AYT Sosyal Bilimler-2 — Orta Deneme — Çalışma Kağıdı

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

1. MÖ 1200'lerdeki Ege Göçleri ile MS 375'te başlayan Kavimler Göçü, farklı çağlarda ve farklı coğrafyalarda yaşanmış olmakla birlikte bazı sonuçları bakımından benzerlik gösterir.
Buna göre bu iki göç hareketinin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

A) Anadolu'da Hitit siyasi birliğinin sona ermesi B) Batı Anadolu kıyılarında İyon şehir devletlerinin kurulması C) Avrupa'da derebeylik (feodalite) düzeninin ortaya çıkması D) İlk Çağ'ın kapanıp Orta Çağ'ın başlamış olması E) Var olan siyasi yapıların yıkılıp yenilerinin doğması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

2. Lagaş kralı Urukagina'nın çıkardığı ve bilinen en eski yazılı yasalar kabul edilen düzenlemeler, borcu yüzünden özgürlüğünü yitirenlerin ve güçsüzlerin korunmasını amaçlıyordu. Yaklaşık altı yüzyıl sonra Babil kralı Hammurabi'nin hazırlattığı kanunlar ise ceza belirlerken suçlunun ve zarar görenin toplumsal konumunu gözetiyor, cezayı tanrı buyruğuna değil kralın otoritesine dayandırıyordu.
Bu bilgilere göre,
I. Mezopotamya'da yazılı hukuk geleneğinin kesintisiz biçimde geliştiği,
II. Hammurabi Kanunları'nda toplumsal eşitliğin sağlandığı,
III. Yasaların, devlet gücünün toplum üzerindeki yaptırımını artırdığı,
IV. Hukuk kurallarının dinsel dayanağından uzaklaşmaya başladığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) III ve IV E) I, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

3. Persler, egemenlikleri altına aldıkları geniş toprakları satraplık adı verilen eyaletlere ayırmış, her satraplığın başına merkezden vali atamıştır. "Kralın gözü kulağı" denilen müfettişlerle bu valileri denetlemiş, Kral Yolu'nu yaptırarak merkezle eyaletler arasındaki haberleşmeyi hızlandırmışlardır. Yönetimleri altındaki halkların dillerine ve inançlarına ise dokunmamışlardır.

Bu uygulamalar aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Egemenliğin bağımsız site devletleri arasında bölüşüldüğünün B) Yönetimin kan bağına dayalı kabile geleneğine göre kurulduğunun C) Çok kavimli geniş bir ülkenin merkezden denetlenmeye çalışıldığının D) Siyasi otoritenin rahip sınıfının kurallarıyla sınırlandırıldığının E) Yönetim yetkisinin yerel yurttaş meclislerine devredildiğinin

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

4. Tarihçiler İlk Çağ'ı yazının bulunmasıyla başlatır ve bu çağın Kavimler Göçü ile sona erdiğini kabul eder. Ege Göçleri ise MÖ 1200'lerde yaşanmıştır.
Bu bilgilere göre;
I. Ege Göçleri, Kavimler Göçü'nün sonuçlarından biridir.
II. Ege Göçleri, İlk Çağ'ın sınırları içinde gerçekleşmiştir.
III. Kavimler Göçü, İlk Çağ'ı kapatan gelişme olarak kabul edilir.
IV. Kavimler Göçü, Ege Göçleri'nden daha önce yaşanmıştır.
yargılarından hangileri doğrudur?

A) I ve II B) I ve IV C) II ve III D) II ve IV E) III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

5. Neolitik Dönem'de insanın besin toplayıcılığından besin üreticiliğine geçmesi, toplum hayatını kalıcı biçimde değiştirmiştir.

Aşağıdakilerden hangileri bu değişimin doğrudan sonuçları arasında gösterilebilir?

I. Tüketilenden fazla ürün elde edilmesi
II. Depolama ihtiyacıyla birlikte mülkiyet anlayışının gelişmesi
III. Tarım dışı işlerle uğraşan grupların ortaya çıkması
IV. Alışverişin madenî para aracılığıyla yapılması

A) I ve IV B) I, II ve III C) I, III ve IV D) II ve IV E) II, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

6. Lagaş yöneticisi Urukagina, borç yüzünden köleleştirmeyi ve görevlilerin halktan zorla ürün almasını yasaklayan düzenlemeler yaptırmıştır. Babil Kralı Hammurabi ise kanunlarını taş bir sütuna yazdırıp herkesin görebileceği bir yere diktirmiş, cezaları suçlunun toplumsal sınıfına göre farklılaştırmıştır.

Bu bilgilere bakarak,

I. Devlet, kişiler arası ilişkileri düzenleyen bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
II. Yazılı düzenlemeler görevlilerin keyfî uygulamalarını sınırlayabilmektedir.
III. Hukuk kuralları toplumdaki sınıf farklılıklarını yansıtabilmektedir.
IV. Kanunların uygulanmasında bütün toplum kesimleri eşit sayılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

A) I ve II B) I, II ve III C) I, II ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

7. Göçebe bir toplulukta bağlılığın ölçüsü kan bağıdır; otorite yaşlıların kişisel saygınlığından doğar, kurallar sözlü olarak aktarılır ve otlaklarda ortak mülkiyet geçerlidir. Yerleşik düzene geçip devletleşen bir toplulukta ise bağlılığın ölçüsü aynı ülkede yaşamak olur, otorite kalıcı kurumlara dayanır ve kurallar yazıya geçirilir.

Buna göre kabileden devlete geçişte yaşanan değişimi doğrudan yansıtan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ekonominin bütünüyle ticarete dayalı duruma gelmesi B) Bağlılık ölçütünün soy bağından toprak bağına kayması C) Toplumda meslek uzmanlaşmasının ortadan kalkması D) Yazılı kuralların yerini sözlü geleneğin almaya başlaması E) Otoritenin kişisel saygınlıkla belirlenmeye başlanması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

8. Mezopotamya'da yazı, ıslak kil tabletlere kama uçlu kalemle iz bastırılarak yazılmış; Mısır'da ise nehir kıyısındaki bitkiden elde edilen papirüs yaprakları üzerine boya ile işaretler çizilmiştir.

Bu farklılığın temel nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

A) Yazı gerecinin bölgenin doğal çevresinden sağlanması B) Mısırlıların yazıyı Sümerlerden çok daha geç öğrenmesi C) Sümerlerde yazının yalnızca dinsel amaçla kullanılması D) Mısır'da okuma yazma bilenlerin sayısının çok olması E) Kil tabletlerin papirüse göre daha uzun ömürlü olması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

9. Tarih öncesi devirlerin Taş Devri ve Maden Devirleri biçiminde adlandırılıp bölümlere ayrılmasında aşağıdakilerden hangisi temel ölçüt olarak kullanılmıştır?

A) Toplulukların konuştuğu dillerin akrabalık ilişkileri B) Kurulan siyasi teşkilatların sınırları ve büyüklüğü C) Kullanılan araç gereçlerin yapıldığı ham madde D) Belgelerde geçen hükümdar listelerinin sırası E) Nüfusun kıtalar arasındaki dağılım oranları

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

10. Orta Asya'dan farklı dönemlerde çeşitli yönlere göç eden Türk boyları, ulaştıkları coğrafyalarda kalıcı izler bırakmıştır.
Buna göre aşağıda verilen göç yönü - yerleşilen bölge eşleştirmelerinden hangisi YANLIŞTIR?

A) Batı yönü - Karadeniz'in kuzeyinden Avrupa'ya uzanan topraklar B) Güney yönü - Afganistan ve Hindistan toprakları C) Güneybatı yönü - İran ve Anadolu toprakları D) Doğu yönü - Çin ve Uzak Doğu toprakları E) Kuzey yönü - Mezopotamya ve Suriye toprakları

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

11. Göç, bir topluluğun yaşadığı yeri kalıcı olarak terk ederek başka bir bölgeye yerleşmesidir. İstila ise bir gücün askerî yolla başka bir bölgeyi ele geçirmesidir; ele geçiren gücün oraya yerleşmesi gerekmez.
Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisi bir göç hareketi sayılamaz?

A) Yönetimin kararıyla başka bir bölgeye gönderilen halkın orada yaşamını sürdürmesi B) Otlakları kuraklık yüzünden yetersiz kalan bir boyun sürüleriyle yeni topraklara yerleşmesi C) Savaş tehlikesinden kaçan bir halkın komşu bölgeye geçip orada köyler kurması D) Ganimet toplayan bir ordunun ele geçirdiği ülkeden kendi yurduna geri dönmesi E) Nüfusu artan bir topluluğun bir bölümünün uzak kıyılara giderek koloniler kurması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

12. MÖ 1200'lerde yaşanan Ege Göçleri, Ege havzasında ve Doğu Akdeniz'de köklü değişimlere yol açmıştır.
Buna göre Ege Göçleri'nin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi GÖSTERİLEMEZ?

A) Miken (Aka) uygarlığının yıkılması B) Yunanistan'da Dor egemenliğinin kurulması C) Roma İmparatorluğu'nun ikiye ayrılması D) Anadolu'da Frigya Krallığı'nın ortaya çıkması E) Doğu Akdeniz'de ticaret düzeninin sarsılması

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

13. Şanlıurfa yakınlarındaki Göbeklitepe'de, üzeri hayvan kabartmalarıyla bezenmiş T biçimli dikili taşlardan oluşan anıtsal yapılar ortaya çıkarılmıştır. Kazılarda alanda tarıma, evcil hayvana ya da sürekli konuta ilişkin bir bulguya rastlanmamış; yapıların avcılık ve toplayıcılıkla geçinen topluluklarca inşa edildiği anlaşılmıştır.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Tarımsal üretime ilk kez Anadolu'da geçildiği B) Anıtsal yapıların ancak artı ürün biriktiren toplumlarca kurulabildiği C) Örgütlü ortak emeğin yerleşik tarım toplumundan önce de görülebildiği D) Avcı ve toplayıcı toplulukların inanç dünyasının bulunmadığı E) Yazının Neolitik Dönem'de kayıt aracı olarak kullanıldığı

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

14. Bir bölgede yapılan kazıda en alt tabakada yontularak biçimlendirilmiş taş aletler, onun üzerindeki tabakada tahıl öğütme taşları ile kerpiç yapı kalıntıları, en üst tabakada ise bakırdan yapılmış süs eşyaları bulunmuştur. Kazı alanının hiçbir tabakasında yazılı belgeye rastlanmamıştır.

Bu bulgulara dayanarak bölgeyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Bölgede henüz Tarih Çağları'na geçilmediği B) Bölge halkının Sümer şehirleriyle ticaret yaptığı C) Bölgede Demir Çağı'nın yaşandığı D) Bölgede Orta Taş Devri'nin hiç yaşanmadığı E) Bölgenin dünyanın en eski yerleşim alanı olduğu

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

15. Hitit kralları, yıllık (anal) adı verilen metinlerde yalnızca kazandıkları savaşları değil, uğradıkları yenilgileri ve sonuçsuz kalan seferlerini de tanrılarına hesap verme düşüncesiyle yazdırmışlardır.
Bu durum, aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

A) Hitit ordusunun düzenli bir yapıya kavuşturulduğunun B) Hitit tarih yazıcılığının nesnel bir nitelik taşıdığının C) Kral yetkilerinin bir meclis tarafından sınırlandırıldığının D) Çok tanrılı inanç anlayışının terk edilmeye başlandığının E) Tarih yazıcılığının siyasal otoriteden bağımsızlaştığının

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

16. Sümerlerde Ur, Uruk ve Lagaş gibi yerleşmelerin her biri kendi tapınağına, kendi yöneticisine ve kendi ordusuna sahip bağımsız birer siyasi birimdi. Akkad Kralı Sargon ise bu birimleri askerî güçle tek bir yönetim altında toplamış, farklı dilleri konuşan toplulukları aynı merkeze bağlamıştır.

Buna göre Sargon'un gerçekleştirdiği değişim, siyasi örgütlenme bakımından aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

A) Şehir devleti yapısından imparatorluk yapısına geçilmesi B) Teokratik yönetimin yerini oligarşik yönetimin alması C) Egemenliğin kaynağının halk iradesine dayandırılması D) Siyasi birimlerde ordunun ilk kez oluşturulmaya başlanması E) Kabile örgütlenmesinden yerleşik yaşam düzenine geçilmesi

AYT Sosyal Bilimler-2 · İnsan ve Göç

17. İlk Çağ'da yaşanan göçlerin ardında iklimin değişmesi ve kuraklık, otlakların ve su kaynaklarının yetersiz kalması, nüfusun artması, kıtlık ve salgın hastalıklar, boylar arasındaki mücadeleler ve komşu güçlerin baskısı gibi etkenler bulunmaktadır.
Bu bilgilere göre İlk Çağ göçleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Göçler yalnızca iklim koşullarındaki değişmelerin bir sonucudur. B) Göçlerin tek belirleyicisi geçim sıkıntısı, yani ekonomik kaygılardır. C) Göçler devletlerin önceden aldığı planlı kararlarla başlatılmıştır. D) Göçler doğal, toplumsal ve siyasi etkenlerin ortak sonucudur. E) Göçe katılan toplulukların tamamı savaşarak yer değiştirmiştir.

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

18. Doğu Akdeniz kıyısında, arkası dağlarla kapatılmış dar bir şeritte yaşayan Fenikeliler, tarıma elverişli geniş topraklardan yoksun oldukları için denizciliğe yönelmiş; Akdeniz'in çeşitli kıyılarında ticaret kolonileri kurmuş ve alışveriş kayıtlarını kolay tutabilmek için harf sistemine dayalı bir yazı geliştirmişlerdir. Aynı bölgede yaşayan İbraniler ise tek tanrı inancına dayanan, yalnızca kendi kavimlerine özgü bir din anlayışı benimsemiştir.
Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

A) Coğrafi koşulların temel geçim uğraşını belirlediğine B) Yazının somut bir kayıt ihtiyacından geliştirildiğine C) Koloni kurma girişimlerinde ticari amacın öne çıktığına D) Aynı havzada farklı inanç anlayışlarının gelişebildiğine E) İbranilerin inancını kolonileri aracılığıyla yaydığına

AYT Sosyal Bilimler-2 · Kabileden Devlete

19. Bir İlk Çağ uygarlığında tarımsal üretimin artmasıyla birlikte üretimle uğraşmayan, geçimi ambarlardaki ürünle karşılanan sürekli bir asker sınıfı oluşmuş; bu askerlerin donanımını hazırlayan madenci ve demirci atölyeleri kurulmuş, ambarlardaki ürünün dağıtımını kaydeden yazıcılar görevlendirilmiştir.

Bu duruma bakarak aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılamaz?

A) Artı ürün, üretim dışı grupların geçimini olanaklı kılmıştır. B) Toplumda iş bölümü ve uzmanlaşma derinleşmiştir. C) Kayıt tutma ihtiyacı yönetim işlerini kurumsallaştırmıştır. D) Askerî gücün sürekliliği ekonomik fazlaya bağlı hâle gelmiştir. E) Ordunun kurulması tarımsal üretimi geriletmiştir.

AYT Sosyal Bilimler-2 · İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

20. Persler, Mısır'dan Hindistan'a uzanan geniş topraklarını satraplık adı verilen eyaletlere ayırmış; satrapları denetlemek üzere ülkeyi dolaşan müfettişler görevlendirmiş, Lidyalılardan devraldıkları yol ağını genişleterek düzenli bir haberleşme örgütü kurmuşlardır.
Bu uygulamaların ortak amacı aşağıdakilerden hangisidir?

A) Ülke genelinde ortak bir inanç sistemini benimsetmek B) Ticaret yollarını bütünüyle devlet tekeline almak C) Egemenlik altındaki yerel kültürleri ortadan kaldırmak D) Merkezî otoriteyi uzak eyaletlerde de sürekli kılmak E) Orduyu paralı askerlerden oluşturmaktan vazgeçmek

AYT Sosyal Bilimler-2 — Orta Deneme

AYT Sosyal Bilimler-2 — Orta Deneme

Cevap Anahtarı