İnsan ve Göç

1. MÖ 1200'lerdeki Ege Göçleri ile MS 375'te başlayan Kavimler Göçü, farklı çağlarda ve farklı coğrafyalarda yaşanmış olmakla birlikte bazı sonuçları bakımından benzerlik gösterir.
Buna göre bu iki göç hareketinin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

Kabileden Devlete

2. Lagaş yöneticisi Urukagina, borç yüzünden köleleştirmeyi ve görevlilerin halktan zorla ürün almasını yasaklayan düzenlemeler yaptırmıştır. Babil Kralı Hammurabi ise kanunlarını taş bir sütuna yazdırıp herkesin görebileceği bir yere diktirmiş, cezaları suçlunun toplumsal sınıfına göre farklılaştırmıştır.

Bu bilgilere bakarak,

I. Devlet, kişiler arası ilişkileri düzenleyen bir güç olarak ortaya çıkmıştır.
II. Yazılı düzenlemeler görevlilerin keyfî uygulamalarını sınırlayabilmektedir.
III. Hukuk kuralları toplumdaki sınıf farklılıklarını yansıtabilmektedir.
IV. Kanunların uygulanmasında bütün toplum kesimleri eşit sayılmıştır.

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İnsanlığın Hafızası Tarih

3. Farklı dönemlerde yaşamış üç tarihçinin çalışma biçimleri şöyle anlatılmaktadır:

I. Eserini hükümdarlara yol göstermek amacıyla yazmış; geçmişteki olayları seçerken okuyucuya ders verecek, yöneticileri hatadan sakındıracak örnekleri öne çıkarmıştır.
II. Aynı olayı anlatan ve birbiriyle çelişen kaynakları karşılaştırıp güvenilirliklerini sınamış, olayların neden ve sonuçlarını belgelere dayandırarak açıklamaya çalışmıştır.
III. Gezdiği ülkelerde duyduğu anlatıları, olağanüstü unsurlar taşıyanlar da dâhil olmak üzere ayıklamadan eserine aktarmıştır.

Bu tarihçilerin tarih yazıcılığı anlayışları sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde verilmiştir?

İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

4. Sümer çivi yazısı ve Mısır hiyeroglifi yüzlerce ayrı işaret içerirken Fenikelilerin geliştirdiği yazı sistemi yirmi iki harften oluşuyordu. Bu yazı, Akdeniz ticareti yoluyla önce Yunanlılara, oradan da Latin dünyasına ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre harf yazısının en önemli katkısı aşağıdakilerden hangisidir?

İlk Çağ'da Başlıca Medeniyet Havzaları

5. Lagaş kralı Urukagina'nın çıkardığı ve bilinen en eski yazılı yasalar kabul edilen düzenlemeler, borcu yüzünden özgürlüğünü yitirenlerin ve güçsüzlerin korunmasını amaçlıyordu. Yaklaşık altı yüzyıl sonra Babil kralı Hammurabi'nin hazırlattığı kanunlar ise ceza belirlerken suçlunun ve zarar görenin toplumsal konumunu gözetiyor, cezayı tanrı buyruğuna değil kralın otoritesine dayandırıyordu.
Bu bilgilere göre,
I. Mezopotamya'da yazılı hukuk geleneğinin kesintisiz biçimde geliştiği,
II. Hammurabi Kanunları'nda toplumsal eşitliğin sağlandığı,
III. Yasaların, devlet gücünün toplum üzerindeki yaptırımını artırdığı,
IV. Hukuk kurallarının dinsel dayanağından uzaklaşmaya başladığı
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

İnsan ve Göç

6. Arap Yarımadası'ndan çıkarak Mezopotamya'ya yerleşen Amurrular Babil Devleti'ni kurmuş; Suriye bölgesine yerleşen Aramiler kara ticaretinde etkin olmuş ve dilleri Ön Asya'da yaygın bir iletişim dili hâline gelmiş; Filistin bölgesine yerleşen İbraniler ise tek tanrılı inanç anlayışını benimsemiştir.
Bu bilgilere dayanarak göçlerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

İnsan ve Göç

7. Göç, bir topluluğun yaşadığı yeri kalıcı olarak terk ederek başka bir bölgeye yerleşmesidir. İstila ise bir gücün askerî yolla başka bir bölgeyi ele geçirmesidir; ele geçiren gücün oraya yerleşmesi gerekmez.
Buna göre aşağıdaki durumlardan hangisi bir göç hareketi sayılamaz?

İnsanlığın İlk İzleri - Yazının İcadı

8. Tarih öncesi devirlerin Taş Devri ve Maden Devirleri biçiminde adlandırılıp bölümlere ayrılmasında aşağıdakilerden hangisi temel ölçüt olarak kullanılmıştır?

İnsanlığın Hafızası Tarih

9. Tarihe yardımcı bazı bilimler ile inceleme alanları aşağıda eşleştirilmiştir:

• Paleografya – Eski yazıları okuyup çözümleme
• Antropoloji – Toplulukların giyim, mutfak, gelenek ve görenek gibi kültürel ögelerini inceleme
• Filoloji – Dillerin yapısını, gelişimini ve o dillerle yazılmış metinleri inceleme
• Kronoloji – Zamanı ölçme birimlerini ve takvimleri inceleyip olayları tarih sırasına koyma
• Epigrafya – Eski paraları inceleyerek dönemin ekonomisi hakkında bilgi verme
• Diplomatik – Resmî belgelerin biçim, dil ve düzenleniş özelliklerini inceleme
• Arkeoloji – Kazılarla ortaya çıkarılan kalıntıları inceleme
• Coğrafya – Olayların geçtiği mekânın fiziki ve beşerî özelliklerini inceleme

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

İnsanlığın Hafızası Tarih

10. Yazıyı hiç kullanmamış, yalnızca kazılarla bilinen bir Neolitik köy topluluğunu araştıran bir tarihçi, kazı alanında konut kalıntılarına, çanak çömlek parçalarına ve ev tabanlarının altındaki mezarlarda bulunan insan iskeletlerine ulaşmıştır.

I. Arkeoloji
II. Antropoloji
III. Paleografya
IV. Diplomatik
V. Nümizmatik

Bu tarihçi, topluluğun yaşamını aydınlatmak için yukarıdaki yardımcı bilimlerden hangilerinden doğrudan yararlanabilir?