15 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Bir araştırmacı iki grubun kan şekeri ortalamasını bağımsız örneklemler t-testiyle karşılaştırmadan önce, değişkenin çan eğrisi biçimli bir dağılımdan gelmiş olabileceği varsayımını sınamak istiyor. MerQur'da uygun analiz hangisidir?
A) Normallik Testleri
B) İki grubun varyanslarını karşılaştıran ve ortalama farkını sınayan tek yönlü ANOVA
C) Tanımlayıcı İstatistikler
D) Mann-Whitney U testi
E) Kruskal-Wallis testi
2. hsb2 verisinde araştırmacı yazma puanını ortalama karşılaştırması yapan parametrik bir yöntemde kullanmadan önce, dağılımın normal dağılımdan gelmiş olabileceği varsayımını biçimsel bir testle ve Q-Q grafiğiyle denetlemek istiyor. Hangi analiz uygundur?
A) Bland-Altman analizi; iki yöntem arasındaki farkların normalliğini değerlendirir
B) Normallik testleri; Shapiro-Wilk gibi testlerle ve Q-Q grafiğiyle varsayımı sınar
C) Cochran Q testi; aynı deneklerdeki ikili koşulların oran eşitliğini sınar
D) Tanımlayıcı istatistikler; çarpıklık ve basıklık değerleri kararı tek başına verir
E) Korelasyon analizi; puanların normal nicelerle ilişkisini Pearson r ile verir
3. Bir araştırmacı UCLA hsb2 verisinde (n = 200) yazma puanını (write) bir t-testinde kullanmadan önce Shapiro-Wilk testiyle normalliğini sınıyor. Testin hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: Yazma puanları ana kütlede normal dağılır; H₁: Normal dağılmaz
B) H₀: Yazma puanlarının ortalaması medyanına eşittir; H₁: Eşit değildir
C) H₀: Yazma puanları ana kütlede normal dağılmaz; H₁: Normal dağılır
D) H₀: Örneklemdeki 200 puan tam bir çan eğrisi oluşturur; H₁: Oluşturmaz
E) H₀: Kadın ve erkeklerin puan dağılımları aynıdır; H₁: Dağılımlar farklıdır
4. Normallik Testlerinde 2. grafik Q-Q yerine P-P yapıldığında ne olur?
A) Shapiro-Wilk yerine Kolmogorov-Smirnov testi raporlanır
B) Test istatistikleri P-P konumlarıyla yeniden hesaplanır
C) Genel karar P-P grafiğindeki sapmaya göre yeniden verilir
D) Histogramdaki normal eğrinin σ değeri n paydasıyla değişir
E) Yalnız grafik değişir; test istatistikleri ve p değerleri aynı kalır
5. D'Agostino K² testinin istatistiği nasıl oluşturulur?
A) Çarpıklık ile basıklık birbirine bölünür ve oran standart normal dağılımla karşılaştırılarak sınanır.
B) Görgül ve kuramsal birikimli dağılımlar arasındaki en büyük fark alınır.
C) Sıralı değerlerin beklenen normal sıralı değerlerle korelasyonunun karesi alınır.
D) Çarpıklık ve basıklığın z puanlarının kareleri toplanır; normallikte yaklaşık χ²(2) dağılır.
E) Birikimli dağılımlar arasındaki karesel farklar kuyruklara ağırlık verilerek toplanır.
6. Anderson-Darling testini Kolmogorov-Smirnov testinden ayıran temel özellik hangisidir?
A) Farkları kuyruklarda daha çok ağırlıklandırır; kuyruk sapmalarına daha duyarlıdır.
B) Yalnız örneklem 5000'den büyükken çalışır ve sıfır hipotezi verinin normal olmadığıdır.
C) Yalnız görgül ve kuramsal dağılım arasındaki en büyük farka bakar.
D) Sıralı değerleri normal dağılımın beklenen sıralı değerleriyle karşılaştırır.
E) Çarpıklık ve basıklığın z puanlarının karelerini toplar.
7. Araştırmacı hsb2 verisinde yazma puanını cinsiyet gruplarında (female: kadın n = 109, erkek n = 91) bağımsız örneklem t-testiyle karşılaştıracak. Bu testin normallik varsayımı tüm örneklem için değil her grup için ayrı geçerlidir. MerQur Normallik Testleri panelinde hangi ayar uygundur?
A) α değerini .01'e indirip tüm örneklemde yalnız tek bir Shapiro-Wilk testi yapmak
B) Tek örneklem K-S testini tekdüze dağılıma karşı tüm örneklemde çalıştırmak
C) 'Gruba göre' alanında female değişkenini seçip testleri her grupta ayrı çalıştırmak
D) 'Toplu test' ile write'a read ve math gibi ek sütunlar ekleyip hepsini birlikte sınamak
E) 2. grafik olarak P-P'yi seçip yalnız tüm örneklemin grafiğine bakmak
8. Bir risk analisti günlük getirilerin normal dağılıp dağılmadığını sınamak istiyor. Getirilerin çoğu çan eğrisine uyuyor ama seyrek de olsa çok büyük kayıplar görülüyor. Hangi test bu duruma daha uygundur ve neden?
A) Tek örneklem K-S ile tekdüze dağılıma karşı sınamak, çünkü kayıpların her düzeyde eşit olası olduğu varsayılır.
B) Kolmogorov-Smirnov, çünkü parametreler veriden kestirildiğinde düzeltme gerektirmez.
C) Anderson-Darling, çünkü kuyruklardaki sapmalara daha fazla ağırlık verir.
D) Anderson-Darling, çünkü büyük örneklemde önemsiz sapmaları anlamlı bulmaz.
E) Kolmogorov-Smirnov, çünkü dağılımın ortasındaki uyuma en duyarlı testtir.
9. Bir örneklemde D'Agostino testinin çarpıklık bileşeni Z₁ = 1.0, basıklık bileşeni Z₂ = 2.5 bulunmuştur. K² kaçtır ve sapmanın asıl kaynağı nedir?
A) K² = 7.25; asıl kaynak çarpıklıktır.
B) K² = 3.5; asıl kaynak basıklıktır.
C) K² = 2.5; çarpıklık bileşeni hesaba katılmaz, çünkü 1.0 değeri sıfırdan anlamlı biçimde farklı değildir.
D) K² = 7.25; asıl kaynak basıklıktır.
E) K² = 3.5; asıl kaynak çarpıklıktır.
10. Normallik Testlerinde hsb2 math için S-W p = .0021, K-S (Lilliefors) p = .0160, D'Agostino p = .0067'dir. α .05 yerine .01 yapıldığında genel karar ne olur?
A) Normal değil; p değerleri .01 düzeyinde küçülür
B) Normal; üç testin p değeri de .01'den büyüktür
C) Normal değil; üç testin p değeri de .01'in altındadır
D) Belirsiz; S-W normal, diğer ikisi normal değil
E) Belirsiz; Lilliefors normal, diğer ikisi normal değil
11. Normallik Testlerinde Tek örneklem K-S ile aircondit verisi (n = 12) üstel dağılıma karşı sınanır ve ortalama veriden kestirilir. K-S p Monte Carlo iken p = 0.5298'dir. Asimptotik seçildiğinde ne olur?
A) p 0.5298 kalır; iki yöntem aynı dağılımı kullanır
B) p 0.5169 olur; asimptotik p Monte Carlo aralığının alt sınırına eşittir
C) p 0.5427 olur; asimptotik p Monte Carlo aralığının üst sınırına eşittir
D) p 0.7939 olur; parametre veriden kestirildiğinden asimptotik p tutucudur
E) p 0.7939 olur; asimptotik p küçük n'de daha liberaldir
12. Normallik Testlerinde hsb2 write (n = 200) için tüm testler çalıştırıldığında S-W W = .94703 ve Jarque-Bera = 12.4614 (p = .00197) bulunur. Testlerde yalnız Shapiro-Wilk ve Jarque-Bera işaretlenirse ne olur?
A) İki test raporlanır; p değerleri çoklu test için düzeltilir
B) n 200 olduğundan otomatik seçim devreye girer ve K-S eklenir
C) S-W n > 50 olduğundan atlanır; yalnız Jarque-Bera raporlanır
D) İki test raporlanır; W ve Jarque-Bera değeri yeniden kestirilir
E) İki test aynı değerlerle raporlanır; D'Agostino raporlanmaz
13. MerQur'un Normallik Testleri analizinde, iki grubu t-testiyle karşılaştıracak bir araştırmacı 'Gruba göre' seçeneğini kullanmalı mıdır? Neden?
A) Hayır; normallik tüm veride sınanır, gruplama testlerin gücünü düşürür.
B) Evet; t-testi normalliği her grupta varsayar, birleşik veri yanıltabilir.
C) Evet; çünkü bu seçenek α düzeyini grup sayısına göre kendiliğinden düzeltir.
D) Evet; ancak yalnız grup büyüklükleri eşitse anlamlı sonuç verir.
E) Hayır; gruplama yalnız Q-Q grafiğini değiştirir, test sonuçlarını etkilemez.
14. hsb2 verisinde yazma puanı (n = 200) için Shapiro-Wilk W = 0.947, p < .001 bulunuyor; çarpıklık = -0.482 (z = -2.80), basıklık = -0.750 (z = -2.19). Hangi yorum en uygundur?
A) Çarpıklık negatif olduğundan dağılım sağa çarpıktır ve uzun kuyruğu yüksek puanlar tarafındadır
B) W = 0.947 değeri 1'e yakın olduğundan puanlar normal dağılır ve sıfır hipotezi kabul edilmiş olur
C) p < .001 olması, puanların normal dağılmış olma olasılığının binde birden küçük olduğunu gösterir
D) Normallik reddedilir ama sapma ılımlıdır; büyük n'de test küçük sapmaları da yakaladığından karar Q-Q grafiğiyle birlikte verilir
E) p < .001 olduğundan normallikten sapma çok büyüktür; bu nedenle parametrik testler bu veride hiç kullanılamaz
15. 200 öğrencinin yazma puanında Normallik Testleri'nin üçü de normalliği p < .001 ile reddetmiştir; çarpıklık -0.482, basıklık -0.750'dir. Araştırmacı ortalamaları t-testiyle karşılaştırmayı düşünmektedir. En uygun yorum hangisidir?
A) p değerleri çok küçük olduğu için sapmanın pratik önemi de çok büyüktür.
B) Üç test aynı sonucu verdiği için veri ağır biçimde çarpıktır ve dönüşüm zorunludur.
C) Testler büyük örneklemde küçük sapmaları da anlamlı bulur; sapma ılımlıdır, karar Q-Q grafiği ve sapma büyüklüğüyle verilmelidir.
D) Normallik reddedildiği için t-testi kesinlikle kullanılamaz; yalnız parametrik olmayan test seçilmelidir.
E) Çarpıklık ve basıklık negatif olduğundan testler hatalıdır; sonuç örneklem küçüldükçe tersine döner.