Soru 1 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Beş ayrı düzenekte tek renkli ışık, tek bir yarıktan geçirilerek perdede kırınım deseni oluşturulmuştur. Düzeneklere ait dalga boyu λ, yarık genişliği a ve yarık–perde uzaklığı L değerleri tabloda verilmiştir.
Düzenek | λ (nm) | a (mm) | L (m)
K | 400 | 0,20 | 2,0
L | 700 | 0,50 | 2,0
M | 400 | 0,40 | 4,0
N | 600 | 0,60 | 2,5
P | 500 | 0,25 | 3,0
Buna göre merkezî aydınlık saçağı en geniş olan düzenek hangisidir?
Soru 2 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Tek renkli ışıkla havada yapılan bir tek yarık deneyinde perdede ikinci karanlık saçağın yeri işaretleniyor. Kaynak, yarık ve perde yerinden oynatılmadan düzenek bütünüyle saydam bir sıvıyla dolduruluyor. Bu durumda perdede, işaretlenen noktada desenin aynı yanındaki üçüncü karanlık saçağın oluştuğu görülüyor. Havanın kırıcılık indisi 1 alınacaktır. (Küçük açı yaklaşımı geçerlidir.)
Buna göre sıvının kırıcılık indisi kaçtır?
Soru 3 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Boşlukta dalga boyu 500 nm olan tek renkli ışık, genişliği 0,25 mm olan tek bir yarığa dik olarak düşürülüyor. Yarıktan 2 m uzaklıktaki perdede kırınım deseni gözleniyor. Ölçümler, desenin ortasından geçen ve saçaklara dik olan doğru boyunca yapılmaktadır. (Küçük açı yaklaşımı geçerlidir.)
Buna göre desenin ortasının bir yanındaki birinci karanlık saçak ile öbür yanındaki ikinci karanlık saçak arasındaki uzaklık kaç mm'dir?
Soru 4 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Şekilde, soldan gelen düzlem dalga cepheleri genişliği a olan tek bir yarığa ulaşmakta ve yarıktan geçtikten sonra perdede kırınım deseni oluşturmaktadır. O noktası desenin ortası, P ise merkeze en yakın karanlık saçaktır. Işık kaynağı ile perde yerinden oynatılmadan yalnız yarık genişliği a artırılıyor.
I. Perdedeki desen tümüyle kaybolur ve perde her yerinde aynı aydınlıkta olur.
II. P noktasının O noktasına uzaklığı azalır.
III. Merkezî aydınlık saçak daralır.
Buna göre bu yargılardan hangileri doğrudur?
Soru 5 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Aynı tek yarık ve aynı perde uzaklığıyla iki ayrı deney yapılıyor. Birinci deneyde boşluktaki dalga boyu 600 nm olan ışıkla oluşan merkezî aydınlık saçağın genişliği ölçülüyor. İkinci deneyde dalga boyu λ₂ olan başka bir tek renkli ışıkla oluşan desende, desenin ortasından üçüncü karanlık saçağa olan uzaklığın birinci deneydeki merkezî saçak genişliğine eşit olduğu görülüyor. (Küçük açı yaklaşımı geçerlidir.)
Buna göre λ₂ kaç nm'dir?
Soru 6 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Havada yapılan bir tek yarık deneyinde tek renkli ışıkla perdede oluşan merkezî aydınlık saçağın genişliği 12 mm ölçülüyor. Daha sonra ışık kaynağı, yarık ve perde aynı konumlarda kalacak biçimde düzenek bütünüyle kırıcılık indisi 4/3 olan saydam bir sıvının içine yerleştiriliyor; ayrıca yarığın genişliği ilk değerinin 2/3'üne indiriliyor. Işığın frekansı değişmemektedir; havanın kırıcılık indisi 1 alınacaktır.
Buna göre son durumda merkezî aydınlık saçağın genişliği kaç mm olur?
Soru 7 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Genişliği bilinmeyen tek bir yarığa, boşluktaki dalga boyu 500 nm olan tek renkli ışık dik olarak düşürülüyor ve yarıktan 2 m uzaklıktaki perdede merkezî aydınlık saçağın genişliği 4 mm ölçülüyor. Işık ve perde yerinde bırakılarak yarığın genişliği 0,1 mm azaltılıyor. (Küçük açı yaklaşımı geçerlidir.)
Buna göre son durumda merkezî aydınlık saçağın genişliği kaç mm olur?
Soru 8 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Dalga boyu 600 nm olan tek renkli bir ışık, genişliği 0,2 mm olan tek bir yarığa dik olarak düşürülüyor. Yarıktan 2 m uzaklıktaki perdede kırınım deseni gözleniyor.
Buna göre desenin ortasına en yakın karanlık saçağın, desenin ortasına uzaklığı kaç mm'dir?
Soru 9 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Boşluktaki dalga boyu 400 nm olan tek renkli ışık, genişliği 0,3 mm olan tek bir yarıktan geçirilerek 3 m uzaktaki perdede kırınım deseni oluşturuluyor.
Buna göre perdede oluşan merkezî aydınlık saçağın genişliği kaç mm'dir?
Soru 10 / 10AYT Fizik · Işığın Tek Yarıkta Kırınımı
Genişliği 1,2·10⁻⁶ m olan tek bir yarığa, boşlukta tek renkli bir ışık dik olarak düşürülüyor. Merkeze en yakın karanlık saçak, yarık düzlemine dik doğrultuyla 37° açı yapan yönde oluşmaktadır. (sin37° = 0,6 ve cos37° = 0,8 alınız.)
Buna göre ışığın boşluktaki dalga boyu kaç nm'dir?