20 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Bir pompa üreticisi, sansürlü ömür verisinden yeni conta malzemesinin pompa ömrünü kaç kat uzattığını zaman ölçeğinde ifade etmek ve garanti için %10'luk ömür yüzdeliğini tahmin etmek istiyor. Ömrün Weibull dağıldığı biliniyor. Hangi analiz uygundur?
A) Kaplan-Meier analizi ve log-rank testi
B) Cox regresyonu (orantılı tehlikeler)
C) Parametrik sağkalım (Weibull AFT modeli)
D) Rekabet eden riskler analizi
E) Zamana bağlı Cox regresyonu
2. Paylaşılan gamma kırılganlık modelinde kırılganlık varyansı θ = 0 bulunması neyi gösterir?
A) Kırılganlık dağılımı log-normal olmalıdır
B) Kümeler arası bağımlılık en üst düzeydedir
C) Kümeler arasında ölçülmemiş risk farkı yoktur
D) Tüm kümelerde olay riski sıfıra eşittir
E) Kovaryatların tehlike oranları 1'e eşittir
3. Cox modelindeki orantılı tehlikeler varsayımı neyi öngörür?
A) Sansürün olay riskinden bağımsız olmasını
B) Olay riskinin zaman içinde sabit kalmasını
C) Kovaryatların birbirinden bağımsız olmasını
D) Grupların sağkalım eğrilerinin aynı olmasını
E) Grupların risk oranının zaman içinde sabit kalmasını
4. SAS SURVEYPHREG örnek verisi mortality, karmaşık örneklem tasarımlı ulusal bir ölüm araştırmasıdır (n = 1458, 630 ölüm; 22 tabaka, 44 PSU). Süre AGE, olay DEAD, yordayıcı yoksulluk durumu POVARIND (k1 temel düzey, k2); örnekleme ağırlığı SWEIGHT, PSU VARPSU, tabaka VARSTRATA. Sonuçların evrene genellenmesi ve standart hataların tabaka ile PSU yapısına göre hesaplanması gerekiyor. Hangi MerQur analizi uygundur?
A) Küme-Sağlam Cox (yalnız PSU'yu küme alan marjinal model)
B) Sıradan Cox regresyonu (ağırlık ve tasarım bilgisi kullanılmadan)
C) Survey-PHREG (ağırlıklı, tabakalı ve kümeli tasarımda Cox regresyonu)
D) Zamana Bağlı Cox Regresyonu (yoksulluğu zamanla değişen sayarak)
E) Ağırlıklı Lojistik Regresyon (ölüm 0/1 olarak, süre dikkate alınmadan)
5. Kaplan-Meier sağkalım eğrisinin biçimi için hangisi doğrudur?
A) Yalnız olay zamanlarında basamak biçiminde aşağı iner
B) Zaman boyunca düzgün ve sürekli bir eğri çizer
C) Sağ ucunda belirsizliği en az olan noktaya ulaşır
D) Sabit aralıklarla, aralık başlarında aşağı iner
E) Olay zamanlarının yanı sıra her sansür anında da aşağı iner
6. Parametrik Sağkalımda Dağılım Log-Normal seçiliyken Ek çıktılar: Weibull PH parametrizasyonu (HR, σ) işaretlenirse ne olur?
A) Log-normal katsayılardan tehlike oranları hesaplanır
B) Zaman oranları HR = 1/zaman oranı olarak dönüştürülür
C) Bu çıktı üretilmez; yalnız Weibull için tanımlıdır
D) Dağılım kendiliğinden Weibull'a çevrilip yeniden kurulur
E) σ yerine rho = 1/σ yazılarak tablo yeniden düzenlenir
7. Bir belediye, iki farklı markadaki su sayaçlarının arızaya kadar geçen süresini üç yıl izliyor. Arıza tarihleri kesin kaydediliyor; çalışma bittiğinde sayaçların bir kısmı hâlâ çalışıyor. Başka bir etken incelenmeden, iki markanın arızasız kalma eğrileri betimlenip karşılaştırılacak. Hangi analiz en uygundur?
A) Aralık sansürlü sağkalım (Turnbull NPMLE)
B) Rekabet eden riskler analizi ve Gray testi
C) Arıza sürelerine bağımsız örneklem t-testi
D) Cox regresyonu (orantılı tehlikeler modeli)
E) Kaplan-Meier sağkalım analizi ve log-rank testi
8. Böbrek nakli yapılan hastalarda araştırmacı '5 yıl içinde greft kaybı yaşayanların oranı nedir?' sorusunu yanıtlamak istiyor. Bazı hastalar greft çalışırken başka nedenlerle ölüyor ve bu hastalar artık greft kaybı yaşayamaz. Hangi analiz uygundur?
A) Rekabet eden riskler analizi
B) Kaplan-Meier analizi (ölümleri sansür sayarak 1 - KM)
C) Küme-sağlam marjinal Cox modeli
D) Cox regresyonu (ölümleri sansür sayarak)
E) Zamana bağlı Cox regresyonu
9. Student-t hata dağılımında serbestlik derecesi ν için hangisi doğrudur?
A) ν büyüdükçe kuyruklar kalınlaşır ve varyans artar
B) ν yalnız dağılımın ortalamasını kaydırır
C) ν küçüldükçe uç değerler daha olası hâle gelir
D) ν = 1 olduğunda dağılım normale eşit olur
E) ν arttıkça dağılım sola çarpık hâle gelir
10. Bir Cox modelinde ikili bir etken için HR = 2 bulunmuştur. Bu sonucun en doğru ifadesi hangisidir?
A) Etken olan grupta medyan süre yarıya iner
B) Etken olan grupta anlık risk iki katıdır
C) Etken olan grup iki kat daha kısa yaşar
D) Etken olan grupta ölüm olasılığı iki katıdır
E) Etken olan grupta olay sayısı iki katıdır
11. MerQur'da Kaplan-Meier S(t) için sunulan güven aralığı dönüşümlerinden (Plain, Log, Log-log) hangisi geri dönüştürüldüğünde her zaman 0 ile 1 arasında kalan, asimetrik bir aralık verir?
A) Log, çünkü log S ölçeğinde kurulan aralığın üst sınırı 1'i aşamaz
B) Log-log, çünkü aralık log(-log S) ölçeğinde kurulup geri çevrilir
C) Log, çünkü aralık S etrafında simetrik kalır ve sınırlar kırpılmaz
D) Plain, çünkü aralık S etrafında simetrik kurulur
E) Plain, çünkü sınırlar 0 ve 1'e kırpılarak raporlanır
12. R survival paketindeki mgus2 kohortunda (n = 1373 MGUS hastası) bir hematolog, plazma hücre malignitesi (PCM, 115 olay) ile PCM görülmeden ölümün (854 olay) birbirini engelleyen olaylar olduğunu biliyor. Süre etime (ay), olay tipi event (1 = PCM, 2 = ölüm); kovaryatlar age, sex ve mspike (M-protein düzeyi). Araştırma sorusu 'izlem süresi içinde hastaların ne kadarı PCM geliştirir ve mspike bu oranı nasıl etkiler?' biçimindedir. MerQur'da en uygun analiz hangisidir?
A) Kaplan-Meier ve Cox regresyonu (ölümleri sıradan sansür sayarak)
B) Zamana Bağlı Cox Regresyonu (sayım süreci biçiminde)
C) Rekabet Eden Riskler (birikimli insidans ve Fine-Gray)
D) Küme-Sağlam Cox (hastayı küme alan marjinal model)
E) Aralık Sansürlü Sağkalım (Turnbull NPMLE eğrisi)
13. Aralık Sansürlü Sağkalım analizinde BCS verisinde 'Grup (isteğe bağlı)' alanına trt eklendiğinde, grupsuz koşuya göre aşağıdakilerden hangisi DEĞİŞMEZ?
A) Çıktıda raporlanan medyanların sayısı
B) Gruplar arası χ² testinin varlığı
C) Tüm örneklem için Turnbull NPMLE eğrisi
D) Çıktıda yer alan eğri sayısı
E) Raporlanan yüzdelik tablolarının sayısı
14. Zamana Bağlı Cox Regresyonunda 'Kişi içi sağlam SE - cluster(id)' işaretlendiğinde, işaretsiz koşuya göre aşağıdakilerden hangisi DEĞİŞMEZ?
A) Kovaryatların standart hataları
B) Modelin Wald testi istatistiği
C) Katsayıların p değerleri
D) Kovaryat katsayılarının tahminleri
E) Tehlike oranlarının güven aralıkları
15. Hızlandırılmış başarısızlık zamanı (AFT) modelinde bir kovaryatın katsayısı için exp(β) = 1.5 bulunmuştur. Bu değer neyi gösterir?
A) Bir birimlik artış olaya kadar geçen süreyi 1.5 katına çıkarır
B) Bir birimlik artış anlık olay riskini 1.5 katına çıkarır
C) Kovaryat olaya kadar geçen süreyi %50 kısaltır
D) Bir birimlik artış olay olasılığını %50 puan artırır
E) Bir birimlik artış süreyi 1.5 birim kısaltır
16. R survival paketindeki Stanford kalp nakli verisinde (heart) 103 hasta, 172 (start, stop] satırı ve 75 ölüm vardır. Hastalar nakli bekleme süresinin ardından alır; transplant 0'dan 1'e geçen bir kovaryattır, ayrıca age, year (kabul yılı) ve surgery (önceki cerrahi) modele girer. Kardiyolog naklin ölüm tehlikesiyle ilişkisini çift yönlü sınamak istiyor. Uygun hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: Nakil alan ve almayan hastaların kabul anındaki yaş ortalamaları eşittir; H₁: Farklıdır.
B) H₀: Nakil olan hastalarda tehlike oranı 1'in altındadır; H₁: Oran 1'e eşit ya da büyüktür.
C) H₀: Örneklemdeki nakil tehlike oranı 0.990'a eşittir; H₁: Bu oran 0.990'dan farklıdır.
D) H₀: Evrende nakil için tehlike oranı 1'dir (β = 0); H₁: Tehlike oranı 1'den farklıdır.
E) H₀: Nakil tehlike oranı 1'den farklıdır; H₁: Nakil tehlike oranı 1'e eşittir.
17. Cox regresyonunda 'bağ' sorunu neyi ifade eder?
A) Aynı kümeden gelen gözlemlerin ortak etkenler nedeniyle birbirine bağımlı olması
B) Tehlike oranının zaman içinde sabit kalmaması
C) Sansürlü gözlemlerin olay riskiyle ilişkili olması
D) İki kovaryatın birbiriyle yüksek düzeyde ilişkili olması
E) Birden çok olayın aynı anda görülmesi ve sıralarının bilinmemesi
18. Sağkalım analizinde sağdan sansürlü bir gözlem için hangisi doğrudur?
A) Olayın en az o süreye kadar gerçekleşmediği bilinir
B) Kişinin verisi analizden çıkarılmalıdır
C) Sansür anı olay zamanı olarak kullanılır
D) Olayın tam zamanı iki muayene arasında bir aralıktadır
E) Kişi izlemin başlangıcından önce olayı yaşamıştır
19. Rekabet Eden Riskler analizinde 'Olay 1 etiketi' ve 'Olay 2 etiketi' alanları doldurularak analiz yeniden çalıştırılıyor. Etiketsiz koşuya göre aşağıdakilerden hangisi değişir?
A) Gray testinin χ² değeri ve serbestlik derecesi
B) Fine-Gray modelinin alt dağılım katsayıları
C) Sonuç tablolarında görünen olay adları
D) Belirli zamanlardaki birikimli insidans değerleri
E) Her olay türü için hesaplanan olay sayıları
20. Kısıtlı ortalama sağkalım süresi (RMST) nasıl tanımlanır?
A) Sansürlüler dahil tüm sürelerin ortalaması
B) Tehlike oranının zaman içindeki ortalaması
C) Olay yaşayanların sürelerinin aritmetik ortalaması
D) Eğrinin 0.5'in altına ilk indiği zaman
E) Eğrinin 0 ile seçilen bir τ arasındaki alanı