AYT Sözel — Kısa Deneme — Çalışma Kağıdı

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Şiir Bilgisi 1

1. I. Dalın ucundan havalandı bir kuş
Gözümde birikti bir damla yaş
II. Dağların ardında eriyordu kar
Bu yolun sonunda bir umudum var
III. Sabah olmadan uyanmıştı şehir
Gürültüsüyle doldu bütün şehir
IV. Defterin ilk sayfasına bunu yaz
Ne bahar kaldı ömrümde ne yaz
V. Köyün önünden geçiyordu ırmak
Yolcuya gölge veren tek durak

Numaralanmış dize çiftlerinin hangisinde cinaslı uyak kullanılmıştır?

A) I B) II C) III D) IV E) V

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebiyata Giriş

2. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde dil, ağırlıklı olarak dil ötesi (üst dil) işleviyle kullanılmıştır?

A) Ege kıyılarında zeytin ağacı, iç kesimlere göre daha yaygın yetiştirilir. B) Bir sözcüğün cümledeki görevine dil bilgisinde "öge" adı verilir. C) Yağmur bastırmadan çamaşırları balkondan içeri alın lütfen. D) Şu bahçenin kokusu insanın içini nasıl da açıyor böyle! E) Beni duyabiliyor musun, hat arada bir kesiliyor sanki.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

3. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tariz (iğneleme) sanatı vardır?

A) Onun kapısı yıllardır hiçbir yolcuya kapanmamıştır. B) Bu adamın sırtı yere gelmez, bunu herkes bilir. C) Sıfır alan çocuğa 'Aferin, yine parladın!' dedi. D) Ağladı ağladı, gözyaşları ırmak olup denize aktı. E) Kimseye eyvallahı yoktur onun, dimdik yürür.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Şiir Bilgisi 1

4. Ovaya çöküyor ince bir duman
Vadiyi dolduran sessizlik derin
Bu yolun sonunda beklerdi zaman
Toprakta uyuyan sabahlar serin

Bu dörtlükle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi YANLIŞTIR?

A) Nazım birimi dörtlüktür. B) 11'li hece ölçüsüyle ve 6+5 durakla yazılmıştır. C) Uyak örgüsü çaprazdır. D) Birinci ve üçüncü dizelerdeki ses benzerliği zengin uyaktır. E) İkinci ve dördüncü dizelerde uyağın yanı sıra redif de kullanılmıştır.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebiyata Giriş

5. I. Deniz, sabahın ilk ışığında uykusunu alamamış bir çocuk gibi kıpır kıpırdı; her dalga kıyıya çarparken kuma bir sır fısıldıyordu.

II. Deniz suyunun tuzluluk oranı; buharlaşma miktarına, yağış rejimine ve akarsuların taşıdığı tatlı su hacmine bağlı olarak değişir.

Bu iki metnin karşılaştırılmasıyla ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) İkinci metin, söyleyişindeki özen nedeniyle edebî metin sayılmalıdır. B) İlk metinde dil göndergesel, ikincisinde şiirsel işleviyle kullanılmıştır. C) Her iki metin de okurda estetik bir yaşantı uyandırmayı amaçlamaktadır. D) İlk metin nesnel, ikinci metin öznel bir bakışla oluşturulmuştur. E) İlk metin kurmaca bir gerçekliğe, ikincisi nesnel bilgiye dayanmaktadır.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı · Edebî Sanatlar

6. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ad aktarması (mecaz-ı mürsel) yapılmıştır?

A) Kapıdan içeri bir ay doğdu, herkes sustu. B) Ağaçlar, rüzgârda saçlarını savurdu bütün gün. C) Sesi eski bir çan gibi çınladı odada. D) Bütün köy, düğün için meydanda toplanmıştı. E) O gün elini taşın altına koymaktan çekinmedi.

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

7. Osman Bey, Karacahisar'ın alınmasının ardından burada Dursun Fakih'e hutbe okutmuş ve onu kadı olarak görevlendirmiştir.

Bu gelişmeye bakarak Osmanlı Beyliği ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Egemenlik göstergesi sayılan uygulamaları kendi adına yürütmeye başladığı B) Ele geçirdiği yerlerde hukuki düzeni kurma yoluna gittiği C) Anadolu Selçuklu merkezî otoritesinin zayıflamasından yararlandığı D) Siyasi bir teşekkül olarak kurumsallaşmaya yöneldiği E) Anadolu'daki Türk beylikleri üzerinde siyasi üstünlük kurduğu

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

8. Osmanlı Beyliği, XIII. yüzyılın sonlarında Bizans sınırındaki Söğüt-Domaniç yöresinde kurulmuştur. Beyliğin doğusu ve güneyi Türk-İslam beylikleriyle, batısı ve kuzeybatısı ise Bizans topraklarıyla çevrilidir.

Yalnızca bu konum özelliğine dayanarak;

I. Beylik, Müslüman komşularıyla çatışmaya girmeden genişleyebileceği bir alana sahiptir.
II. Sınır bölgesinde bulunması, beyliğe sürekli olarak gazi ve Türkmen nüfusu çekmiştir.
III. Beyliğin büyümesi, ancak komşu Türk beyliklerinin toprak kaybetmesiyle mümkün olmuştur.
IV. Beylik, kuruluşundan itibaren denizlerde egemenlik kurmayı temel hedef edinmiştir.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-1 · Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler

9. Kapıkulu askerleri doğrudan padişaha bağlıydı; geçimlerini hazineden aldıkları ulufe ile sağlar, başkentte bulunur ve sefer dışındaki zamanlarda da silah altında kalırlardı. Ocakların asker kaynağını ise devşirilen çocuklar oluşturuyordu.

Bu bilgilere dayanarak Kapıkulu Ocaklarının kurulmasıyla ilgili aşağıdaki çıkarımlardan hangisine ulaşılabilir?

A) Ocakların asker gereksinimi Türkmen beylerinin oğullarıyla karşılanmıştır. B) Ocak mensuplarının geçimi kendilerine verilen dirlik gelirleriyle sağlanmıştır. C) Askerlik, sefer dönemiyle sınırlı mevsimlik bir uğraş durumuna gelmiştir. D) Merkez ordusunun kurulmasıyla eyalet askerleri ordu düzeninden çıkarılmıştır. E) Padişaha doğrudan bağlı, sürekli bir merkez ordusu oluşturulmuştur.

AYT Sosyal Bilimler-1 · Anadolu'da Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çabaları

10. Anadolu'da Türk siyasi birliğini sağlama çabalarıyla ilgili olarak aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi YANLIŞTIR?

A) Karesioğulları topraklarının Osmanlı'ya katılması - Orhan Bey B) Hamitoğulları'ndan para karşılığı toprak alınması - I. Murat C) Batı Anadolu beyliklerinin ortadan kaldırılması - Yıldırım Bayezid D) Germiyanoğulları'nın vasiyet yoluyla katılması - Çelebi Mehmet E) Candaroğulları Beyliği'ne son verilmesi - Fatih Sultan Mehmet

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

11. Göçebe bir toplulukta bağlılığın ölçüsü kan bağıdır; otorite yaşlıların kişisel saygınlığından doğar, kurallar sözlü olarak aktarılır ve otlaklarda ortak mülkiyet geçerlidir. Yerleşik düzene geçip devletleşen bir toplulukta ise bağlılığın ölçüsü aynı ülkede yaşamak olur, otorite kalıcı kurumlara dayanır ve kurallar yazıya geçirilir.

Buna göre kabileden devlete geçişte yaşanan değişimi doğrudan yansıtan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ekonominin bütünüyle ticarete dayalı duruma gelmesi B) Bağlılık ölçütünün soy bağından toprak bağına kayması C) Toplumda meslek uzmanlaşmasının ortadan kalkması D) Yazılı kuralların yerini sözlü geleneğin almaya başlaması E) Otoritenin kişisel saygınlıkla belirlenmeye başlanması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

12. Persler, Mısır'dan Hindistan'a uzanan geniş topraklarını satraplık adı verilen eyaletlere ayırmış; satrapları denetlemek üzere ülkeyi dolaşan müfettişler görevlendirmiş, Lidyalılardan devraldıkları yol ağını genişleterek düzenli bir haberleşme örgütü kurmuşlardır.
Bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ülke genelinde ortak bir inanç sistemini benimsetmek B) Ticaret yollarını bütünüyle devlet tekeline almak C) Egemenlik altındaki yerel kültürleri ortadan kaldırmak D) Merkezî otoriteyi uzak eyaletlerde de sürekli kılmak E) Orduyu paralı askerlerden oluşturmaktan vazgeçmek

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

13. Lidyalılar, Batı Anadolu'da Gediz ve Küçük Menderes vadileri arasındaki topraklarda kurulmuş; başkentleri Sardes'ten başlayıp Mezopotamya'daki Ninova'ya ulaşan Kral Yolu'nun batı ucunu denetimlerinde tutmuş ve MÖ VII. yüzyılda ilk madenî parayı kullanmışlardır.
Buna göre Lidyalılarla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Doğu Akdeniz'de koloniler kurarak deniz ticaretini yönlendirdikleri B) Harf yazısını geliştirerek ticari kayıt tutmayı kolaylaştırdıkları C) Değişim ekonomisinin örgütlenmesinde belirleyici rol üstlendikleri D) Anadolu'da siyasal birliği kurarak uzun ömürlü bir devlet oldukları E) Kapalı tarım ekonomisini benimseyerek ticaretten uzak durdukları

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

14. MÖ 1200'lerde yaşanan Ege Göçleri, Ege havzasında ve Doğu Akdeniz'de köklü değişimlere yol açmıştır.
Buna göre Ege Göçleri'nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi GÖSTERİLEMEZ?

A) Miken (Aka) uygarlığının yıkılması B) Yunanistan'da Dor egemenliğinin kurulması C) Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması D) Anadolu'da Frigya Krallığı'nın ortaya çıkması E) Doğu Akdeniz'de ticaret düzeninin sarsılması

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

15. Bir İlk Çağ uygarlığında tarımsal üretimin artmasıyla birlikte üretimle uğraşmayan, geçimi ambarlardaki ürünle karşılanan sürekli bir asker sınıfı oluşmuş; bu askerlerin donanımını hazırlayan madenci ve demirci atölyeleri kurulmuş, ambarlardaki ürünün dağıtımını kaydeden yazıcılar görevlendirilmiştir.

Bu duruma bakarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

A) Artı ürün, üretim dışı grupların geçimini olanaklı kılmıştır. B) Toplumda iş bölümü ve uzmanlaşma derinleşmiştir. C) Kayıt tutma ihtiyacı yönetim işlerini kurumsallaştırmıştır. D) Askerî gücün sürekliliği ekonomik fazlaya bağlı hâle gelmiştir. E) Ordunun kurulması tarımsal üretimi geriletmiştir.

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

16. MÖ 1200'lerde Balkanlar ve Ege çevresinden harekete geçen ve kaynaklarda Deniz Kavimleri olarak anılan topluluklar; Ege adalarına, Batı Anadolu kıyılarına ve Doğu Akdeniz'e yönelmiştir. Bu hareket Anadolu'da Hitit Devleti'nin yıkılmasında etkili olmuş, Doğu Akdeniz'deki birçok kent ve ticaret merkezi zarar görmüştür.
Bu bilgilerden hareketle Ege Göçleri ile ilgili;
I. Anadolu'daki siyasi birliğin dağılmasında etkili olmuştur.
II. Doğu Akdeniz'deki yerleşim ve ticaret düzenini sarsmıştır.
III. Orta Asya'daki kuraklık yüzünden başlamıştır.
IV. Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılmasına yol açmıştır.
yargılarından hangileri söylenebilir?

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

17. Göç, bir topluluğun yaşadığı yeri kalıcı olarak terk ederek başka bir bölgeye yerleşmesidir. İstila ise bir gücün askerî yolla başka bir bölgeyi ele geçirmesidir; ele geçiren gücün oraya yerleşmesi gerekmez.
Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisi bir göç hareketi sayılamaz?

A) Yönetimin kararıyla başka bir bölgeye gönderilen halkın orada yaşamını sürdürmesi B) Otlakları kuraklık yüzünden yetersiz kalan bir boyun sürüleriyle yeni topraklara yerleşmesi C) Savaş tehlikesinden kaçan bir halkın komşu bölgeye geçip orada köyler kurması D) Ganimet toplayan bir ordunun ele geçirdiği ülkeden kendi yurduna geri dönmesi E) Nüfusu artan bir topluluğun bir bölümünün uzak kıyılara giderek koloniler kurması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

18. Sümer çivi yazısı ve Mısır hiyeroglifi yüzlerce ayrı işaret içerirken Fenikelilerin geliştirdiği yazı sistemi yirmi iki harften oluşuyordu. Bu yazı, Akdeniz ticareti yoluyla önce Yunanlılara, oradan da Latin dünyasına ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre harf yazısının en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Yazının ilk kez kayıt tutma amacıyla kullanılmasını sağlaması B) Devletlerin yazılı hukuk kurallarını ilk kez oluşturmasına imkân vermesi C) Tarih Çağları'nın başlangıcını daha erken bir tarihe taşıması D) Yazının öğrenilmesini kolaylaştırarak yaygınlaşmasına zemin hazırlaması E) Ticari faaliyetlerin ilk kez kayıt altına alınmasını mümkün kılması

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

19. Lagaş yöneticisi Urukagina, borç yüzünden köleleştirmeyi ve görevlilerin halktan zorla ürün almasını yasaklayan düzenlemeler yaptırmıştır. Babil Kralı Hammurabi ise kanunlarını taş bir sütuna yazdırıp herkesin görebileceği bir yere diktirmiş, cezaları suçlunun toplumsal sınıfına göre farklılaştırmıştır.

Bu bilgilere bakarak,

I. Devlet, kişiler arası ilişkileri düzenleyen bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
II. Yazılı düzenlemeler görevlilerin keyfî uygulamalarını sınırlayabilmektedir.
III. Hukuk kuralları toplumdaki sınıf farklılıklarını yansıtabilmektedir.
IV. Kanunların uygulanmasında bütün toplum kesimleri eşit sayılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I, II ve III C) I, II ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

20. Batı Anadolu kıyısındaki İyon şehir devletlerinde, doğudan gelen kara ve deniz yollarının ulaştığı liman kentlerinde biriken bilgi, güçlü bir rahip sınıfının denetimi altında bulunmuyordu. Bu kentlerde Thales ve Anaksimandros gibi düşünürler doğa olaylarını tanrısal nedenlere başvurmadan açıklamaya çalışmıştır.
Bu bilgilere göre İyonya'da pozitif bilimin gelişmesinde,
I. ticaret yoluyla farklı kültürlerin birikimine ulaşılması,
II. düşünce üretiminin dinsel otoritenin denetiminden uzak olması,
III. şehir devletlerinin merkezî bir krallık altında birleşmesi,
IV. doğa olaylarının akıl ve gözlemle açıklanmaya çalışılması
durumlarından hangilerinin etkili olduğu söylenebilir?

A) I, II ve III B) I, II ve IV C) I, III ve IV D) II, III ve IV E) I, II, III ve IV

AYT Sözel — Kısa Deneme

AYT Sözel — Kısa Deneme

Cevap Anahtarı