TYT Sosyal Bilimler — Gerçek Deneme — Çalışma Kağıdı

TYT Sosyal Bilimler · Nem ve Yağış

1. Yükselim (konveksiyon) yağışları, aşırı ısınan yeryüzüne temas ederek hafifleyen havanın hızla yükselip soğuması ve içindeki su buharının yoğunlaşması sonucu oluşur.
Aşağıda verilen yağışlardan hangileri bu yolla oluşmuş DEĞİLDİR?
I. Ekvatoral kuşakta öğleden sonra hemen her gün düşen kısa süreli sağanaklar
II. İç Anadolu'da ilkbaharda ikindi saatlerinde başlayan kısa süreli sağanaklar
III. Doğu Karadeniz kıyılarında nemli havanın dağ yamaçlarında yükselmesiyle düşen yağışlar
IV. Orta kuşakta kış aylarında sıcak ve soğuk hava kütlelerinin karşılaştığı alanlarda görülen uzun süreli yağışlar

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I, III ve IV

TYT Sosyal Bilimler · Büyük Selçuklu Devleti

2. Alp Arslan, 1071'de Malazgirt'te Bizans ordusunu ağır bir yenilgiye uğratmış, imparator Romen Diyojen'i esir almış ve savaşın ardından komutanlarını Anadolu'nun içlerine fetihle görevlendirmiştir.

Buna göre Malazgirt Savaşı ile ilgili aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Bizans'ın Anadolu'daki savunma düzeni büyük ölçüde çökmüştür. B) Anadolu Selçuklu Devleti bu savaşın ardından Alp Arslan tarafından kurulmuştur. C) Türklerin Anadolu'ya yerleşmesinin önü açılmıştır. D) Savaştan Büyük Selçuklu Devleti galip ayrılmıştır. E) Bizans imparatoru savaşın sonunda Selçukluların eline geçmiştir.

TYT Sosyal Bilimler · Boylardan Devlete-I

3. Mete Han, Çin ordularını birçok kez yenmesine karşın Çin topraklarını doğrudan ülkesine katmamış; Çin'i vergiye bağlamakla yetinerek buradan gelen ipek, tahıl ve değerli eşyanın Hun ülkesine akmasını sağlamıştır.

Mete Han'ın bu tutumunun temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) İki ülke arasında aşılması güç doğal engellerin bulunması B) Hun ordusunun Çin ordusu karşısında sayıca yetersiz kalması C) Ticaret yollarının denetimini Çin yönetimine bırakmayı amaçlaması D) Kalabalık Çin nüfusu içinde Türklerin kimliğini yitirmesinden çekinmesi E) Çin'in kendi isteğiyle Hun egemenliğini kabul etmiş olması

TYT Sosyal Bilimler · Sıcaklık

4. Yükseltisi 1600 metre olan X meteoroloji istasyonunda belirli bir anda ölçülen sıcaklık 12 °C'dir.

Troposferde her 100 metrede sıcaklığın 0,5 °C değiştiği kabul edildiğinde, X istasyonunun deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklığı kaç °C olur?

A) 4 B) 11,2 C) 12,8 D) 20 E) 28

TYT Sosyal Bilimler · Yerleşme ve Türkiye'de Yerleşmeler

5. Bir platonun yüzeyi büyük ölçüde kireç taşlarından oluşmuştur. Yağan yağmurun büyük bölümü çatlaklardan yer altına sızdığı için yüzeyde akarsu ve göl hemen hiç yoktur. Plato üzerindeki köyler, yer altı sularının yüzeye çıktığı birkaç kaynağın çevresinde toplanmıştır.

Bu platoda yerleşmelerin dağılışını belirleyen temel doğal etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bitki örtüsü B) Su kaynakları C) Yükselti D) Toprak yapısı E) Bakı

TYT Sosyal Bilimler · Abbasi Devleti ve Türkler - Bilim Medeniyeti

6. 1055 yılında Bağdat'a giren Tuğrul Bey, halifeyi baskı altında tutan Büveyhoğulları'na son vermiştir. Halife, Tuğrul Bey'e "Doğu'nun ve Batı'nın hükümdarı" unvanını vermiş; bu tarihten sonra İslam dünyasında siyasi ve askerî güç Selçuklu sultanlarının elinde toplanırken halife dinî önderliğini sürdürmüştür.

Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Halifelik makamının Abbasilerden Selçuklu sultanlarına devredildiğinin B) Abbasi Devleti'nin bu tarihte tamamen ortadan kalktığının C) Türklerin İslamiyet'i ilk kez bu tarihte kabul etmeye başladığının D) Halifenin yeniden seçimle belirlenen bir makam hâline geldiğinin E) Siyasi gücün sultanlara geçtiğinin, halifeninse dinî önderliği koruduğunun

TYT Sosyal Bilimler · Yerel Saat ve Ulusal Saat

7. A kenti 27° Doğu, B kenti ise 42° Doğu meridyeni üzerinde yer almaktadır. A kentinde yerel saat 10.24'tür.

Buna göre aynı anda B kentinde yerel saat kaçtır?

A) 09.24 B) 10.24 C) 10.25 D) 10.39 E) 11.24

TYT Sosyal Bilimler · Kavimler Göçü

8. Kavimler Göçü sonrasında Avrupa'da merkezî otorite büyük ölçüde çökmüş; göç dalgaları ve saldırılar karşısında can ve mal güvenliğini sağlayamayan köylüler, topraklarını korunaklı arazi sahiplerine bırakarak onların koruması altına girmiştir.

Bu durumun aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı söylenebilir?

A) Roma İmparatorluğu'nun Doğu ve Batı olarak ikiye ayrılmasına B) Avrupa'da güçlü ve merkezî krallıkların kurulmasına C) Kavimler Göçü'nün başlamasına D) Türk boylarının Orta Asya'dan batıya göç etmesine E) Derebeylik düzeninin ortaya çıkmasına

TYT Sosyal Bilimler · İklim Tipleri

9. Bir iklim tipiyle ilgili şu özellikler veriliyor:

• Yıllık ortalama sıcaklık 26 °C, yıllık sıcaklık farkı 2–3 °C
• Her ay 150 mm'nin üzerinde yağış, belirgin bir kurak mevsim yok
• Nem oranı çok yüksek, öğleden sonra sağanak yağışlar düzenli olarak görülüyor
• Doğal bitki örtüsü, her mevsim yeşil kalan gür ve geniş yapraklı ormanlar

Bu özellikler aşağıdaki iklim tiplerinden hangisine aittir?

A) Savan iklimi B) Muson iklimi C) Okyanusal iklim D) Akdeniz iklimi E) Ekvatoral iklim

TYT Sosyal Bilimler · Moğol İstilası ve Anadolu

10. Moğol istilası sırasında Orta Asya, İran ve Horasan'daki birçok bilgin, şair ve mutasavvıf yaşadıkları yerleri bırakarak Anadolu'ya sığınmıştır. Bu kişilerin bir bölümü Anadolu kentlerinde ders vermiş, tekke ve zaviyelerde geniş halk kitleleriyle bağ kurmuştur.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Anadolu'ya gelen bilginlerin tamamı Moğol yönetiminin çağrısı üzerine yola çıkmıştır.
II. Siyasi bir yıkım, kültürel alanda hareketliliğe yol açmıştır.
III. Anadolu'daki eğitim ve düşünce kurumları ilk kez bu dönemde ortaya çıkmıştır.
IV. Tasavvufi düşüncenin geniş kitlelere ulaşmasında göç eden kişilerin payı vardır.

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve IV E) III ve IV

TYT Sosyal Bilimler · İslamiyet'in Doğduğu Dönemde Dünya - İslamiyet Yayılıyor

11. İslamiyet'in doğduğu yıllarda Bizans ile Sasani Devleti uzun süren savaşlar nedeniyle yıpranmış, Orta Asya'da Göktürkler iç mücadelelerle uğraşır duruma gelmiş, Avrupa ise Kavimler Göçü'nün ardından küçük krallıklara bölünmüştü.

Bu tabloya bakan bir tarihçi, İslam ordularının kısa sürede geniş alanlara ulaşabilmesini açıklarken aşağıdakilerden hangisini öne çıkarır?

A) Fetih hareketlerinin tamamının deniz yoluyla yürütülmüş olmasını B) Dönemin büyük güçlerinin birbirleriyle mücadeleden yıpranmış olmasını C) Bizans ile Sasani Devleti'nin ortak bir savunma ittifakı kurmuş olmasını D) Göktürklerin İslam ordularıyla birlikte hareket etmiş olmasını E) Avrupa'da bütün krallıkları birleştiren bir imparatorluğun kurulmasını

TYT Sosyal Bilimler · Türklerin İslamiyet'i Kabulü

12. Karahanlı hükümdarı Satuk Buğra Han'ın İslamiyet'i kabul etmesinin ardından halkın büyük bölümü de Müslüman olmuş; devlet Türkçeyi resmî dil olarak kullanmayı sürdürmüş, aynı dönemde İslami muhtevalı ilk Türkçe eserler kaleme alınmıştır.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Karahanlılarda İslamiyet önce halk arasında yayılmış, sonra hükümdar tarafından benimsenmiştir.
II. Hükümdarın tercihi, halkın din değiştirme sürecini hızlandırmıştır.
III. Din değişikliği, Türkçenin yazı dili olma niteliğini ortadan kaldırmamıştır.
IV. İslami muhtevalı ilk Türkçe eserler Gazneliler döneminde ortaya çıkmıştır.

A) I ve II B) I ve III C) I ve IV D) II ve III E) II ve IV

TYT Sosyal Bilimler · Abbasi Devleti ve Türkler - Bilim Medeniyeti

13. Abbasi halifesi Mu'tasım, ordudaki Türk askerlerinin savaşçı niteliklerini yitirmemesi ve bu askerlerle şehir halkı arasında yaşanan sorunların çözülmesi amacıyla Bağdat yakınlarında yalnızca Türklerin yerleştirileceği Samarra şehrini kurdurmuştur.

Bu bilgilerden hareketle aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Türkler Abbasi ordusundaki görevlerinden uzaklaştırılmıştır.
II. Türklerin askerî nitelikleri korunmak istenmiştir.
III. Samarra, Abbasilerin kurduğu ilk başkenttir.
IV. Türk askerleriyle yerleşik halk arasında sorunlar yaşanmıştır.

A) I ve II B) I ve III C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

TYT Sosyal Bilimler · Zamanın Taksimi

14. 12 Hayvanlı Türk Takvimi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

A) Bir yıl 365 gün olarak hesaplanmıştır. B) Türklerin kullandığı ilk takvim olarak kabul edilir. C) On iki yıllık bir devir esasına dayanmaktadır. D) Yıllar hayvan adlarıyla adlandırılmıştır. E) Ay'ın hareketleri esas alınarak düzenlenmiştir.

TYT Sosyal Bilimler · Dünya'nın Yıllık Hareketi ve Eksen Eğikliği

15. Dünya'nın eksen eğikliğinin 23°27′ yerine 30° olduğu varsayılsın. Bu durumda dönencelerin ve kutup dairelerinin bulunduğu enlemler de değişirdi.

Böyle bir durumda aşağıdakilerden hangisi gerçekleşirdi?

A) Kutup daireleri kutup noktalarına yaklaşırdı. B) Ekvator'da gündüz süresi 12 saatten uzun olurdu. C) Güneş ışınlarının dik geldiği kuşağın sınırları 30° enlemlerine ulaşırdı. D) Bir yılın uzunluğu 365 gün 6 saatten fazla olurdu. E) Ekinokslarda ışınlar Ekvator yerine dönencelere dik düşerdi.

TYT Sosyal Bilimler · Osmanlı Devleti'nde Darbeler

16. II. Osman'ın, giriştiği bir düzenlemeye karşı çıkan bir güç odağı tarafından tahttan indirilmesi, kendisinden sonraki dönemde padişahlık makamının konumuyla ilgili bir emsal oluşturmuştur.

Bu bilgiye göre söz konusu emsalin niteliği aşağıdakilerden hangisinde verilmiştir?

A) Padişahın iradesinin, karşı çıkan güç odakları karşısında sınırlanabileceği görülmüştür. B) Padişahlık makamının yetkileri bu olaydan sonra tamamen ortadan kalkmıştır. C) Bu olay, taşradaki eyaletlerin merkezden bağımsız hale gelmesini sağlamıştır. D) Bu olay, devletin dış politikada izlediği yolun tamamen değişmesine yol açmıştır. E) Bu olay, vergi sisteminin yeniden düzenlenmesiyle sonuçlanmıştır.

TYT Sosyal Bilimler · Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Piramitleri

17. Bir ülkenin toplam nüfusu 25 500 000 kişi olup bunun 13 000 000'ini erkekler oluşturmaktadır. Cinsiyet oranı, 100 kadına düşen erkek sayısını gösterir.
Buna göre bu ülkenin cinsiyet oranı kaçtır?

A) 2 B) 4 C) 51 D) 96 E) 104

TYT Sosyal Bilimler · Abbasi Devleti ve Türkler - Bilim Medeniyeti

18. Abbasiler, Bizans sınırında Tarsus'tan Malatya'ya uzanan hat üzerinde Avasım adı verilen surlarla çevrili şehirler kurmuş ve bu şehirlere Türkleri yerleştirmiştir.

Bu uygulamayla ulaşılmak istenen temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?

A) Sınır bölgesindeki ticaret hacmini artırarak vergi gelirlerini çoğaltmak B) Bizans'a karşı sınır güvenliğini savaşçı bir nüfusla sürekli kılmak C) Türkleri askerlikten uzaklaştırarak tarımsal üretime yöneltmek D) Tercüme çalışmaları için başkent dışında yeni bilim merkezleri açmak E) Emevi taraftarlarını başkentten uzak sınır bölgelerine yerleştirmek

TYT Sosyal Bilimler · İnsanlığın Hafızası Tarih

19. Bir tarihçi, XVI. yüzyıl sonlarında Osmanlı ekonomisinde yaşanan bozulmayı araştırırken bu döneme ait akçelerin ağırlığının ve içerdikleri gümüş oranının giderek azaldığını saptamış, bu veriyi paranın değer kaybının kanıtı olarak kullanmıştır.
Tarihçinin yararlandığı bu veri, aşağıdaki yardımcı bilimlerden hangisinin çalışma alanına girer?

A) Diplomatik B) Sicilografi C) Nümizmatik D) Epigrafya E) Heraldik

TYT Sosyal Bilimler · Nüfusun Dağılışı ve Nüfus Piramitleri

20. Çöl ikliminin görüldüğü bir ülkede nüfusun büyük bölümü, ülkeyi güneyden kuzeye kat eden akarsuyun iki yakasındaki dar şeritte toplanmıştır.
Buna göre bu ülkede nüfusun dağılışında etkili olan başlıca doğal etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Su kaynakları B) İklim koşulları C) Yer şekilleri D) Toprak türü E) Bitki örtüsü

TYT Sosyal Bilimler — Gerçek Deneme

TYT Sosyal Bilimler — Gerçek Deneme

Cevap Anahtarı