Soru 1 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
X ve Y şehirleriyle ilgili şu bilgiler veriliyor:
• X şehrinin nüfusu 1,5 milyondur; çalışanların yarıya yakını demir-çelik ve otomotiv fabrikalarında istihdam edilmektedir.
• Y şehrinin nüfusu 180 bindir; çalışanların büyük bölümü kömür ocaklarında ve ocaklara bağlı işletmelerde çalışmaktadır.
Bu bilgilere göre X ve Y şehirlerinin fonksiyonlarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 2 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Yayla, oba, kom, dam ve ağıl gibi yerleşmeler Türkiye'nin farklı yörelerinde yılın belirli dönemlerinde kullanılmakta, bu dönemlerin dışında boş bırakılmaktadır.
Buna göre, bu yerleşmelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?
Soru 3 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Bir platonun yüzeyi büyük ölçüde kireç taşlarından oluşmuştur. Yağan yağmurun büyük bölümü çatlaklardan yer altına sızdığı için yüzeyde akarsu ve göl hemen hiç yoktur. Plato üzerindeki köyler, yer altı sularının yüzeye çıktığı birkaç kaynağın çevresinde toplanmıştır.
Bu platoda yerleşmelerin dağılışını belirleyen temel doğal etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 4 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Doğal koşulları çevresinden farklı olmayan ve uzun yıllar birkaç haneli küçük bir köy olarak kalan bir yerleşmenin yakınında zengin bir bor yatağı bulunmuştur. İşletmenin açılmasından sonra yerleşmeye çevre illerden işçi göçü olmuş, nüfus on beş yılda on katına çıkmıştır.
Bu yerleşmenin büyümesinde etkili olan beşeri etmen aşağıdakilerden hangisidir?
Soru 5 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Türkiye'de bir yerleşmenin kır ya da şehir sayılmasında yalnızca nüfus miktarı ölçüt alınmaz; yerleşmedeki ekonomik faaliyetlerin türü, fonksiyon çeşitliliği ve idari statü de dikkate alınır.
Buna göre aşağıdaki yerleşmelerden hangisinin şehir yerleşmesi özelliği taşıdığı söylenebilir?
Soru 6 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
K ve L yörelerinin özellikleri şöyledir:
• K yöresi: Geniş ve düz bir ova üzerindedir; yıllık yağış 350 mm'nin altındadır, akarsular yaz boyunca kurur ve içme suyu yalnızca birkaç kuyudan sağlanır.
• L yöresi: Derin vadilerle parçalanmış, eğimi yüksek bir arazidedir; yağış yıl boyunca düştüğü için pek çok noktada kaynak suyu vardır.
Buna göre bu iki yörenin kır yerleşmeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Türkiye'de yerleşmelerin sıklığı; yer şekilleri, iklim koşulları ve su kaynaklarına bağlı olarak alandan alana değişir.
I. Menteşe yöresinin dağlık ve karstik kesimleri
II. Çukurova
III. Hakkâri çevresindeki yüksek dağlık alanlar
IV. Çatalca-Kocaeli platosunun kıyı kuşağı
Yukarıda verilen alanlardan hangi ikisinde yerleşmeler daha sıktır?
Soru 8 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Bir yörenin özellikleri şöyledir:
• Arazi çok engebelidir; düz ve geniş tarım alanı yok denecek kadar azdır.
• Yıl boyunca yağış düştüğü için hemen her yamaçta kaynak suyu ve küçük dereler bulunur.
• Aileler kendi tarlalarının ve fındık bahçelerinin içinde, birbirinden uzak evlerde oturur.
Bu yörede görülen kır yerleşme tipi ve bu tipi ortaya çıkaran temel neden aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?
Soru 9 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
Bir şehirde çalışan nüfusun büyük bölümü konaklama, yeme-içme, rehberlik ve eğlence hizmetlerinde çalışmaktadır. Şehrin nüfusu yılın belirli aylarında birkaç katına çıkmakta, kış aylarında ise belirgin biçimde azalmaktadır.
Bu şehir, fonksiyonel sınıflandırmada aşağıdakilerden hangisine örnektir?
Soru 10 / 10TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler
M şehrinin nüfusu 250 bin, N şehrinin nüfusu ise 400 bindir. M şehrinde üniversite hastanesi, büyük bir toptancı hali, havalimanı ve iki fakülte bulunmakta; çevre illerden gelenler bu hizmetlerden yararlanmaktadır. N şehrinde ise çalışan nüfusun büyük bölümü çevredeki ovada tarımla uğraşmakta, hizmet kuruluşları ancak kendi ilçelerine yetmektedir.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?