Gözlemler, Dünya'dan bakıldığında galaksilerin hemen hepsinin bizden uzaklaştığını göstermektedir. Büyük Patlama modeli bunu, galaksilerin durağan bir uzayın içinde bir merkezden dışa fırlamasıyla değil, uzayın kendisinin her noktada genişlemesiyle açıklar.
Buna göre,
I. Genişleme uzayda belirli bir merkezden başlamıştır ve galaksiler bu merkezden uzaklaşmaktadır.
II. Başka bir galakside bulunan bir gözlemci de diğer galaksilerin kendisinden uzaklaştığını görür.
III. İki galaksi arasındaki uzaklık ne kadar büyükse aralarındaki uzaklaşma hızı da o kadar büyüktür.
yargılarından hangileri doğrudur?
Soru 2 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Standart modele göre proton iki yukarı (u) ve bir aşağı (d) kuarktan, nötron ise bir yukarı (u) ve iki aşağı (d) kuarktan oluşur. Bir atom çekirdeğini oluşturan proton ve nötronlarda toplam 20 tane u kuarkı ve 22 tane d kuarkı bulunmaktadır.
Buna göre bu çekirdeğin atom numarası kaçtır?
Soru 3 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Büyük Patlama modelinin standart anlatımında evrenin geçirdiği evrelerden üçü şunlardır:
I. Nötr atomların oluşması ve ışığın maddeden ayrılarak serbestçe yayılmaya başlaması
II. Kuarkların birleşerek proton ve nötronları oluşturması
III. Protonlarla nötronların birleşerek helyum çekirdeklerini oluşturması
Bu evrelerin zaman içindeki oluş sırası aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?
Soru 4 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Laboratuvarda dalga boyu 500 nm olarak ölçülen bir tayf çizgisi, K galaksisinin tayfında 505 nm, L galaksisinin tayfında ise 515 nm olarak gözlenmektedir. Kaymalar küçük olduğundan galaksilerin uzaklaşma hızları Δλ/λ₀ oranıyla doğru orantılıdır (λ₀: laboratuvardaki dalga boyu, Δλ: dalga boyundaki artış) ve her iki galaksi Hubble yasasına uymaktadır. K galaksisinin Dünya'ya uzaklığı 60 Mpc'dir.
Buna göre L galaksisinin Dünya'ya uzaklığı kaç Mpc'dir?
Soru 5 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Büyük Patlama teorisi, gözlenen pek çok olguyu başarıyla açıklamasına karşın bazı soruları yanıtsız bırakmaktadır.
Buna göre aşağıdakilerden hangisi, bu teorinin açıklayamadığı konulardan biridir?
Soru 6 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Büyük Patlama modeline göre evren başlangıçta çok sıcak ve yoğundu; soğudukça önce proton ve nötronlar, sonra hafif çekirdekler, en sonra da nötr atomlar oluştu.
Buna göre,
I. Proton ve nötronlar oluşmadan önce evrende bu parçacıkları oluşturacak kuarklar bulunuyordu.
II. Evrendeki helyum çekirdeklerinin büyük kısmı, ilk yıldızlar oluştuktan sonra bu yıldızların içinde meydana gelmiştir.
III. Nötr atomlar oluşmadan önce de ışık, evrende maddeyle etkileşmeden uzun yollar alabiliyordu.
yargılarından hangileri doğrudur?
Soru 7 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Bir gökbilimci, uzak galaksilerin tayflarını laboratuvar tayflarıyla karşılaştırarak galaksilerin uzaklıklarını kestirmeye çalışmaktadır. Kullandığı galaksilerin hepsinde kayma miktarı küçüktür.
Buna göre,
I. Kozmolojik kırmızıya kayma, ışık yolculuk ederken uzayın genişlemesiyle dalga boyunun uzamasıyla açıklanır.
II. Galaksinin tayfındaki kırmızıya kayma oranı (Δλ/λ₀), galaksinin uzaklığından bağımsızdır.
III. Δλ/λ₀ ölçülerek galaksinin uzaklaşma hızı, Hubble sabiti biliniyorsa buradan da galaksinin uzaklığı bulunabilir.
yargılarından hangileri doğrudur?
Soru 8 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Standart modelde madde; kuarklar ve leptonlar olarak adlandırılan temel parçacıklarla açıklanır. Proton ve nötron gibi parçacıklar kuarklardan oluşurken elektron bir leptondur.
Buna göre,
I. Elektronun daha küçük parçacıklardan oluştuğuna ilişkin bir yapı bilinmemektedir; elektron temel parçacık kabul edilir.
II. Kuarklar, doğada bugün tek başına serbest hâlde gözlenmez; proton ve nötron gibi parçacıkların içinde bulunur.
III. Nötronun yükünün sıfır olması, onu oluşturan kuarkların her birinin yüksüz olmasındandır.
yargılarından hangileri doğrudur?
Soru 9 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Hubble sabiti H₀ = 75 km/s/Mpc olarak alınmıştır. Bir galaksinin tayfındaki kırmızıya kaymadan, galaksinin 6·10⁶ m/s hızla uzaklaştığı bulunmuştur.
Buna göre bu galaksinin Dünya'ya uzaklığı kaç Mpc'dir?
Soru 10 / 10AYT Fizik · Büyük Patlama Teorisi
Gökyüzünün her yönünden, yaklaşık 2,7 K'lik bir sıcaklığa karşılık gelen ve mikrodalga bölgesinde bulunan, her doğrultuda neredeyse aynı şiddette bir ışıma ölçülmektedir.
Kozmik mikrodalga arka plan ışıması denen bu ışımanın Büyük Patlama modeli için güçlü bir kanıt sayılmasının nedeni aşağıdakilerden hangisidir?