AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

1. Karesi Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılmasının ardından bu beyliğin denizcilik ve akın tecrübesine sahip komutanları Osmanlı hizmetine girmiş, Osmanlı Beyliği Çanakkale Boğazı'nın Anadolu yakasına ulaşmıştır.

Bu bilgilere göre Karesi'nin Osmanlı'ya katılmasının en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

AYT Sosyal Bilimler-1 · Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler

2. Yeniçeri Ocağı'na asker sağlamak için önce savaş esirlerinin beşte birinin alındığı pençik usulü uygulanmış; fetih temposunun yavaşlaması ve esir sayısının azalması üzerine Balkanlardaki Hristiyan tebaanın çocuklarından asker devşirilmesine geçilmiştir. Devşirilen çocuklar önce Türk ailelerinin yanına verilmiş, ardından Acemi Ocağı'nda eğitilmiştir.

Buna göre devşirme sistemiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi SÖYLENEMEZ?

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

3. Orhan Bey Dönemi'nde ilk divan teşkilatı oluşturulmuş, vezirlik makamı ihdas edilmiş, İznik'te ilk medrese açılmış, yaya ve müsellem adıyla ilk düzenli ordu birlikleri kurulmuştur.

Bu gelişmelerin ortak sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

4. Kuruluş döneminde uç bölgelerde gaziler, ahiler, dervişler ve Türkmen aşiretleri iç içe yaşamıştır. Fethedilen bölgelerde bu gruplar zaviyeler kurmuş, boş toprakları tarıma açmış ve yol güzergâhlarında ticaretin canlanmasına katkı sağlamıştır.

Bu bilgilere dayanarak kuruluş dönemindeki gaza anlayışıyla ilgili;

I. Fetihlerin yerleştirme ve şenlendirme faaliyetleriyle birlikte yürütüldüğü
II. Uç bölgelerdeki farklı toplumsal grupları ortak bir amaç etrafında topladığı
III. Fethedilen bölgelerde ekonomik hayatın canlanmasına katkı sağladığı
IV. Yalnızca ganimet elde etmeye yönelik askerî bir hareket olduğu

yargılarından hangilerine ulaşılabilir?

AYT Sosyal Bilimler-1 · Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler

5. Tımar sisteminde sipahi, kendisine tahsis edilen toprağın vergi gelirinin kılıç hakkı denilen bölümünü geçimine ayırır, geri kalan gelirin her üç bin akçesi için cebelü adı verilen tam teçhizatlı bir asker yetiştirirdi. Sipahi aynı zamanda toprağın boş bırakılmamasını denetler, bulunduğu bölgede güvenliği sağlardı.

Buna göre tımar sisteminin,
I. sipahilerin geçimini hazineden ödenen ulufeyle karşılama
II. tarımsal üretimin sürekliliğini denetim altında tutma
III. ordunun asker ihtiyacını bütünüyle devşirme yoluyla karşılama
IV. hazineden nakit çıkmadan savaşa hazır asker yetiştirme
işlevlerinden hangilerini yerine getirdiği söylenebilir?

AYT Sosyal Bilimler-1 · Osmanlı Beyliği'nin Kuruluşu ve İlk Fetihleri

6. Orhan Bey Dönemi'nde önce Bursa (1326), ardından İznik (1331) ve İzmit (1337) fethedilmiş; 1353'te Çimpe Kalesi'nin üs olarak elde edilmesiyle Rumeli'ye geçilmiştir.

Bu fetihlerin izlediği coğrafi yola bakarak aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

AYT Sosyal Bilimler-1 · Anadolu'da Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çabaları

7. Karamanoğulları Beyliği kendisini Anadolu Selçuklu Devleti'nin mirasçısı saymış; Osmanlı'nın Rumeli'de sefere çıktığı dönemlerde Anadolu'daki Osmanlı topraklarına saldırmış, Haçlılarla ve Bizans'la kurulan temaslarda Osmanlı'nın karşısında yer almıştır. Buna karşın I. Murat, 1387'de yendiği Karamanoğlu beyini bağışlamış, beyliğe son vermemiştir.

Bu bilgilere göre aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Osmanlı, Anadolu'daki mücadelesinde Bizans'ın desteğini almıştır.
II. Karamanoğulları Beyliği bu yenilginin ardından tarih sahnesinden çekilmiştir.
III. Beylik, Osmanlı'nın Rumeli'deki ilerleyişini güçleştiren bir etken olmuştur.
IV. Bağışlama kararında siyasi hesapların etkili olduğu söylenebilir.

AYT Sosyal Bilimler-1 · Anadolu'da Türk Siyasi Birliğini Sağlama Çabaları

8. Osmanlı Devleti, Anadolu'daki genişleme sürecinde Hamitoğulları'na ait bazı toprakları para karşılığında satın almış; Germiyanoğulları'ndan bir bölüm toprağı hanedan üyeleri arasında yapılan evlilik yoluyla elde etmiş, bu beyliğin geri kalan toprakları da beyin vasiyeti üzerine Osmanlı'ya katılmıştır.

Yalnızca bu bilgilere dayanarak aşağıdaki yargılardan hangilerine ulaşılabilir?

I. Anadolu'daki genişlemede askerî olmayan yöntemlere de başvurulmuştur.
II. Toprakların el değiştirmesinde beylik yöneticilerinin rızası rol oynamıştır.
III. Bu yöntemler Anadolu'daki bütün beylikler için geçerli olmuştur.
IV. Osmanlı'nın Anadolu'daki ilerleyişi gaza anlayışının ürünüdür.