AYT Sözel — Orta Deneme — Çalışma Kağıdı

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

1. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması (mecaz-ı mürsel) yapılmıştır?

A) Kapıdan içeri bir ay doğdu, herkes sustu. B) Ağaçlar, rüzgârda saçlarını savurdu bütün gün. C) Sesi eski bir çan gibi çınladı odada. D) Bütün köy, düğün için meydanda toplanmıştı. E) O gün elini taşın altına koymaktan çekinmedi.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Şiir Bilgisi 1

2. Nazım biçimi ile nazım türü ayrımıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi doğrudur?

A) Koçaklama bir nazım biçimi, koşma ise bir nazım türüdür. B) Semai ile güzelleme, aynı ölçüte göre adlandırılmış iki nazım biçimidir. C) Nazım türü, şiirin birim, ölçü ve uyak düzenine göre yapılan adlandırmadır. D) Bir şiir, aynı anda hem nazım biçimi hem nazım türü adıyla anılamaz. E) Gazel bir nazım biçimi, mersiye ise bir nazım türüdür.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

3. Aşağıdaki dizelerin hangisinde benzetmenin (teşbihin) dört ögesi de bulunmaktadır?

A) Ömrüm rüzgârdır, savrulup gider bir gün. B) Yüreği çelik kadar sert dururdu her acıya. C) Gözlerin bir deniz gibiydi o akşam. D) Dağlar susmuş, ova uykuya yatmıştı. E) Sabah, altın saçlarını serdi denizin üstüne.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Şiir Bilgisi 1

4. Yüreğimde tütüp duran dumandır
Bu hasret bana kalan tek zamandır

Ne varsa yitirdim bir bir yollarda
Şimdi tek dileğim senden amandır

Bu şiirin nazım birimi ve uyak örgüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Nazım birimi beyittir; ilk beyitin iki dizesiyle son dize aynı sesle uyaklıdır. B) Nazım birimi beyittir; her iki beyitte de dizeler kendi arasında uyaklıdır. C) Nazım birimi dörtlüktür; birinci dize üçüncüyle, ikinci dize dördüncüyle uyaklıdır. D) Nazım birimi dörtlüktür; birinci dize dördüncüyle, ikinci dize üçüncüyle uyaklıdır. E) Nazım birimi benttir; dört dizenin de sonu aynı ses grubuyla bitmektedir.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Şiir Bilgisi 1

5. I. Dalın ucundan havalandı bir kuş
Gözümde birikti bir damla yaş
II. Dağların ardında eriyordu kar
Bu yolun sonunda bir umudum var
III. Sabah olmadan uyanmıştı şehir
Gürültüsüyle doldu bütün şehir
IV. Defterin ilk sayfasına bunu yaz
Ne bahar kaldı ömrümde ne yaz
V. Köyün önünden geçiyordu ırmak
Yolcuya gölge veren tek durak

Numaralanmış dize çiftlerinin hangisinde cinaslı uyak kullanılmıştır?

A) I B) II C) III D) IV E) V

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

6. I. Sözlerin bir hançer gibi saplandı yüreğime.
II. Bütün mahalle o gece hiç uyumadı.
III. Ay, 'sen de mi gidiyorsun?' dedi ardımdan.

Yukarıda numaralanmış dizelerde sırasıyla hangi söz sanatları vardır?

A) istiare - teşbih - intak B) teşhis - mecaz-ı mürsel - intak C) teşbih - mecaz-ı mürsel - intak D) teşbih - teşhis - intak E) mecaz-ı mürsel - teşbih - tezat

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

7. Aşağıdaki dizelerin hangisinde intak (konuşturma) sanatı vardır?

A) Deniz bana 'yorulma' dedi sabaha karşı. B) Söğüt, suya eğilip saçlarını taradı. C) Kapı, gecenin sessizliğinde inledi durdu. D) Bulutlar küsüp dağların ardına çekildi. E) Yaşlı duvar, o yükü yıllardır omuzluyor.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebiyata Giriş

8. Güzel sanatlar; kullandıkları malzemeye ve algılanma biçimlerine göre işitsel (fonetik), görsel (plastik) ve dramatik (ritmik) sanatlar biçiminde sınıflandırılır.

Bu sınıflandırmaya göre aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi doğrudur?

A) Heykel — işitsel sanatlar B) Edebiyat — görsel sanatlar C) Tiyatro — dramatik sanatlar D) Mimarlık — dramatik sanatlar E) Müzik — görsel sanatlar

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

9. Aşağıdaki dizelerin hangisinde tevriye sanatı vardır?

A) Bağa dolu yağdı, testiler dolu döndü. B) Yaşımı sorma; gözlerimden okunur zaten. C) Yürü, yürü; yolun sonunda bir ışık var elbet. D) Kırdan geçtim, saçıma kır düşmüş gördüm. E) Dağı delen o âşık gibi yorgunum bugün.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Şiir Bilgisi 1

10. Kapının önünde duran o çınar
Yaz boyu gölgesini bize verdi
Kışın da dallarını göğe gerdi
Şimdi yalnız kalmış, sessizce anar

Bu dörtlüğün uyak örgüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

A) Birinci dize ikinciyle, üçüncü dize dördüncüyle uyaklıdır; düz uyak vardır. B) Birinci dize üçüncüyle, ikinci dize dördüncüyle uyaklıdır; çapraz uyak vardır. C) Birinci dize dördüncüyle, ikinci dize üçüncüyle uyaklıdır; sarma uyak vardır. D) Yalnızca ikinci ve üçüncü dizeler uyaklıdır; öbür dizeler uyaksızdır. E) Dört dizenin de sonu aynı sesle bittiği için düz uyak vardır.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

11. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tariz (iğneleme) sanatı vardır?

A) Onun kapısı yıllardır hiçbir yolcuya kapanmamıştır. B) Bu adamın sırtı yere gelmez, bunu herkes bilir. C) Sıfır alan çocuğa 'Aferin, yine parladın!' dedi. D) Ağladı ağladı, gözyaşları ırmak olup denize aktı. E) Kimseye eyvallahı yoktur onun, dimdik yürür.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebiyata Giriş

12. I. Deniz, sabahın ilk ışığında uykusunu alamamış bir çocuk gibi kıpır kıpırdı; her dalga kıyıya çarparken kuma bir sır fısıldıyordu.

II. Deniz suyunun tuzluluk oranı; buharlaşma miktarına, yağış rejimine ve akarsuların taşıdığı tatlı su hacmine bağlı olarak değişir.

Bu iki metnin karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) İkinci metin, söyleyişindeki özen nedeniyle edebî metin sayılmalıdır. B) İlk metinde dil göndergesel, ikincisinde şiirsel işleviyle kullanılmıştır. C) Her iki metin de okurda estetik bir yaşantı uyandırmayı amaçlamaktadır. D) İlk metin nesnel, ikinci metin öznel bir bakışla oluşturulmuştur. E) İlk metin kurmaca bir gerçekliğe, ikincisi nesnel bilgiye dayanmaktadır.

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

13. Aşağıda Osmanlı Beyliği'nin kuruluş dönemine ait bazı gelişmeler verilmiştir:

I. Bursa'nın fethedilerek beyliğin merkezi yapılması
II. Koyunhisar Savaşı'nın kazanılması
III. Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesi
IV. İznik'in fethedilmesi

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) I, II, IV, III B) II, I, IV, III C) II, IV, I, III D) I, IV, II, III E) II, I, III, IV

AYT Sosyal Bilimler-1 · Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler

14. Klasik dönemde Osmanlı ordusunun en kalabalık bölümünü atlı ve ağır teçhizatlı Tımarlı Sipahiler oluşturuyordu. XVII. yüzyıldan itibaren savaş alanlarında ateşli silah kullanan yaya birliklerin belirleyici hâle gelmesiyle bu kuvvetin savaş içindeki ağırlığı azalmış, buna karşılık ateşli silah kullanan Kapıkulu askerlerinin sayısı artmıştır.

Bu duruma bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Askerî teknolojideki değişimin ordunun yapısını dönüştürdüğü B) Tımar sisteminin ateşli silahların yaygınlaşmasıyla kurulduğu C) Kapıkulu askerlerinin dirlik sahibi askerlere dönüştürüldüğü D) Eyalet askerlerinin bu yüzyılda bütünüyle kaldırıldığı E) Ordunun süvari ağırlıklı yapısının daha da güçlendiği

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

15. Osmanlı Beyliği, XIII. yüzyılın sonlarında Bizans sınırındaki Söğüt-Domaniç yöresinde kurulmuştur. Beyliğin doğusu ve güneyi Türk-İslam beylikleriyle, batısı ve kuzeybatısı ise Bizans topraklarıyla çevrilidir.

Yalnızca bu konum özelliğine dayanarak;

I. Beylik, Müslüman komşularıyla çatışmaya girmeden genişleyebileceği bir alana sahiptir.
II. Sınır bölgesinde bulunması, beyliğe sürekli olarak gazi ve Türkmen nüfusu çekmiştir.
III. Beyliğin büyümesi, ancak komşu Türk beyliklerinin toprak kaybetmesiyle mümkün olmuştur.
IV. Beylik, kuruluşundan itibaren denizlerde egemenlik kurmayı temel hedef edinmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-1 · Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler

16. Ahi birliklerinde her ustaya verilecek ham madde miktarı ile üretilecek mal sayısı teşkilat tarafından belirlenir; çıraklıktan başlayan uzun bir eğitim sürecini tamamlayıp ustalık belgesi almayan kimse kendi dükkânını açamazdı.

Bu bilgilerden hareketle Ahilikle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Üretim miktarını artırmak için mesleğe girişi serbest bıraktığı B) Meslek öğretimini dönemin medreselerinin denetimine bıraktığı C) Şehirlerin savunmasını üstlenerek askerî bir örgüte dönüştüğü D) Esnaf arasındaki rekabeti kurala bağlayarak üretimi denetlediği E) Üyeleri arasında yardımlaşmayı düzenleyerek yoksulluğu ortadan kaldırdığı

AYT Sosyal Bilimler-1 · Anadolu'da Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çabaları

17. Fetret Devri'nin ardından Çelebi Mehmet ve II. Murat dönemlerinde Aydınoğulları ile Menteşeoğulları'na son verilmiş, Germiyan toprakları beyin vasiyetiyle devralınmış; Balkanlarda ise kazanılan başarılara rağmen çoğu kez antlaşma yolu tercih edilmiştir.

Bu bilgilere göre söz konusu dönemle ilgili aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Ankara Savaşı öncesindeki konuma yeniden ulaşma çabası vardır.
II. Beyliklerin Osmanlı'ya bağlanmasında tek bir yöntem izlenmemiştir.
III. Balkanlardaki topraklardan tümüyle çekilinmiştir.
IV. Anadolu'daki beyliklerin tamamı bu dönemde ortadan kaldırılmıştır.

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV

AYT Sosyal Bilimler-1 · Anadolu'da Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çabaları

18. Timur, Yıldırım Bayezid'den kendisine sığınan Anadolu beylerinin topraklarının geri verilmesini istemiş; Yıldırım ise Timur'un baskısından kaçarak Osmanlı'ya sığınan Karakoyunlu ve Celayirli hükümdarlarını korumuştur. Timur'un, Memlûkler ve Altın Orda ile giriştiği mücadeleye başlamadan önce batısında güçlü bir devletin bulunmasını istemediği de bilinmektedir.

Bu bilgilere göre Ankara Savaşı'nın çıkışıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Timur'un Anadolu'ya yönelmesinde stratejik güvenlik kaygısı etkili olmuştur.
II. İki hükümdar arasındaki anlaşmazlığın temelinde mezhep ayrılığı vardır.
III. Sığınmacılara karşı takınılan tutumlar gerilimi büyütmüştür.
IV. Timur'un amacı Anadolu topraklarını doğrudan ülkesine katmaktır.

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV

AYT Sosyal Bilimler-1 · Anadolu'da Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çabaları

19. Anadolu'da Türk siyasi birliğini sağlama çabalarıyla ilgili olarak aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?

A) Karesioğulları topraklarının Osmanlı'ya katılması - Orhan Bey B) Hamitoğulları'ndan para karşılığı toprak alınması - I. Murat C) Batı Anadolu beyliklerinin ortadan kaldırılması - Yıldırım Bayezid D) Germiyanoğulları'nın vasiyet yoluyla katılması - Çelebi Mehmet E) Candaroğulları Beyliği'ne son verilmesi - Fatih Sultan Mehmet

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

20. Orhan Bey Dönemi'nde ilk divan teşkilatı oluşturulmuş, vezirlik makamı ihdas edilmiş, İznik'te ilk medrese açılmış, yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu birlikleri kurulmuştur.

Bu gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Beyliğin uç örgütlenmesinden devlet örgütlenmesine geçmesi B) Beyliğin fetih siyasetinden vazgeçerek savunmaya yönelmesi C) Ordunun tamamen devşirme kökenli askerlerden oluşturulması D) Eğitim kurumlarının merkezî yönetimden bağımsız hâle gelmesi E) Beyliğin ekonomisinin tamamen ticarete dayandırılması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

21. Lagaş kralı Urukagina'nın çıkardığı ve bilinen en eski yazılı yasalar kabul edilen düzenlemeler, borcu yüzünden özgürlüğünü yitirenlerin ve güçsüzlerin korunmasını amaçlıyordu. Yaklaşık altı yüzyıl sonra Babil kralı Hammurabi'nin hazırlattığı kanunlar ise ceza belirlerken suçlunun ve zarar görenin toplumsal konumunu gözetiyor, cezayı tanrı buyruğuna değil kralın otoritesine dayandırıyordu.
Bu bilgilere göre,
I. Mezopotamya'da yazılı hukuk geleneğinin kesintisiz biçimde geliştiği,
II. Hammurabi Kanunları'nda toplumsal eşitliğin sağlandığı,
III. Yasaların, devlet gücünün toplum üzerindeki yaptırımını artırdığı,
IV. Hukuk kurallarının dinsel dayanağından uzaklaşmaya başladığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

22. Batı Anadolu kıyısındaki İyon şehir devletlerinde, doğudan gelen kara ve deniz yollarının ulaştığı liman kentlerinde biriken bilgi, güçlü bir rahip sınıfının denetimi altında bulunmuyordu. Bu kentlerde Thales ve Anaksimandros gibi düşünürler doğa olaylarını tanrısal nedenlere başvurmadan açıklamaya çalışmıştır.
Bu bilgilere göre İyonya'da pozitif bilimin gelişmesinde,
I. ticaret yoluyla farklı kültürlerin birikimine ulaşılması,
II. düşünce üretiminin dinsel otoritenin denetiminden uzak olması,
III. şehir devletlerinin merkezî bir krallık altında birleşmesi,
IV. doğa olaylarının akıl ve gözlemle açıklanmaya çalışılması
durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

A) I, II ve III B) I, II ve IV C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

23. MÖ 1200'lerdeki Ege Göçleri ile MS 375'te başlayan Kavimler Göçü, farklı çağlarda ve farklı coğrafyalarda yaşanmış olmakla birlikte bazı sonuçları bakımından benzerlik gösterir.
Buna göre bu iki göç hareketinin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anadolu'da Hitit siyasi birliğinin sona ermesi B) Batı Anadolu kıyılarında İyon şehir devletlerinin kurulması C) Avrupa'da derebeylik (feodalite) düzeninin ortaya çıkması D) İlk Çağ'ın kapanıp Orta Çağ'ın başlamış olması E) Var olan siyasi yapıların yıkılıp yenilerinin doğması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

24. İlk Çağ'da yaşanan göçlerin ardında iklimin değişmesi ve kuraklık, otlakların ve su kaynaklarının yetersiz kalması, nüfusun artması, kıtlık ve salgın hastalıklar, boylar arasındaki mücadeleler ve komşu güçlerin baskısı gibi etkenler bulunmaktadır.
Bu bilgilere göre İlk Çağ göçleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Göçler yalnızca iklim koşullarındaki değişmelerin bir sonucudur. B) Göçlerin tek belirleyicisi geçim sıkıntısı, yani ekonomik kaygılardır. C) Göçler devletlerin önceden aldığı planlı kararlarla başlatılmıştır. D) Göçler doğal, toplumsal ve siyasi etkenlerin ortak sonucudur. E) Göçe katılan toplulukların tamamı savaşarak yer değiştirmiştir.

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

25. Sümer sitelerinde yöneticiye "ensi" denirdi; ensi hem tapınağın başrahibi hem de şehrin yöneticisiydi. Toprakların önemli bir bölümü tapınak adına işletilir, elde edilen ürünün bir kısmı tapınak ambarlarına aktarılırdı. Mısır'da ise firavun, tanrının yeryüzündeki temsilcisi kabul edilir; buyrukları dinî bir emir gibi karşılanırdı.

Bu bilgilerden hareketle,

I. Siyasi otorite ile dinî otorite aynı kişide toplanmıştır.
II. Yönetimin meşruiyeti dinî inançtan alınmaktadır.
III. Yöneticinin belirlenmesinde soy bağı tek ölçüttür.
IV. Halk, yöneticiyi denetleyen bir meclis kurmuştur.

yargılarından hangilerine ulaşılamaz?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

26. Doğu Akdeniz kıyısında, arkası dağlarla kapatılmış dar bir şeritte yaşayan Fenikeliler, tarıma elverişli geniş topraklardan yoksun oldukları için denizciliğe yönelmiş; Akdeniz'in çeşitli kıyılarında ticaret kolonileri kurmuş ve alışveriş kayıtlarını kolay tutabilmek için harf sistemine dayalı bir yazı geliştirmişlerdir. Aynı bölgede yaşayan İbraniler ise tek tanrı inancına dayanan, yalnızca kendi kavimlerine özgü bir din anlayışı benimsemiştir.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Coğrafi koşulların temel geçim uğraşını belirlediğine B) Yazının somut bir kayıt ihtiyacından geliştirildiğine C) Koloni kurma girişimlerinde ticari amacın öne çıktığına D) Aynı havzada farklı inanç anlayışlarının gelişebildiğine E) İbranilerin inancını kolonileri aracılığıyla yaydığına

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

27. Persler, Mısır'dan Hindistan'a uzanan geniş topraklarını satraplık adı verilen eyaletlere ayırmış; satrapları denetlemek üzere ülkeyi dolaşan müfettişler görevlendirmiş, Lidyalılardan devraldıkları yol ağını genişleterek düzenli bir haberleşme örgütü kurmuşlardır.
Bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ülke genelinde ortak bir inanç sistemini benimsetmek B) Ticaret yollarını bütünüyle devlet tekeline almak C) Egemenlik altındaki yerel kültürleri ortadan kaldırmak D) Merkezî otoriteyi uzak eyaletlerde de sürekli kılmak E) Orduyu paralı askerlerden oluşturmaktan vazgeçmek

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

28. Mezopotamya'da yazılı belgeler MÖ 3200'lerden itibaren görülmeye başlanmış, Anadolu'da ise ilk yazılı belgeler MÖ 2000'lerin başında Asurlu tüccarların getirdiği çivi yazısıyla ortaya çıkmıştır. Buna karşılık dünyanın bazı bölgelerinde çok daha geç yüzyıllarda bile yazıyı kullanmayan topluluklar yaşamayı sürdürmüştür.

Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Yazının her bölgede aynı yüzyılda ve birbirinden bağımsız olarak icat edildiğinin B) Tarih öncesi devirlerin bütün dünyada aynı anda sona erdiğinin C) Yazıyı bulan toplumların bu bilgiyi komşularından gizlediğinin D) Çağ geçişlerinin savaş ve antlaşma gibi siyasi olaylarla belirlendiğinin E) Çağ geçişlerinin toplumdan topluma farklı tarihlerde gerçekleştiğinin

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

29. Arap Yarımadası'ndan çıkarak Mezopotamya'ya yerleşen Amurrular Babil Devleti'ni kurmuş; Suriye bölgesine yerleşen Aramiler kara ticaretinde etkin olmuş ve dilleri Ön Asya'da yaygın bir iletişim dili hâline gelmiş; Filistin bölgesine yerleşen İbraniler ise tek tanrılı inanç anlayışını benimsemiştir.
Bu bilgilere dayanarak göçlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Göç eden topluluklar yerleştikleri bölgenin kültürünü tümüyle benimsemiştir. B) Göçler, varılan bölgelerde yeni siyasi ve kültürel yapılar doğurmuştur. C) Göçlerin başlıca nedeni ticaret yollarının denetimini ele geçirmektir. D) Göç eden topluluklar yerleşik düzene geçmeden konar-göçer yaşamıştır. E) Göçler yalnızca göç edenleri etkilemiş, varılan bölgeleri değiştirmemiştir.

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

30. Tarih öncesi devirlerin Taş Devri ve Maden Devirleri biçiminde adlandırılıp bölümlere ayrılmasında aşağıdakilerden hangisi temel ölçüt olarak kullanılmıştır?

A) Toplulukların konuştuğu dillerin akrabalık ilişkileri B) Kurulan siyasi teşkilatların sınırları ve büyüklüğü C) Kullanılan araç gereçlerin yapıldığı ham madde D) Belgelerde geçen hükümdar listelerinin sırası E) Nüfusun kıtalar arasındaki dağılım oranları

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

31. Aşağıda insanlık tarihinin ilk dönemlerine ait bazı gelişmeler verilmiştir.

I. Göbeklitepe'de anıtsal dikili taşlı yapıların inşa edilmesi
II. Sümer şehirlerinde çivi yazısının kullanılmaya başlanması
III. Çatalhöyük'te bitişik düzenli kerpiç evlerden oluşan yerleşimin kurulması
IV. Fenikelilerin harf yazısını geliştirmesi

Bu gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?

A) I – II – III – IV B) I – III – II – IV C) II – I – III – IV D) III – I – II – IV E) III – I – IV – II

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

32. MÖ 1200'lerde Balkanlar ve Ege çevresinden harekete geçen ve kaynaklarda Deniz Kavimleri olarak anılan topluluklar; Ege adalarına, Batı Anadolu kıyılarına ve Doğu Akdeniz'e yönelmiştir. Bu hareket Anadolu'da Hitit Devleti'nin yıkılmasında etkili olmuş, Doğu Akdeniz'deki birçok kent ve ticaret merkezi zarar görmüştür.
Bu bilgilerden hareketle Ege Göçleri ile ilgili;
I. Anadolu'daki siyasi birliğin dağılmasında etkili olmuştur.
II. Doğu Akdeniz'deki yerleşim ve ticaret düzenini sarsmıştır.
III. Orta Asya'daki kuraklık yüzünden başlamıştır.
IV. Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasına yol açmıştır.
yargılarından hangileri söylenebilir?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

33. Hitit kralları, yıllık (anal) adı verilen metinlerde yalnızca kazandıkları savaşları değil, uğradıkları yenilgileri ve sonuçsuz kalan seferlerini de tanrılarına hesap verme düşüncesiyle yazdırmışlardır.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Hitit ordusunun düzenli bir yapıya kavuşturulduğunun B) Hitit tarih yazıcılığının nesnel bir nitelik taşıdığının C) Kral yetkilerinin bir meclis tarafından sınırlandırıldığının D) Çok tanrılı inanç anlayışının terk edilmeye başlandığının E) Tarih yazıcılığının siyasal otoriteden bağımsızlaştığının

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

34. Neolitik Dönem'de insanın besin toplayıcılığından besin üreticiliğine geçmesi, toplum hayatını kalıcı biçimde değiştirmiştir.

Aşağıdakilerden hangileri bu değişimin doğrudan sonuçları arasında gösterilebilir?

I. Tüketilenden fazla ürün elde edilmesi
II. Depolama ihtiyacıyla birlikte mülkiyet anlayışının gelişmesi
III. Tarım dışı işlerle uğraşan grupların ortaya çıkması
IV. Alışverişin madenî para aracılığıyla yapılması

A) I ve IV B) I, II ve III C) I, III ve IV D) II ve IV E) II, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

35. Tarihçiler İlk Çağ'ı yazının bulunmasıyla başlatır ve bu çağın Kavimler Göçü ile sona erdiğini kabul eder. Ege Göçleri ise MÖ 1200'lerde yaşanmıştır.
Bu bilgilere göre;
I. Ege Göçleri, Kavimler Göçü'nün sonuçlarından biridir.
II. Ege Göçleri, İlk Çağ'ın sınırları içinde gerçekleşmiştir.
III. Kavimler Göçü, İlk Çağ'ı kapatan gelişme olarak kabul edilir.
IV. Kavimler Göçü, Ege Göçleri'nden daha önce yaşanmıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

36. Sümerlerde Ur, Uruk ve Lagaş gibi yerleşmelerin her biri kendi tapınağına, kendi yöneticisine ve kendi ordusuna sahip bağımsız birer siyasi birimdi. Akkad Kralı Sargon ise bu birimleri askerî güçle tek bir yönetim altında toplamış, farklı dilleri konuşan toplulukları aynı merkeze bağlamıştır.

Buna göre Sargon'un gerçekleştirdiği değişim, siyasi örgütlenme bakımından aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Şehir devleti yapısından imparatorluk yapısına geçilmesi B) Teokratik yönetimin yerini oligarşik yönetimin alması C) Egemenliğin kaynağının halk iradesine dayandırılması D) Siyasi birimlerde ordunun ilk kez oluşturulmaya başlanması E) Kabile örgütlenmesinden yerleşik yaşam düzenine geçilmesi

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

37. MÖ 1200'lerde yaşanan Ege Göçleri, Ege havzasında ve Doğu Akdeniz'de köklü değişimlere yol açmıştır.
Buna göre Ege Göçleri'nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi GÖSTERİLEMEZ?

A) Miken (Aka) uygarlığının yıkılması B) Yunanistan'da Dor egemenliğinin kurulması C) Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması D) Anadolu'da Frigya Krallığı'nın ortaya çıkması E) Doğu Akdeniz'de ticaret düzeninin sarsılması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

38. Göç, bir topluluğun yaşadığı yeri kalıcı olarak terk ederek başka bir bölgeye yerleşmesidir. İstila ise bir gücün askerî yolla başka bir bölgeyi ele geçirmesidir; ele geçiren gücün oraya yerleşmesi gerekmez.
Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisi bir göç hareketi sayılamaz?

A) Yönetimin kararıyla başka bir bölgeye gönderilen halkın orada yaşamını sürdürmesi B) Otlakları kuraklık yüzünden yetersiz kalan bir boyun sürüleriyle yeni topraklara yerleşmesi C) Savaş tehlikesinden kaçan bir halkın komşu bölgeye geçip orada köyler kurması D) Ganimet toplayan bir ordunun ele geçirdiği ülkeden kendi yurduna geri dönmesi E) Nüfusu artan bir topluluğun bir bölümünün uzak kıyılara giderek koloniler kurması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

39. Çatalhöyük kazılarında birbirine bitişik düzende yapılmış kerpiç evler, evlerin içinde tahıl saklamaya ayrılmış bölmeler, duvarlarda av ve doğa sahnelerini gösteren resimler, Kapadokya kökenli obsidyenden yapılmış aletler ve ev tabanlarının altına yapılmış mezarlar bulunmuştur.

Bu bulgulara dayanarak Çatalhöyük ile ilgili aşağıdakilerden hangisine ULAŞILAMAZ?

A) Tarımsal ürünün depolandığına B) Uzak bölgelerle ham madde alışverişi yapıldığına C) Sanatsal bir anlatım biçiminin bulunduğuna D) Ölülerin ardından bir inanç uygulamasının sürdürüldüğüne E) Merkezî bir yönetimin düzenli vergi topladığına

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

40. Bir höyükte yapılan kazıda alttan üste doğru şu bulgulara ulaşılmıştır:

En alt katman: Taş uçlu av aletleri ve geçici barınak izleri
Orta katman: Tahıl ambarları, çanak çömlek fırınları, birbirinden farklı büyüklükte konutlar
Üst katman: Surla çevrili bir tapınak, mühür baskılı kil etiketler, değerli maden içeren mezarlar

Bu tabakalanmaya dayanarak yerleşimle ilgili,

I. Üretim fazlası ortaya çıkmıştır.
II. Toplumda servet farkı belirginleşmiştir.
III. Merkezî bir krallık kurulmuştur.
IV. Yönetim yetkisi babadan oğula geçmektedir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) III ve IV

AYT Sözel — Orta Deneme

AYT Sözel — Orta Deneme

Cevap Anahtarı