Soru 1 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
Kapitülasyonlar uyarınca Avrupa'dan gelen mallar Osmanlı pazarına düşük gümrük vergisiyle girerken, yerli üreticilerin kendi ülkesi içinde sattığı mallardan bu orana yakın ya da daha yüksek vergi alınabiliyordu. Bu durum Avrupa mallarının Osmanlı pazarında yerli mallara karşı fiyat avantajı elde etmesine yol açmıştır.
Bu bilgilere göre kapitülasyonların yerli üretim üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 2 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
Batı Avrupa'da sanayileşme, büyük ölçüde birikmiş özel sermayeye sahip girişimcilerin öncülüğünde ve geniş hammadde-pazar imkânlarına dayanarak gelişmiştir. Osmanlı Devleti'nde ise sanayileşme çabaları, sınırlı sermaye koşullarında devletin öncülüğünde ve dar bir ölçekte sürdürülmüştür.
Bu bilgilere göre Osmanlı ve Batı Avrupa'daki sanayileşme süreçleri arasındaki farkla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 3 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin sanayileşme çabalarıyla ilgili olarak,
I. Fabrika yatırımı yapacak özel sermaye birikiminin yetersiz kalması
II. Fabrikalarda çalışacak teknik eleman ve uzman eksikliğinin yaşanması
III. Ülke nüfusunun sanayi ürünlerine hiç ihtiyaç duymaması
öncüllerinden hangileri, sanayileşme çabalarının sınırlı kalmasında etkili olan ekonomik nedenler arasında sayılabilir?
Soru 4 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
Devlet eliyle kurulan fabrikaların yapım ve işletme giderlerinin büyük bölümü, iç kaynaklardan sağlanan sermaye yerine dış borçlanma yoluyla karşılanmıştır. Bu durum, fabrikaların modernizasyonu için ayrılabilecek kaynakların da sınırlı kalmasına yol açmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 5 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
İzmit Çuha Fabrikası'nda ordunun üniformalık kumaş ihtiyacı, Feshane'de ise başta fes olmak üzere resmî kurumların kumaş ihtiyacı karşılanmıştır. Bu fabrikaların ürettiği malların büyük bölümü, iç pazardaki genel tüketici talebinden çok belirli kurumların ihtiyacına yöneliktir.
Bu bilgilere göre söz konusu fabrikalarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 6 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
XIX. yüzyılda kurulan bazı Osmanlı fabrikaları, yeterli sermaye ve teknik desteği bulamadığı için zamanla üretim kapasitesini düşürmüş, bir kısmı ise faaliyetini durdurmuştur.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 7 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
Avrupa'daki fabrikalar makineleşmiş seri üretim sayesinde aynı malı daha kısa sürede ve daha düşük maliyetle üretebiliyordu. Osmanlı fabrikalarının üretim ölçeği ve makineleşme düzeyi ise bu fabrikaların gerisinde kalmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 8 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
XIX. yüzyılda Osmanlı Devleti'nde Feshane, Hereke ve İzmit Çuha Fabrikası gibi kuruluşlar, özel girişimciler tarafından değil doğrudan devlet bütçesinden kurulmuş ve işletilmiştir.
Bu duruma dayanarak, dönemin sanayileşme çabalarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 9 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
XIX. yüzyılda kurulan Osmanlı fabrikalarının birçoğunda, makinelerin kurulumu ve işletilmesi için yabancı ülkelerden getirilen ustalar ve teknisyenler görev almıştır. Yerli işçilerin bu alanlardaki bilgi ve deneyimi ise sınırlı kalmıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Soru 10 / 10TYT Sosyal Bilimler · Osmanlıda Sanayileşme Çabaları
XIX. yüzyılda kurulan Osmanlı fabrikalarının büyük bölümü İstanbul ve çevresinde, sınırlı sayıda sektörde (dokuma, çuha, gemi yapımı gibi) yoğunlaşmıştır. Ülkenin diğer bölgelerinde ise benzer ölçekte bir fabrikalaşma süreci yaşanmamıştır.
Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?