20 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
1. Bland-Altman analizinde orantılı yanlılık neyi ifade eder?
A) Farkların standart sapmasının sıfıra eşit olmasını
B) Farkların ortalamasının sıfırdan farklı ama ölçüm aralığı boyunca sabit kalmasını
C) Yöntemler arasındaki farkın ölçülen değerle birlikte sistematik olarak değişmesini
D) Farkların normal dağılmayıp bir yana çarpık olmasını
E) İki yöntem arasındaki korelasyonun 1'den küçük olmasını
2. Uyum analizinde toplam atalet (inertia) neye eşittir?
A) χ² istatistiğinin kendisi
B) Tekil değerlerin toplamı
C) χ² × n
D) Satır ve sütun sayılarının çarpımı
E) χ² / n
3. Bland-Altman uyum sınırları nasıl hesaplanır?
A) Ortalama fark ± farkların varyansı
B) Ortalama fark ± 1,96 × farkların standart sapması
C) İki yöntemin ortalaması ± 2 × korelasyon katsayısı
D) Farkların en küçük ve en büyük değeri
E) Ortalama fark ± 1,96 × farkların standart hatası
4. Bir solunum fizyoloğu Bland ve Altman'ın (1986) PEFR verisinde aynı 17 kişide Wright tepe akım ölçeri (wright1) ile mini Wright ölçerinin (mini1) ölçümlerini karşılaştırıyor. Önce iki ölçer arasında sistematik bir fark (yanlılık) olup olmadığını sınamak istiyor. Hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: Ana kütlede ortalama fark (wright1 - mini1) 0'dır; H₁: Ortalama fark 0'dan farklıdır
B) H₀: İki ölçer arasındaki Pearson korelasyonu 0'dır; H₁: Korelasyon 0'dan büyüktür
C) H₀: Örneklemde ortalama fark -2.12 l/dk'dır; H₁: Örneklem ortalama farkı -2.12 l/dk'dan farklıdır
D) H₀: Ana kütlede ortalama fark 0'dan farklıdır; H₁: Ana kütlede ortalama fark 0'dır
E) H₀: Farkların ortalamaya göre eğimi 0'dan büyüktür; H₁: Bu eğim 0'a eşittir
5. Fitness verisinde araştırmacı kilo (Weight), oksijen tüketimi (Oxygen) ve koşu süresi (RunTime) arasındaki ikili ilişkilerin yönünü ve gücünü -1 ile 1 arasında tek katsayılarla özetlemek istiyor. Bir değişkeni diğerinden tahmin etmek ya da iki ölçüm yönteminin uyumunu değerlendirmek gibi bir amacı yok. Hangi analiz uygundur?
A) Korelasyon analizi; ilişkinin yönünü ve gücünü tek bir katsayıyla özetler
B) Çoklu regresyon; koşu süresini kilo ve oksijen tüketiminden tahmin eder
C) Bland-Altman analizi; iki ölçüm yönteminin yanlılığını ve uyum sınırlarını verir
D) Temel bileşenler analizi; üç değişkeni ilişkisiz bileşenlere indirger
E) Sınıf içi korelasyon katsayısı; değerlendiriciler arasındaki uyumu özetler
6. Tedavi için gereken sayı (NNT) nasıl hesaplanır?
A) Kontrol grubundaki olay sayısının tedavi grubundakine bölümü olarak
B) Odds oranı ile örneklem büyüklüğünün çarpımı olarak
C) Risk farkı ile 100'ün çarpımı olarak
D) Mutlak risk farkının tersi olarak: 1 / |p_kontrol - p_tedavi|
E) Göreli riskin tersi olarak: p_kontrol / p_tedavi
7. Etki Büyüklüğü Hesaplayıcıda üç gruplu bir puan verisi için Analiz tipi Cohen's d seçilirse ne olur ve hangi analiz tipi uygundur?
A) İlk iki grup alınıp d hesaplanır; başka tip gerekmez
B) Açık hata verilir (tam 2 grup gerekli); η²/ω² tipi seçilmelidir
C) Gruplar birleştirilip d_z verilir; sıra tabanlı tip uygundur
D) Hedges g'ye otomatik geçilir; r/r² tipi seçilmelidir
E) Üç ikili d ortalaması verilir; Cramér's V seçilmelidir
8. UCLA OARC mmreg verisinde (N = 600) bir eğitim araştırmacısı, üç psikolojik ölçekten oluşan bir küme ile okuma, yazma, matematik, fen ve cinsiyetten oluşan ikinci bir küme arasındaki ortak ilişki yapısını incelemek istiyor. Her iki küme de birden fazla sayısal değişken içeriyor ve gruplar karşılaştırılmıyor. En uygun MerQur analizi hangisidir?
A) Kanonik korelasyon analizi
B) Çoklu doğrusal regresyon
C) Pearson korelasyon katsayısı
D) Temel bileşenler analizi
E) Tek yönlü MANOVA
9. PEFR verisinde araştırmacı Wright ve mini Wright ölçerlerinin klinikte birbirinin yerine kullanılıp kullanılamayacağını, ortalama fark ve bireysel farkların çoğunun düştüğü sınırlar üzerinden değerlendirmek istiyor; her kişide her ölçerle bir ölçüm var. Hangi analiz uygundur?
A) Sınıf içi korelasyon katsayısı; çok değerlendiricinin güvenirliğini tek katsayıyla özetler
B) Korelasyon analizi; iki ölçerin ölçümleri arasındaki doğrusal ilişkinin gücünü verir
C) Cohen kappa; iki ölçerin kategorik kararlarındaki uyumu şans düzeltmesiyle özetler
D) Bland-Altman uyum analizi; yanlılığı ve bireysel farkların uyum sınırlarını hesaplar
E) Normallik testleri; iki ölçerin ölçüm dağılımlarını ayrı ayrı normalliğe karşı sınar
10. Lin uyum korelasyon katsayısı (CCC) Pearson korelasyonundan hangi yönüyle ayrılır?
A) Bland-Altman uyum sınırlarının yerine tek başına yeterli bir özet verir.
B) Ölçülen aralığın genişliğinden hiç etkilenmez.
C) Değerlerin sıralarına dayanır ve tekdüze ilişkileri ölçer.
D) Yalnız doğrusal ilişkinin gücünü ölçer, sistematik yanlılığı dikkate almaz.
E) Noktaların 45 derecelik eşitlik doğrusundan sapmasını da cezalandırır.
11. Bir hastane, yeni bir kulak termometresinin standart dijital termometrenin yerine kullanılıp kullanılamayacağını 80 hastada iki ölçümle sınamak; ortalama farkı ve bireysel farkların çoğunun düştüğü aralığı görmek istiyor. Hangi analiz en uygundur?
A) Kanonik Korelasyon
B) Bland-Altman Uyum Analizi
C) Korelasyon Analizi
D) Uyum Analizi
E) Etki Büyüklüğü Hesaplayıcı
12. Korelasyon Analizinde Fitness verisinde Oxygen x RunTime için %95 güven aralığı [-0.9377, -0.7328]'dir. Güven Düzeyi %99 yapıldığında ne olur?
A) Aralık [-0.9401, -0.7408] olur; r yeniden kestirilir
B) Aralık [-0.9296, -0.7606] olur; r ve p değişmez
C) Aralık [-0.9510, -0.6704] olur; p değeri de küçülür
D) Aralık [-0.9377, -0.7328] kalır; yalnız p değişir
E) Aralık [-0.9510, -0.6704] olur; r ve p değişmez
13. Temel bileşenler biplotunda iki değişken okunun birbirine dik olması yaklaşık olarak neyi gösterir?
A) İki değişken arasında güçlü pozitif ilişki olduğunu
B) İki değişken arasında güçlü negatif ilişki olduğunu
C) İki değişkenin varyanslarının eşit olduğunu
D) İki değişkenin ilişkisiz olduğunu
E) İki değişkenin aynı bileşene eşit yüklendiğini
14. Uyum analizinde ek (pasif) bir satır kategorisinin özelliği nedir?
A) Toplam ataleti artırarak birinci boyutu güçlendirir.
B) Eksenleri en çok belirleyen kategori olarak çözümde ek ağırlıkla değerlendirilir.
C) Eksenlerin hesaplanmasına katılmaz; profili sonradan haritaya izdüşürülür.
D) Haritadan çıkarılır ve yalnız tablolarda gösterilir.
E) Kütlesi iki katına çıkarılarak çözüme dahil edilir.
15. Uyum Analizinde smoke verisinde Satır kategorisi rank, Sütun kategorisi smoking iken iki değişken yer değiştirilirse hangisi olur?
A) χ² değişir; satır ve sütun nokta istatistikleri ise aynı kalır
B) Özdeğerler yeniden hesaplanıp değişir; χ² ise aynı kalır
C) Özdeğerler ve χ² aynı kalır; satır ve sütun rolleri yer değiştirir
D) Kütleler aynı kalır; özdeğerler büyükten küçüğe yeniden sıralanır
E) Boyut sayısının üst sınırı 3'ten 4'e çıkar; χ² aynı kalır
16. Uyum Analizinde smoke verisinde Normalleştirme principal yerine simetrik seçildiğinde aşağıdakilerden hangisi DEĞİŞMEZ?
A) Senior_empl kategorisinin Dim1 koordinatı
B) Ek satır National'ın harita koordinatları
C) Koordinatlar bölümündeki satır değerleri
D) Kategorilerin kütle ve katkı değerleri
E) Biplot üzerindeki noktaların konumları
17. Fitness verisinde Oxygen ile RunTime arasında r = -0.868, p < .001, %95 GA [-0.938, -0.733] bulunuyor (çiftli silmeyle n = 28); Weight × Oxygen için r = -0.154, p = .426. Hangi yorum doğrudur?
A) Oksijen tüketimini artırmak koşu süresini kısaltır; r = -0.868 bu nedensel etkinin doğrudan kanıtıdır
B) Weight × Oxygen için p = .426 olduğundan kilo ile oksijen tüketimi arasında ilişki olmadığı kanıtlanmıştır
C) r = -0.868 olduğundan katılımcıların %86.8'inde oksijen tüketimi arttıkça koşu süresi kısalmaktadır
D) Oksijen tüketimi ile koşu süresi güçlü negatif ilişkilidir ve değişkenliklerinin yaklaşık %75'i ortaktır; ilişki nedensellik göstermez
E) r değeri negatif olduğundan oksijen tüketimi ile koşu süresi arasındaki ilişki zayıf bir ilişkidir
18. Kanonik korelasyon analizinde artıklık (redundancy) indeksi neyi gösterir?
A) Bir kümenin toplam varyansının karşı kümenin kanonik değişkenince açıklanan payını
B) Bütün kanonik korelasyonların aynı anda sıfır olup olmadığını
C) Birinci kanonik değişken çifti arasındaki korelasyonun karesini
D) Kanonik katsayıların küme içi çoklu doğrusallıktan ne ölçüde etkilendiğini
E) Her değişkenin kendi kanonik değişkeniyle korelasyonunu
19. Hiyerarşik kümelemede iki gözlemin kofenetik uzaklığı nedir?
A) Özgün veride aralarındaki Öklid uzaklığı
B) Ağacın kesildiği yükseklik ile kök arasındaki fark
C) Dendrogramın yatay ekseninde aralarındaki sıra farkı
D) Kendi küme merkezlerine olan uzaklıklarının toplamı ya da ortalaması
E) Dendrogramda ilk kez aynı kümeye girdikleri birleşme yüksekliği
20. Korelasyonun güven aralığı kurulurken Fisher z dönüşümüne neden başvurulur?
A) r'yi bir sıra korelasyonuna çevirerek uç değerlerin etkisini kaldırdığı için
B) r'nin çarpık dağılımını yaklaşık normal ve varyansı sabit bir ölçeğe taşıdığı için
C) Standart hatanın örneklem büyüklüğüne bağlılığını ortadan kaldırdığı için
D) Güven aralığını r'nin iki yanında simetrik hâle getirdiği için
E) Negatif korelasyonları pozitif ölçeğe taşıyarak karşılaştırmayı kolaylaştırdığı için