru 5 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Fosil yakıtların kullanımı hem sera etkisinin artmasına hem de asit yağmurlarına yol açabilmektedir.
Buna göre sera etkisi ve asit yağmuruyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi YANLIŞTIR?
Soru 6 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Güneş ve rüzgâr enerjisinden elektrik üretimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?
Soru 7 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Bir termik santralde kütlece %1,6 kükürt içeren kömür yakılmaktadır. Kömürdeki kükürdün tamamı SO₂'ye dönüşmekte ve baca gazındaki SO₂'nin %80'i kireç taşıyla aşağıdaki denkleşmiş tepkimeye göre tutulmaktadır:
2CaCO₃(k) + 2SO₂(g) + O₂(g) → 2CaSO₄(k) + 2CO₂(g)
Buna göre 1 ton kömürün yakılmasıyla oluşan SO₂'nin tutulması için kaç kg CaCO₃ harcanır? (O: 16, S: 32, Ca: 40, C: 12 g/mol)
Soru 8 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Kurgusal bir tesiste üretilen yakıt gazı karışımı hacimce %20 metan ve %80 etan içermektedir. Bu gazların yanma entalpileri sırasıyla -890 kJ/mol ve -1560 kJ/mol'dür.
Buna göre normal koşullarda ölçülen 22,4 L karışımın tamamen yanmasıyla açığa çıkan ısı kaç kJ'dür? (Normal koşullarda 1 mol gaz 22,4 L hacim kaplar.)
Soru 9 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Hidrojen gazı endüstride çoğunlukla metanın buharla tepkimesinden üretilir:
CH₄(g) + 2H₂O(g) → CO₂(g) + 4H₂(g)
Üretilen hidrojen bir yakıt olarak 2H₂(g) + O₂(g) → 2H₂O(s) tepkimesine göre yakılmaktadır; bu tepkimede 1 mol H₂ için ΔH = -286 kJ'dir.
Buna göre hidrojen yakılarak 5720 kJ ısı elde edilmesi için gereken hidrojenin bu yöntemle üretimi sırasında kaç g CO₂ oluşur? (C: 12, O: 16 g/mol)
Soru 10 / 10AYT Kimya · Fosil Yakıtlar - Alternatif Enerji Kaynakları
Şekilde, kurgusal bir bölgede elektrik üretiminde kullanılan dört enerji kaynağı için, üretilen 1 kWh elektrik başına salınan karbon dioksit kütleleri verilmiştir.
Yılda 2,5 × 10⁵ kWh elektrik tüketen bir tesis, elektriğini kömür yerine doğal gazdan sağlarsa karbon dioksit salımı yılda kaç kilogram azalır?