sekizgenacademy.com

AYT Sosyal Bilimler-1 — Gerçek Deneme

Ad Soyad: ______________________     Tarih: 19.11.2026     16 soru 35 dakika

Soru Kitapçığı

AYT Sosyal Bilimler-1 — Gerçek Deneme

Yazdırma penceresinde "Arka plan grafikleri"ni açık tut

16 soru · gerçek sınav kitapçığı düzeninde · cevap anahtarı son sayfada

AYT • Sosyal Bilimler-1 SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ A
  1. Bu testte 16 soru vardır.
  2. Cevaplarınızı kitapçığın sonundaki cevap anahtarı ile karşılaştırınız.

Uzun Savaşlardan Diplomasiye

1. XVII. yüzyıl Osmanlı tarihine ait bazı gelişmeler aşağıda karışık olarak verilmiştir:

I. Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın imzalanması
II. Zitvatorok Antlaşması'nın imzalanması
III. Bucaş Antlaşması'nın imzalanması
IV. Rusya ile İstanbul Antlaşması'nın imzalanması
V. II. Viyana Kuşatması'nın yapılması

Bu gelişmelerin kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

A) II - I - V - III - IV B) I - II - III - V - IV C) II - I - III - IV - V D) II - I - III - V - IV E) II - III - I - V - IV

Saray ve Şehir Kültürü - Gelenekler Işığında Devlet İdaresi

2. Fatih Sultan Mehmet döneminde hazırlanan ve Kanunname-i Âl-i Osman olarak da bilinen teşkilat kanunnamesi, devletin merkez örgütünü yazılı kurallara bağlamıştır.

Aşağıdakilerden hangileri bu kanunnamenin düzenlediği konular arasında yer alır?

I. Devlet adamlarının rütbe ve protokol sıralaması
II. Saltanatın devamına ve tahta çıkan padişahın kardeşlerine ilişkin hüküm
III. Mirasın varisler arasında paylaştırılma oranları
IV. Tahtın en yaşlı ve akıllı hanedan üyesine geçmesi kuralı

A) Yalnız I B) I ve III C) II ve IV D) I ve II E) I, II ve IV

İhtilaller Çağı-Sömürgeciliğin Küresel Etkileri

3. Fransız İhtilali'nin yaydığı özgürlük ve eşitlik düşünceleri Osmanlı Devleti'nde daha çok aydınlar arasında yankı bulmuş ve uzun vadede anayasal yönetim arayışlarına zemin hazırlamıştır. Aynı ihtilalin yaydığı milliyetçilik düşüncesi ise kısa sürede isyanlara dönüşerek doğrudan devletin toprak bütünlüğünü tehdit etmiştir.

Bu iki düşüncenin Osmanlı Devleti üzerindeki etkisinin farklı olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

A) Milliyetçiliğin devletin yapısını, öteki düşüncelerin ise yönetim biçimini hedef alması B) Milliyetçiliğin yalnızca gayrimüslim tebaa arasında yayılmış olması C) Özgürlük ve eşitlik düşüncelerinin Osmanlı'ya milliyetçilikten daha geç ulaşması D) Avrupa devletlerinin özgürlük düşüncesini kendi ülkelerinde bastırmaya çalışması E) Osmanlı yönetiminin özgürlük ve eşitlik düşüncelerini resmî politika olarak benimsemesi

Doğal Kaynaklar ve Ekonomi

4. Varsayımsal K kasabasının ekonomisi tümüyle bir kömür ocağına dayanmaktadır. Ocaktaki rezerv tükenip işletme kapanınca kasabada işsizlik artmış, dükkânların çoğu kapanmış ve nüfusun önemli bir kısmı kasabadan göç etmiştir. Aynı yıllarda kömür ocağı kapanan L kasabasında ise madenciliğin yanı sıra tarım ve turizm de gelişmiş olduğundan nüfus kaybı sınırlı kalmıştır.

Bu bilgilerden aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?

A) Ekonomik çeşitlilik, kaynak tükenmesinin bir yerleşmeye etkisini azaltır. B) Kaynağın tükenmesi bir yerleşmede yalnız madende çalışanları etkiler. C) L kasabasında turizm gelirleri madencilik gelirlerinden fazladır. D) K kasabasından göç edenler büyük ölçüde L kasabasına yerleşmiştir. E) Kömür rezervi K kasabasında L kasabasındakinden daha küçüktür.

Stratejik Siyaset ve Dünya Gücü Olan Osmanlı Devleti

5. Dünya gücü konumundaki Osmanlı Devleti, XVI. yüzyılda farklı yönlerdeki rakiplerine karşı farklı yöntemler izlemiştir. Aşağıda bazı rakipler ile Osmanlı'nın onlara karşı izlediği yöntemler eşleştirilmiştir.

Bu eşleştirmelerden hangisinde rakip ile yöntem YANLIŞ eşleştirilmiştir?

A) Habsburglar — Fransa ile iş birliği yapılması B) Venedik — Hint Okyanusu'na donanma gönderilmesi C) Rusya — Don-Volga kanal girişiminde bulunulması D) İspanya — Kuzey Afrika denizcilerinin desteklenmesi E) Safeviler — Kafkasya'ya yönelik seferler düzenlenmesi

Osmanlı Devleti'nde İsyanlar ve Düzeni Koruma Çalışmaları

6. 1622'de İstanbul'da çıkan bir kapıkulu isyanında II. Osman tahttan indirilip öldürüldü. Kısa süre sonra Erzurum Beylerbeyi Abaza Mehmet Paşa, padişahın öldürülmesinden yeniçerileri sorumlu tuttuğunu açıklayarak bölgesindeki yeniçerilere karşı harekete geçti ve uzun süre merkezin denetimi dışında kaldı.

Bu iki gelişme birlikte değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

A) Taşradaki isyanların tümünün padişaha bağlılıktan doğduğuna B) Yeniçerilerin taşradaki eyaletlerin yönetimini ele geçirdiğine C) Eyalet isyanlarının bağımsız devlet kurmayı amaçladığına D) Başkentteki bir isyanın taşrada yeni bir isyana gerekçe oluşturduğuna E) Padişahın öldürülmesinin Yeniçeri Ocağı'nın kaldırılmasıyla sonuçlandığına

Osmanlı Devleti'nde Millet Sistemi - Fethettiği Yerlerdeki Kültürel Değişim

7. Klasik dönem Osmanlı şehirlerinde mahalle, çoğunlukla aynı dinî topluluğa mensup ailelerin oturduğu ve bir ibadethanenin çevresinde şekillenen bir birimdi. Müslüman mahallelerinde imam, gayrimüslim mahallelerinde ise cemaatin din adamı; vergilerin dağıtılması ve mahallenin düzeni gibi konularda devlet ile halk arasında aracılık yapardı. II. Mahmud döneminde ise mahallelere muhtar atanmaya başlanmıştır.

Bu bilgilere göre muhtarlığın kurulmasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Millet sisteminin tümüyle kaldırılmasının ilk adımı olmuştur. B) Mahallelerin dinî topluluklara göre oluşması sona ermiştir. C) İmamların mahalledeki dinî görevleri ortadan kalkmıştır. D) Mahallelerden vergi alınması uygulamasına son verilmiştir. E) Mahalledeki idari aracılık ayrı bir görevliye devredilmiştir.

XIX ve XX. Yüzyılda Osmanlı Nüfusu-Metropoller Salgınlar ve Kamuoyu

8. Osmanlı kamuoyunun oluşumunda etkili olan bazı XIX. yüzyıl gazeteleri ile bunlara ait olduğu ileri sürülen özellikler aşağıda eşleştirilmiştir:

• Takvim-i Vekayi – II. Mahmut döneminde çıkarılan ilk resmî Türkçe gazete
• Ceride-i Havadis – Şinasi'nin tek başına çıkardığı ilk gazete
• Tercüman-ı Ahval – Agah Efendi ile Şinasi'nin çıkardığı ilk özel Türkçe gazete
• Tasvir-i Efkâr – II. Mahmut döneminde çıkarılan resmî gazete
• Vakayi-i Mısriyye – İstanbul'da yayımlanan ilk Türkçe gazete
• Ceride-i Havadis – Tanzimat Fermanı'ndan önce yayımlanmaya başlayan gazete

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 0 B) 1 C) 2 D) 3 E) 4

Dünyada ve Türkiye'de Ticaret

9. Türkiye, dış ticaretini geliştirmek amacıyla çeşitli bölgesel ve uluslararası ekonomik örgütlerle ilişki kurmuştur.

I. Karadeniz Ekonomik İşbirliği Örgütü (KEİ)
II. Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü (OPEC)
III. Ekonomik İşbirliği Teşkilatı (ECO)
IV. Avrupa Birliği (AB)

Yukarıdakilerden hangileri Türkiye'nin üyesi olduğu örgütlerdir?

A) I ve II B) I ve III C) II ve IV D) I, III ve IV E) II, III ve IV

Türkiye'de Madencilik ve Enerji Kaynakları

10. Türkiye'deki bazı yer altı kaynakları ile bu kaynakların çıkarıldığı önemli yataklar aşağıda eşleştirilmiştir:

• Bor – Eskişehir (Kırka)
• Krom – Elazığ (Guleman)
• Bakır – Artvin (Murgul)
• Demir – Sivas (Divriği)
• Taş kömürü – Kahramanmaraş (Afşin-Elbistan)
• Boksit – Konya (Seydişehir)
• Linyit – Zonguldak
• Petrol – Batman

Bu eşleştirmelerden kaç tanesi doğrudur?

A) 3 B) 4 C) 5 D) 6 E) 7

Devletleşme Sürecinde Savaşçılar ve Askerler

11. Osmanlı Devleti'nde dirlik geliri karşılığında asker besleyen tımar sistemi, Büyük Selçuklu ve Türkiye Selçuklu devletlerindeki ikta uygulamasının; hükümdara doğrudan bağlı, hazineden geçinen ve sürekli silah altında bulunan Kapıkulu Ocakları ise bu devletlerdeki hassa ordusu düzeninin devamı olarak değerlendirilir. Bununla birlikte Osmanlılar, asker kaynağını devşirme usulüyle düzenli hâle getirerek bu yapıya kendi koşullarına uygun yeni bir boyut kazandırmıştır.

Bu bilgilere dayanarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Osmanlı ordusu, Türk-İslam birikimini yeni uygulamalarla geliştirmiştir. B) Osmanlı askerî kurumlarının temeli, fethedilen Bizans topraklarındaki uygulamalardan alınmıştır. C) İkta ile tımar, toprağın mülkiyetini asker sahibine bırakan özdeş uygulamalardır. D) Asker kaynağının devşirme usulüyle düzenlenmesi, Selçuklu hassa ordusundan devralınmıştır. E) Selçuklu devletlerinde ordunun büyük kısmı hazineden maaş alan askerlerden oluşmuştur.

İstanbul'un Fethi ve Fethin Sonuçları

12. İstanbul kuşatmasına baştan beri karşı çıkan Sadrazam Çandarlı Halil Paşa, fetihten kısa süre sonra görevden alınıp idam edilmiş ve yerine devşirme kökenli bir devlet adamı getirilmiştir. Bu tarihten sonra uzun süre sadrazamlık makamına çoğunlukla devşirme kökenli devlet adamları atanmıştır.

Bu gelişmenin Osmanlı yönetimine etkisi aşağıdakilerden hangisidir?

A) Kul kökenli yöneticilerle merkezî otoritenin güçlenmesi B) Köklü Türk ailelerinin yönetimdeki etkisinin artması C) Sadrazamlık makamının yetkilerinin divana devredilmesi D) Devşirmelerin askerlikten uzaklaştırılıp yalnız yönetimde kullanılması E) Padişahın divana başkanlık etme geleneğinin ortaya çıkması

Türkiye'de Sanayi

13. Türkiye'deki entegre demir-çelik tesislerinin üçü Karabük, Ereğli (Zonguldak) ve İskenderun'da kurulmuştur.

Buna göre Ereğli ve İskenderun tesislerinin kuruluş yeri seçiminde ORTAK olan, Karabük tesisinde ise bulunmayan etmen aşağıdakilerden hangisidir?

A) Taşkömürü havzasının yakınında yer alma B) Demir cevheri yataklarının hemen yanında kurulma C) Savunma kaygısıyla iç kesimde, kıyıdan uzakta kurulma D) Ülkenin en büyük tüketim merkezine bitişik olma E) Kıyıda yer alıp ham maddeyi deniz yoluyla alabilme

Doğal Kaynaklar, Madenler ve Enerji Kaynakları Kullanımının Çevresel Etkileri

14. Aşağıda bazı enerji kaynaklarından üretilen 1 kWh elektrik başına ortaya çıkan CO₂ miktarına ait VARSAYIMSAL ortalama değerler (g/kWh) verilmiştir:

Kömür: 1000 – Doğal gaz: 450 – Jeotermal: 120 – Biyokütle: 60 – Güneş: 40 – HES: 20 – Rüzgâr: 10 – Nükleer: 10

Bu kaynaklardan kaç tanesi hem yenilenebilir enerji kaynağıdır hem de CO₂ değeri kömürünkinin %10'undan azdır?

A) 2 B) 3 C) 4 D) 5 E) 6

Osmanlı Devleti'ne Yönelik Tehditler-I

15. Sırp isyanı, Yunan isyanı ve Mehmet Ali Paşa isyanı, Osmanlı Devleti'nin XIX. yüzyılın ilk yarısında uğraşmak zorunda kaldığı başlıca sorunlardır.

Bu üç gelişmenin ortak özelliği aşağıdakilerden hangisidir?

A) Bir iç sorun iken büyük devletlerin müdahalesiyle uluslararası nitelik kazanmaları B) Fransız İhtilali'nin yaydığı milliyetçilik düşüncesinin etkisiyle ortaya çıkmaları C) Osmanlı Devleti'nden ayrılan bağımsız bir devletin kurulmasıyla sonuçlanmaları D) Rusya'nın her üç süreçte de Osmanlı Devleti'nin karşısında yer alması E) Osmanlı Devleti'nin gayrimüslim tebaası tarafından başlatılmış olmaları

Fetihlerden Savunmaya

16. 1714'te Venedik'e savaş açan Osmanlı Devleti Mora'yı geri almış, ancak Venedik'in yanında savaşa giren Avusturya karşısında yenilerek Belgrad'ı kaybetmiştir. Savaş 1718'de Pasarofça Antlaşması'yla sona ermiştir.

Bu bilgiler ve Pasarofça Antlaşması'nın sonuçları dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A) Osmanlı, Karlofça'da kaybettiği Macaristan topraklarını geri almıştır. B) Avusturya, Osmanlı'dan ilk kez bu antlaşmayla toprak elde etmiştir. C) Antlaşma Osmanlı ile Venedik arasında yapılmış, Avusturya taraf olmamıştır. D) Avusturya, Mora'ya karşılık Belgrad'ı Osmanlı Devleti'ne bırakmıştır. E) Osmanlı, bir cephede kazanç sağlarken öteki cephede toprak kaybetmiştir.

SOSYAL BİLİMLER-1 TESTİ BİTTİ.

AYT SOSYAL BİLİMLER-1 — GERÇEK DENEME CEVAP ANAHTARI

SOSYAL BİLİMLER-1

1-D 2-D 3-A 4-A 5-B 6-D 7-E 8-C 9-B 10-D

11-A 12-A 13-E 14-C 15-A 16-E

8genyks · YKS Hazırlık · sekizgenacademy.com