30 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · İleri Düzey
1. Bir belediye, trafik kazalarının konumlarından bir yoğunluk haritası çiziyor. Çok küçük bir bant genişliğiyle harita her kaza noktasının çevresinde ayrı bir tepecik gösteriyor ve kazaların yoğunlaştığı kavşaklar ayırt edilemiyor. Bu durumda en uygun adım hangisidir?
A) Bandı daha da daraltarak her kazanın konumunu ayrı ayrı göstermek
B) Bant genişliğini harita beğenilene kadar art arda değiştirmek
C) Bant genişliğini rastgele seçip yalnız çıkan haritayı raporlamak
D) Bandı genişletip değerini veri güdümlü bir ölçütle seçerek raporlamak
E) Bandı en büyük değere çıkarıp kenti tek bir tepe olarak göstermek
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · İleri Düzey
2. R pls gasoline eğitim kümesinde (Kalivas; 50 benzin örneği, 401 dalga boyunda NIR soğurması) 2 bileşenli PLS sonucu: birinci bileşen X varyansının %64.31'ini, ikincisi %20.93'ünü açıklar; oktan için eğitim R² = 0.7929 (ilk bileşenin katkısı %31.59); ardışık 5 katta Q² = 0.7076. Hangi yorum doğrudur?
A) R² = .79 olduğundan 401 dalga boyunun her biri oktanı tek tek anlamlı biçimde yordar
B) Q² eğitim R²'sinden küçük olduğundan model kullanılamaz
C) Birinci bileşen X varyansının %64'ünü açıkladığı için oktanla ilgili bilginin çoğunu taşır
D) EKK aynı veride daha yüksek R² vereceğinden PLS gereksizdir
E) İki bileşen oktanın %79'unu açıklar; Q² = 0.71 ile kat dışı kestirim de iyidir
Temel İstatistik · Kategorik Veri
3. SAS/STAT Örnek 44.7 Migraine verisinde migren hastaları aktif tedavi ya da plasebo almış, yanıt 'daha iyi' ya da 'aynı' olarak kaydedilmiştir. Araştırmacı cinsiyeti tabaka olarak kontrol ederek tedavi ile yanıt arasındaki ilişkiyi CMH testiyle sınayacaktır. CMH testinin hipotezleri hangisidir?
A) H₀: kadın ve erkek tabakalarının odds oranları birbirine eşittir; H₁: tabaka OR'leri farklıdır
B) H₀: tabakalar içinde tedavi ile yanıt ilişkilidir (ortak OR ≠ 1); H₁: popülasyonda ortak OR = 1
C) H₀: cinsiyet tabakaları içinde tedavi ile yanıt koşullu bağımsızdır (ortak OR = 1); H₁: ortak OR ≠ 1
D) H₀: tedavi grubu ile cinsiyet birbirinden bağımsızdır; H₁: tedavi grubu ile cinsiyet ilişkilidir
E) H₀: örneklemde Mantel-Haenszel ortak odds oranı 3.31'e eşittir; H₁: ortak odds oranı farklıdır
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · İleri Düzey
4. attitude verisinde (R datasets, n = 30) yöneticinin genel değerlendirmesi (rating), şikâyetlerin ele alınması (complaints) ve öğrenme fırsatları (learning) ile Bayesci doğrusal regresyonla açıklanıyor. MerQur'un JZS Bayes faktörü, iki yordayıcılı tam modeli yalnız sabit terimli modelle karşılaştırmaktadır. Bu Bayes faktörünün karşılaştırdığı hipotezler hangisidir?
A) H₀: β_complaints = β_learning = 0; H₁: eğimlerden en az biri sıfırdan farklıdır
B) H₀: eğimlerden en az biri sıfırdan farklıdır; H₁: β_complaints = β_learning = 0
C) H₀: β_complaints = β_learning; H₁: iki yordayıcının eğimi birbirinden farklıdır
D) H₀: rating ile complaints arasında ρ = 0; H₁: ρ ≠ 0
E) H₀: b_complaints = b_learning = 0 (örneklem katsayıları); H₁: en az biri sıfırdan farklı
Temel İstatistik · Parametrik Testler
5. UCLA hsb2 verisinde (High School and Beyond, n = 200) bir araştırmacı, okuma puanı (read) sabit tutulduğunda yazma puanı (write) ortalamalarının program türüne (prog: genel, akademik, mesleki) göre farklı olup olmadığını sınamak istiyor. Program etkisi için uygun hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: read eğimi üç programda eşittir; H₁: eğimler farklıdır
B) H₀: read'e göre düzeltilmiş üç program ortalaması eşittir; H₁: en az biri farklıdır
C) H₀: düzeltilmiş ortalamalar farklıdır; H₁: üçü birbirine eşittir
D) H₀: üç programın ham (düzeltilmemiş) yazma ortalaması eşittir; H₁: en az biri farklıdır
E) H₀: read ile write arasında ilişki yoktur; H₁: ilişki vardır
Temel İstatistik · Kategorik Veri
6. Ki-Kare Uyum İyiliğinde hsb2 race için Beklenen oranlar 10, 10, 10, 70 girildiğinde X²(3) = 5.0286 bulunur. Aynı alan 1, 1, 1, 7 olarak yazılırsa sonuç hangisidir?
A) X²(3) = 242.44; alan eşit oran varsayımına döner
B) X²(3) = 50.286; oranlar on kat küçük alınır
C) X²(3) = 9.9901; oranlar sabit sıraya yeniden eşlenir
D) X²(3) = 5.0286; oranlar toplamına bölündüğünden sonuç aynıdır
E) Açık hata verilir; oranların toplamı 1 olmalıdır
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
7. Bir biyolog, 120 doku örneğinde ölçülen 300 gen ifadesi değişkeniyle iki tümör alt tipini ayırmak istiyor. Gözlem sayısı orta düzeyde, değişken sayısı görece fazla ve sınıflar arasındaki sınırın eğri olabileceği düşünülüyor; amaç iki sınıfı olabildiğince geniş bir boşlukla ayıran sınırı bulmak. Hangi yöntem en uygundur?
A) Karar ağacı
B) Gradyan artırma
C) Destek vektör makinesi
D) Lojistik regresyon
E) Doğrusal diskriminant analizi
Ölçme, Anket ve Örnekleme · Meta-Analiz
8. Bir araştırmacı 12 çalışmalık bir meta-analizde dört moderatörü (yaş, süre, doz, yıl) aynı meta-regresyon modeline koymayı planlıyor. Hangisi en uygun değerlendirmedir?
A) Çalışma sayısı az; güç düşük, sahte bulgu riski yüksektir
B) Dört moderatör ekolojik yanılgıyı önler
C) Meta-regresyon deneysel olduğu için nedensel sonuç verir
D) Moderatör sayısı arttıkça güç de artacağı için uygundur
E) Moderatörler sonuçlara bakılarak sonradan seçilmelidir
Temel İstatistik · Parametrik Olmayan Testler
9. UCLA OARC hsb2 verisinde yazma puanlarının ortalama sırası akademik programda 121.56, genel programda 90.64, mesleki programda 65.14'tür. Kruskal-Wallis H(2) = 34.05, p = 4.05e-08 ve η²_H = .16 bulunmuştur. En doğru yorum hangisidir?
A) η²_H = .16, öğrencilerin yaklaşık %16'sının yazma puanının program türünden etkilendiğini gösterir
B) Akademik programa katılmak öğrencilerin yazma becerisini geliştirmekte ve puanlarını yükseltmektedir
C) Üç program türünün her biri diğer ikisinden anlamlı biçimde farklıdır; ek bir karşılaştırmaya gerek yoktur
D) p değeri 4.05e-08 kadar küçük olduğundan bu fark sıralardaki değişkenliğin büyük kısmını açıklar
E) En az bir programın dağılımı farklıdır ve etki büyüktür; farklı çiftler ikili karşılaştırmayla belirlenir
İlişki ve Regresyon · Regresyon
10. Poisson / Negatif Binomial Regresyonda poisson_sim verisinde prog sürekli girildiğinde AIC = 385,51'dir. prog Kategorik (faktör) değişkenlere yazıldığında ne olur?
A) AIC 385,51 kalır; tek prog eğimi 0,1233 olarak verilir
B) AIC 373,50'ye iner; prog_2 = -0,44076 ve prog_3 = -1,27865
C) AIC 398,12'ye çıkar; prog_2 ve prog_3 kuklaları verilir
D) AIC 373,50'ye iner; prog_2 = 1,0839 ve prog_3 = 0,3698 verilir
E) AIC 373,50'ye iner; tek prog eğimi 0,1233 olarak verilir
Ölçme, Anket ve Örnekleme · Karmaşık Örneklem
11. MerQur'da Ağırlıklı Lojistik Regresyon'da 'Olay (Y = 1) düzeyi' Yes'ten No'ya çevriliyor. Katsayılar ve standart hatalar için ne beklenir?
A) Odds oranları değişmez; yalnız sabit terim değişir
B) Katsayılar ve SE'ler birlikte yarıya iner
C) Katsayılar aynı kalır; yalnız SE değerleri değişir
D) Model yeniden kestirilip tüm sonuçlar farklılaşır
E) Katsayıların işareti döner, OR'ler terslenir; SE aynı kalır
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
12. Bir analist k-en yakın komşu modelinde komşu sayısını 10-katlı çapraz geçerlemeyle 1 ile 30 arasından seçiyor ve aynı katlardan elde edilen en iyi doğruluğu modelin beklenen başarımı olarak raporluyor. Bu raporlama için en doğru değerlendirme hangisidir?
A) Sonuç karamsardır, çünkü 10 kat küçük olduğundan her modelde az veri kullanılmıştır
B) Raporlama doğrudur, çünkü her gözlem çapraz geçerlemede tam bir kez test verisi olmuştur
C) Ayar ve başarım aynı katlardan geldiği için sonuç iyimserdir; iç içe CV ya da ayrı test gerekir
D) Komşu sayısı çapraz geçerlemeyle seçilemez, yalnız elle sabit olarak verilmelidir
E) Sonuç yalnız katlar tabakalı değilse iyimser olur; tabakalı katlarda sorun yoktur
Ölçme, Anket ve Örnekleme · Karmaşık Örneklem
13. Ağırlıklı Ortalama analizinde apistrat verisinde FPC'li ortalamanın (SE 9.40894) güven aralığı alt sınırı Güven Düzeyi %95 iken 643.732 bulunmuştur. Güven Düzeyi %90 seçildiğinde sonuç hangisidir?
A) Alt sınır 643.732; yalnız üst sınır değişir
B) Alt sınır 646.738; SE orantılı küçülür
C) Alt sınır 640.726; SE 9.40894 kalır
D) Alt sınır 646.738; SE 9.40894 kalır
E) Alt sınır 637.815; SE 9.40894 kalır
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
14. Hexbin Haritasında 'En az nokta' 1'den 3'e çıkarılırsa ne olur?
A) Her hücrenin değeri üçe bölünerek yeniden ölçeklenir
B) Renk sınıfı sayısı otomatik olarak üçe indirilir
C) Hücre boyutu üç katına çıkar ve hücre sayımları artar
D) Üçten az nokta içeren hücreler gizlenir; değerler değişmez
E) Üçten az noktalı hücreler komşularıyla birleştirilir
İlişki ve Regresyon · Regresyon
15. MerQur'da Ridge Regresyonda 'α (Düzenlileştirme)' değeri küçük bir değerden çok büyük bir değere çıkarıldığında ne beklenir?
A) Yalnız standart hatalar küçülür; katsayılar değişmeden kalır
B) Bazı katsayılar tam sıfıra iner ve değişken seçimi yapılır
C) Katsayılar sıfıra doğru büzülür ama sıfır olmaz; R² düşer
D) Sabit terim de cezalandırılarak sıfıra doğru çekilir
E) Katsayılar sıradan en küçük kareler çözümüne doğru yaklaşır
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · İleri Düzey
16. Probit Regresyonda UCLA binary verisinde gre katsayısının %95 GA'sı [0.0001038, 0.002647] bulunmuştur. Güven Düzeyi %99 seçilirse hangisi doğrudur?
A) GA [-0.000296, 0.003047] olur ve 0'ı içerir
B) GA [0.0003083, 0.003047] olur ve 0'ı içermez
C) GA [-0.000296, 0.003047] olur; katsayı da değişir
D) GA [0.0003083, 0.002443] olur ve 0'ı içermez
E) GA [0.0001038, 0.002647] kalır; yalnız AME aralığı değişir
Temel İstatistik · Parametrik Testler
17. Bir araştırmacı iki grubun ortalamasını karşılaştırmadan önce varyans eşitliğini katlanmış F testiyle sınamak istiyor; ancak veriler kalın kuyruklu bir dağılım gösteriyor. En uygun yol hangisidir?
A) Varyans oranını 1'e yuvarlayıp Student t-testi kullanmak
B) Katlanmış F testine güvenmek, çünkü oran dağınıklık farkının büyüklüğünü doğrudan gösterir.
C) Katlanmış F anlamlıysa ortalama farkını hiç sınamamak
D) Levene ya da Brown-Forsythe testini kullanmak ya da doğrudan Welch t-testine geçmek
E) Kalın kuyruklu veride yalnız Bartlett testine bakmak
Genel Kavramlar · Genel Kavramlar
18. Bir tarım denemesinde dört yeni gübre ile bir kontrol (gübresiz) grubu karşılaştırılıyor; varyanslar eşit ve araştırmacı yalnız her gübrenin kontrolden farklı olup olmadığını merak ediyor. Hangi post hoc yöntem en uygundur?
A) LSD
B) Games-Howell
C) Dunnett
D) Scheffé
E) Tukey HSD
İlişki ve Regresyon · Regresyon
19. 100 alt örneklemli seçim kararlılığı analizinde 'kan basıncı' 0.95, onunla çok güçlü ilişkili 'nabız' ise 0.40 oranında seçiliyor. Nabız hakkında en uygun yorum hangisidir?
A) Nabız sonuçla ilişkisizdir; sonraki çalışmalarda ölçülmesine gerek yoktur
B) Eşiğin altında kalır ama kan basıncıyla yer değiştiriyor olabilir; önemsiz sayılmamalıdır
C) Nabızın düşük oranı, lasso'nun yanlış ceza ile çalıştırıldığını kanıtlar
D) Nabız kararlı sayılır, çünkü oranı 0'dan belirgin biçimde büyüktür
E) Nabızın düşük oranı, ridge kullanılırsa seçilme oranının 1.00'a çıkacağını gösterir
İlişki ve Regresyon · İlişki ve Çok Değişkenli
20. 400 kişilik bir çapraz tabloda χ² = 60 bulunuyor ve uyum analizinde birinci boyutun tekil değeri 0,30'dur. Toplam atalet ve birinci boyutun açıkladığı atalet oranı nedir?
A) 60 ve %9
B) 0,15 ve %60
C) 0,15 ve %30
D) 0,15 ve %90
E) 0,30 ve %60
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · İleri Düzey
21. GWR'de Georgia verisinde (ham değişkenler) Model GWR tek bant yerine MGWR seçildiğinde ne olur?
A) Tek ortak bant korunur; yalnız yerel SE tanımı değişir
B) Tüm değişkenler için ortak bant 93 olarak seçilir
C) Bantlar ayrı seçilir; Monte Carlo testi etkin kalır
D) Her değişken kendi bandını alır: 57 / 142 / 157 / 157
E) Her değişken kendi bandını alır: 101 / 101 / 117 / 157
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
22. STL Mevsimsel Ayrıştırmada Period seçeneği için nottem verisinde doğru periyot 12 ile F_S yüksek, artık SD 1.70'tir. Period yanlışlıkla 6 girildiğinde ne olur?
A) F_S 0.0904'e düşer, artık SD 0.48'e iner
B) F_S 0.9904'e çıkar, artık SD 0.90'a iner
C) F_S 0.9456'ya düşer, artık SD 1.20'ye iner
D) F_S 0.9582'de kalır, artık SD 1.70'te kalır
E) F_S 0.0904'e düşer, artık SD 4.80'e çıkar
Temel İstatistik · Kategorik Veri
23. McNemar Testinde Performance verisinde Yöntem kesin iken çift yönlü p = 3.72e-05 bulunmuştur. Hipotez yönü Sağ yönlü (>) seçildiğinde hangisi olur?
A) Ana p 7.44e-05 olur; iki yönlü p yazılmaz
B) Ana p .99999 olur; iki yönlü p ayrıca yazılır
C) Ana p 2.057e-05 olur; asimptotik z'ye geçilir
D) Ana p 3.72e-05 kalır; yalnız karar satırı değişir
E) Ana p 1.86e-05 olur; iki yönlü p ayrıca yazılır
Temel İstatistik · Parametrik Testler
24. Eşit aralıklı dört düzeyli bir faktörde doğrusal polinom karşıtlığının katsayıları hangisidir?
A) (1, 1, -1, -1)
B) (-3, -1, 1, 3)
C) (-1, 3, -3, 1)
D) (1, -1, -1, 1)
E) (0, 0, 1, -1)
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Kümeleme ve Boyut İndirgeme
25. K-Ortalamalar Kümelemede USArrests verisi K = 3 için Başlangıç sayısı (nstart) 1 iken küme içi KT 81.5933'tür. nstart 10 ve 100 yapıldığında ne gözlenir?
A) 10'da 78.3233, 100'de 26.2617 olur; KT sürekli azalır
B) İkisinde de KT 78.3564 olur; ikinci bir yerel çözümde kalınır
C) İkisinde de KT 81.5933 kalır; başlangıç sayısı sonucu etkilemez
D) İkisinde de KT 78.3233 olur; küresel çözüme ulaşılır
E) 10'da 78.4840, 100'de 78.3233 olur; yalnız 100 küresel çözümdür
Temel İstatistik · Parametrik Olmayan Testler
26. Friedman Testinde RoundingTimes verisinde Page ek çıktısı için sütunlar Round Out, Narrow Angle, Wide Angle sırasıyla işaretlenmiş ve L = 243, p = 0.9992 bulunmuştur. Bu sonuç nasıl yorumlanır?
A) Veride eğilim yoktur; L değeri ancak 0 olduğunda eğilim gösterir
B) Öngörülen artış desteklenmez; azalış için sütunlar ters sırada seçilmelidir
C) Koşullar arasında artış anlamlıdır; p yüksek olduğu için güçlü bir kanıt sayılır
D) Friedman testi anlamsızdır; Page testi bu sonucu doğrudan yineler
E) Sütun sırası sonucu etkilemez; Page iki yönlü bir test olarak çalışır
Temel İstatistik · Parametrik Testler
27. Bir meta-analizde bir bellek eğitiminin etkisi derlenecektir. Bazı çalışmalar bağımsız gruplarla, bazıları aynı kişilerin iki koşulda ölçüldüğü tekrarlı desenle yapılmıştır; tekrarlı desenli çalışmaların kısmi eta kare değerleri belirgin biçimde daha yüksektir. Çalışmalar arası karşılaştırma için hangi ölçü daha uygundur?
A) p değeri, çünkü tüm desenlerde aynı ölçekle yorumlanır.
B) Gözlenen güç, çünkü desen farklarından etkilenmez.
C) Kısmi eta kare, çünkü her desende en büyük ve en kolay yorumlanan değeri verir.
D) Genelleştirilmiş eta kare, çünkü farklı desenlerde benzer değerler verir.
E) F istatistiği, çünkü örneklem büyüklüğünden bağımsızdır.
Genel Kavramlar · Genel Kavramlar
28. 50.000 öğrencili bir çalışmada iki öğretim yöntemi arasındaki ortalama fark 1,5 puan, ortak standart sapma 15 puan ve p < 0,001 bulunuyor. Cohen d ve uygun yorum nedir?
A) d = 0,01; iki yöntem arasında hiçbir fark yoktur.
B) d = 0,10; fark anlamlıdır ama pratikte çok küçüktür.
C) d = 1,5; fark orta büyüklüktedir.
D) d = 10; iki yöntem arasında çok büyük bir fark vardır.
E) d = 0,10; p çok küçük olduğu için etki büyüktür.
Temel İstatistik · Parametrik Olmayan Testler
29. Binom Testinde 50 tohumdan 40'ının çimlendiği veride 'Beklenen oran H₀' 0,90 yerine 0,85 yapılırsa hangi çıktılar değişir?
A) Gözlenen oran 0,85'e göre yeniden hesaplanır ve küçülür.
B) Yalnız p, karar ve etki büyüklüğü değişir; oran ve GA aynı kalır.
C) Başarı kategorisi kendiliğinden tersine çevrilir.
D) Hiçbir çıktı değişmez; p₀ yalnız raporda yazılır.
E) Wilson güven aralığı yeni p₀ = 0,85 çevresinde yeniden kurulur ve daralır.
İlişki ve Regresyon · İlişki ve Çok Değişkenli
30. Değişken Kümelemede JobRat verisinde (13 madde) Algoritma ortalama bağlantı iken K = 4 ile açıklanan oran 0.7169'dur. K = 20 girildiğinde ne olur?
A) K 10'a indirilir; oran 0.940 olur
B) Analiz açık hatayla durur; K en çok 10 olabilir
C) K değişken sayısına (13) indirilir; oran 1.0000 olur
D) K 13'e indirilir; oran 0.7668 olur
E) 20 küme oluşturulur; oran 1.0000 olur