Bir gözlemevinde farklı gök cisimlerinden gelen ışığın tayfı incelendiğinde, bilinen spektrum çizgilerinin laboratuvarda ölçülen konumlarına göre kaydığı görülmüştür.

I. Bir gök cisminin tayfında maviye kayma gözlenmesi, o cisimden gelen ışığın renginin mavi olduğunu gösterir.
II. Kırmızıya kayma, gözlenen dalga boyunun laboratuvarda ölçülenden büyük olması demektir.
III. Kayma miktarı, gök cisminin kütlesi hakkında doğrudan bilgi verir.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

Ses dalgalarında ve ışıkta gözlenen Doppler olayı karşılaştırılıyor.

Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Dünya'dan 1,2·10⁷ m/s sabit süratle uzaklaşan bir galaksiden gelen ışığın tayfı inceleniyor. Laboratuvarda dalga boyu 500 nm ölçülen bir spektrum çizgisi, bu tayfta kaymış olarak gözlenmektedir. Işığın boşluktaki hızı c = 3·10⁸ m/s'dir ve v ≪ c olduğundan Δλ/λ₀ = v/c bağıntısı kullanılabilir.

Buna göre bu çizginin gözlenen dalga boyu kaç nm'dir?

Şekilde, durgun havada duran bir ses kaynağı K'nin yaydığı dalga cepheleri ve kaynağın sağında duran G gözlemcisi görülmektedir. λ, ardışık iki cephe arasındaki uzaklıktır. Kaynak, yaydığı sesin frekansını değiştirmeden G'ye doğru sabit süratle hareket etmeye başlıyor. Sesin havadaki yayılma sürati sabittir.

I. G'ye ulaşan ardışık dalga cepheleri arasındaki uzaklık azalır.
II. G'nin duyduğu sesin frekansı, kaynağın yaydığı sesin frekansından büyük olur.
III. Kaynağın sürati değişmediği sürece, kaynak G'ye yaklaştıkça G'nin duyduğu frekans sabit kalır.

Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?

Rüzgârsız havada, düz bir yolun aynı noktasından zıt yönlere doğru hareket eden iki araçtan K aracı 20 m/s sabit süratle giderken frekansı 720 Hz olan bir siren çalmakta, L aracı ise 40 m/s sabit süratle gitmektedir. Araçlar birbirinden uzaklaşmaktadır. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre L aracındaki sürücünün duyduğu sesin frekansı kaç Hz'dir?

Durgun havada ses hızı 340 m/s'dir. Yol kenarında duran bir gözlemciye doğru 34 m/s sabit süratle yaklaşan bir kaynak, frekansı 990 Hz olan ses yaymaktadır.

Buna göre gözlemcinin duyduğu sesin frekansı kaç Hz'dir?

Rüzgârsız havada, frekansı 500 Hz olan bir ses kaynağı bir doğru boyunca 40 m/s sabit süratle bir gözlemciden uzaklaşmaktadır. Gözlemci de aynı doğru üzerinde kaynağa doğru 20 m/s sabit süratle koşmaktadır. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre gözlemcinin bulunduğu bölgede havadaki ses dalgasının dalga boyu (ardışık iki sıkışma arasındaki uzaklık) kaç cm'dir?

Rüzgârsız havada yol kenarında duran bir gözlemcinin önünden, sabit frekanslı korna çalan bir araç sabit süratle geçiyor. Gözlemci, araç yaklaşırken kornanın sesini 765 Hz, uzaklaşırken 680 Hz frekanslı duyuyor. Sesin havadaki sürati 340 m/s'dir.

Buna göre aracın sürati kaç m/s'dir?

Bir yıldızın tayfında, laboratuvarda dalga boyu 500,0 nm ölçülen bir spektrum çizgisi incelenmektedir. Aylar süren gözlemlerde bu çizginin dalga boyunun düzenli bir dönemle 500,1 nm ile 500,5 nm arasında değiştiği, bu aralığın dışına hiç çıkmadığı görülmüştür.

I. Yıldız, Dünya'dan uzaklaşmaktadır.
II. Yıldızın Dünya'ya göre uzaklaşma sürati düzenli olarak artıp azalmaktadır.
III. Çizginin 500,1 nm ölçüldüğü dönemlerde yıldız Dünya'ya yaklaşmaktadır.

yargılarından hangileri bu gözlemle uyumludur?