30 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
İlişki ve Regresyon · Regresyon
1. Karma modelde bir açıklayıcı için rastgele eğim eklemek neye izin verir?
A) Açıklayıcının yanıt üzerindeki etkisinin gruptan gruba değişmesine
B) Hata varyansının zamanla değişmesine
C) Açıklayıcının ölçeğinin her grupta ayrı ayrı standartlaştırılarak eşitlenmesine
D) Grupların ortalama düzeylerinin farklı olmasına
E) Açıklayıcının modelden otomatik olarak çıkarılmasına
Temel İstatistik · Tanımlayıcı İstatistikler
2. Bir araştırmacı hsb2 verisindeki 200 öğrencinin yazma puanının (write) merkezini, yayılımını ve şeklini özetlemek, makalenin örneklem tablosunu hazırlamak ve olası aykırı değerleri yakalamak istiyor. Henüz grup karşılaştırması ya da varsayım testi planlamıyor. İlk adım olarak hangi analiz uygundur?
A) Normallik testleri; dağılımın normal dağılımdan gelip gelmediğini biçimsel olarak sınar
B) Tanımlayıcı istatistikler; merkez, yayılım ve şekli özet sayı ve grafiklerle verir
C) Korelasyon analizi; yazma puanının diğer ders puanlarıyla ilişkisinin gücünü ölçer
D) K-ortalamalar kümeleme; öğrencileri benzer puan profillerine göre gruplara ayırır
E) Temel bileşenler analizi; puanları daha az sayıda ilişkisiz bileşene indirger
İlişki ve Regresyon · Regresyon
3. Lojistik regresyonda tam ya da yarı tam ayrışmanın tipik belirtisi hangisidir?
A) Öngörücülerin VIF değerlerinin 10'u aşması
B) Hosmer-Lemeshow testinin anlamlı çıkması
C) Çok büyük katsayılar ve standart hatalar ile yakınsama uyarıları
D) Artık-tahmin grafiğinde tahmin arttıkça açılan huni biçimli bir örüntü görülmesi
E) Pearson χ² / sd oranının 1'in çok üstünde çıkması
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
4. R datasets Nile serisi, 1871-1970 yıllık Nil akımını içerir (n = 100). Bir hidrolog akımı, zamanla yavaş değişen gözlenemeyen bir seviye bileşeni ile yıldan yıla ölçüm gürültüsünün toplamı olarak yazıp bu bileşenleri Kalman süzgeciyle kestirmek ve aynı modelle öngörü yapmak istiyor. En uygun MerQur analizi hangisidir?
A) STL Mevsimsel Ayrıştırma; bileşenleri betimsel olarak ayırır, olasılık modeli ve öngörü vermez.
B) GARCH; akım serisinin ortalamasını değil koşullu varyansını zamana bağlı olarak modeller.
C) Mann-Kendall + Sen Eğimi; akımda monoton trend olup olmadığını sınar ve eğim büyüklüğünü verir.
D) VAR; akımı başka serilerle birlikte karşılıklı etkileşen bir denklem sistemi içinde modeller.
E) Gözlenemeyen Bileşenler Modeli; seviye ve düzensiz bileşeni olasılık modeli içinde kestirip öngörür.
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Kümeleme ve Boyut İndirgeme
5. iris verisinde araştırmacı çiçekleri dört sürekli ölçümdeki birlikte görülen değer örüntülerine göre sayısı bilinmeyen alt gruplara ayırmak ve her çiçeğin profillere üyelik olasılıklarını, modelleri bilgi ölçütleriyle karşılaştırarak raporlamak istiyor. Hangi analiz uygundur?
A) K-ortalamalar kümeleme; olasılık modeli kurmadan uzaklığa dayalı bir gruplama yapar
B) Hiyerarşik kümeleme; üyelik olasılığı vermeden gözlemlerden iç içe bir ağaç kurar
C) UMAP; dört ölçümü yerel komşulukları koruyan iki boyutlu bir haritada görselleştirir
D) Gizil profil analizi; sürekli göstergelerde karışım modeliyle profil ve üyelik olasılığı kestirir
E) Gizil sınıf analizi; kategorik göstergelerdeki yanıt örüntülerinden gizil sınıfları ve üyelik olasılıklarını kestirir
Ölçme, Anket ve Örnekleme · Karmaşık Örneklem
6. İadesiz örneklemede sonlu anakütle düzeltmesine göre, anakütlenin tamamı sayıldığında (n = N) örnekleme hatası için ne söylenir?
A) Örnekleme hatası sıfır olur
B) Örnekleme hatası yarıya iner
C) Örnekleme hatası en büyük değerine ulaşır
D) Örnekleme hatası n'den bağımsız kalır
E) Düzeltme yalnız iadeli örneklemede uygulanır
İlişki ve Regresyon · Regresyon
7. binary verisinde (n = 400) sonuç değişkeni lisansüstü programa kabul edilip edilmemedir (admit: 0 = ret, 1 = kabul). Araştırmacı kabul olasılığını GRE, not ortalaması ve okul sırası (rank, 4 düzey) ile açıklamak ve her etkiyi odds oranıyla raporlamak istiyor; başvurular birbirinden bağımsızdır. En uygun analiz hangisidir?
A) Genelleştirilmiş Tahmin Denklemleri, rank küme alınarak
B) Ordinal Regresyon, admit sıralı kategori kabul edilerek
C) Çoklu Doğrusal Regresyon, 0/1 sonuç sürekli sayılarak
D) Multinomial Lojistik Regresyon, iki sınıflı sonuçla
E) Lojistik Regresyon, admit hedef, rank faktör olarak
Temel İstatistik · Çok Seçimli Yanıtlar
8. Bir ankette 'Haberleri hangi kaynaklardan takip ediyorsunuz? (birden çok seçebilirsiniz)' sorusu sorulmuştur. Araştırmacı her kaynağın kaç kez seçildiğini ve katılımcıların yüzde kaçının onu işaretlediğini özetlemek istiyor. En uygun analiz hangisidir?
A) MR × Kategorik Çapraz Tablo
B) Cochran Q Testi
C) Tek yanıtlı soru için sıradan frekans tablosu ve ki-kare uyum iyiliği testi
D) MR × MR Çapraz Tablo
E) MR Frekans Analizi
Temel İstatistik · Tanımlayıcı İstatistikler
9. Bir fabrikada A makinesinin ürettiği parçaların ağırlığı ortalama 50 g, standart sapma 5 g; B makinesininki ortalama 8 g, standart sapma 2 g'dır. Göreli dağınıklık bakımından hangisi doğrudur?
A) İki makine eşit dağınıktır, çünkü birimler aynıdır.
B) Ortalamalar farklı olduğundan iki makinenin dağınıklığı hiçbir ölçüyle karşılaştırılamaz.
C) A'nın CV'si %25, B'ninki %10'dur.
D) A daha dağınıktır, çünkü standart sapması daha büyüktür.
E) B'nin CV'si %25, A'nınki %10'dur; B göreli olarak daha dağınıktır.
İlişki ve Regresyon · Regresyon
10. Prostat verisinde (n = 67) araştırmacı log PSA'yı (lpsa) sekiz klinik öngörücüyle tahmin etmek istiyor, ancak tahmin için gereksiz öngörücülerin modelden tamamen çıkarıldığı sade bir model elde etmeyi amaçlıyor. Katsayıların büzülmesi sakıncalı değildir. En uygun analiz hangisidir?
A) Ridge Regresyon; L2 cezası tüm katsayıları sıfıra doğru büzer, hiçbirini atmaz
B) Doğrusal Karma Model; hastalar rastgele etki olarak alınır
C) Yol Analizi; öngörücüler arasında yönlü ilişkiler kurulur
D) Lasso Regresyon; L1 cezası bazı katsayıları tam sıfıra indirir
E) Çoklu Doğrusal Regresyon; sekiz öngörücü birlikte girilir
İlişki ve Regresyon · İlişki ve Çok Değişkenli
11. Korelasyonun güven aralığı kurulurken Fisher z dönüşümüne neden başvurulur?
A) r'yi bir sıra korelasyonuna çevirerek uç değerlerin etkisini kaldırdığı için
B) r'nin çarpık dağılımını yaklaşık normal ve varyansı sabit bir ölçeğe taşıdığı için
C) Standart hatanın örneklem büyüklüğüne bağlılığını ortadan kaldırdığı için
D) Güven aralığını r'nin iki yanında simetrik hâle getirdiği için
E) Negatif korelasyonları pozitif ölçeğe taşıyarak karşılaştırmayı kolaylaştırdığı için
Temel İstatistik · Parametrik Testler
12. UCLA hsb2 verisinde (High School and Beyond, n = 200) bir araştırmacı yazma puanı (write) ortalamasının erkek (female = 0, n = 91) ve kız (female = 1, n = 109) öğrenciler arasında farklı olup olmadığını sınamak istiyor. Önceden bir yön öngörülmemiştir. Uygun hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: σ²_erkek = σ²_kız; H₁: σ²_erkek ≠ σ²_kız
B) H₀: x̄_erkek = x̄_kız; H₁: x̄_erkek ≠ x̄_kız
C) H₀: μ_erkek ≠ μ_kız; H₁: μ_erkek = μ_kız
D) H₀: μ_erkek = μ_kız; H₁: μ_erkek ≠ μ_kız
E) H₀: μ_fark = 0; H₁: μ_fark ≠ 0 (aynı öğrencide)
Ölçme, Anket ve Örnekleme · Ölçek ve Anket
13. Değişen madde fonksiyonu (DIF) en doğru biçimde hangisiyle tanımlanır?
A) Ölçülen özellikte eşit düzeydeki grupların maddeyi farklı olasılıkla yanıtlaması
B) İki grubun bir maddeye verdiği yanıtların ortalamasının istatistiksel olarak anlamlı biçimde farklı olması
C) Bir maddenin farklı uygulamalarda farklı güçlük değeri alması
D) Bir maddenin birden çok faktöre benzer büyüklükte yük vermesi
E) Bir maddenin toplam puanla korelasyonunun negatif olması
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
14. k-En Yakın Komşu analizinde k seçimi 'Aralıktan CV ile seç' yapıldığında iki k değeri aynı CV doğruluğunu verirse hangisi alınır?
A) İki k'nın ortalaması alınıp en yakın tamsayı kullanılır
B) Varsayılan k = 3'e dönülür ve not yazılır
C) En küçük k alınır; Wine'da 1..25 aralığında k = 1 seçilmiştir
D) En büyük k alınır; Wine'da 1..25 aralığında k = 25 seçilmiştir
E) Test kümesinde daha iyi olan k alınır
Temel İstatistik · Normallik
15. hsb2 verisinde araştırmacı yazma puanını ortalama karşılaştırması yapan parametrik bir yöntemde kullanmadan önce, dağılımın normal dağılımdan gelmiş olabileceği varsayımını biçimsel bir testle ve Q-Q grafiğiyle denetlemek istiyor. Hangi analiz uygundur?
A) Bland-Altman analizi; iki yöntem arasındaki farkların normalliğini değerlendirir
B) Normallik testleri; Shapiro-Wilk gibi testlerle ve Q-Q grafiğiyle varsayımı sınar
C) Cochran Q testi; aynı deneklerdeki ikili koşulların oran eşitliğini sınar
D) Tanımlayıcı istatistikler; çarpıklık ve basıklık değerleri kararı tek başına verir
E) Korelasyon analizi; puanların normal nicelerle ilişkisini Pearson r ile verir
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Kümeleme ve Boyut İndirgeme
16. EM algoritmasının beklenti (E) adımında ne yapılır?
A) Sınıf sayısı BIC gibi bir bilgi ölçütüyle seçilir.
B) Parametrelerin standart hataları bilgi matrisiyle hesaplanır.
C) Mevcut parametrelerle her gözlemin her sınıfa ait olma sonsal olasılığı hesaplanır.
D) Her gözlem rastgele bir sınıfa kalıcı olarak atanır.
E) Bir önceki adımın sonsal olasılıkları ağırlık olarak kullanılıp parametreler yeniden kestirilir.
Temel İstatistik · Parametrik Testler
17. Normal Q-Q grafiğinde noktalar ortada doğrunun üzerinde dizilirken her iki uçta da doğrudan yukarı ve aşağı kıvrılıyorsa bu hangi durumu gösterir?
A) Verinin normal dağıldığını
B) Varyansların gruplar arasında eşit olduğunu
C) Dağılımın kalın kuyruklu olduğunu
D) Dağılımın tek tepeli ve simetrik ince kuyruklu olduğunu
E) Tek bir aykırı değer bulunduğunu
İlişki ve Regresyon · Ekonometri ve Nedensel Çıkarım
18. Panel Veri Regresyonunda Grunfeld verisinde birim içi modelde capital aralığı Güven Düzeyi %95 iken [0.2758, 0.3443] bulunmuştur. Güven Düzeyi %90 seçildiğinde aralık hangisidir?
A) [0.2700, 0.3500]
B) [0.2758, 0.3388]
C) [0.2814, 0.3388]
D) [0.2649, 0.3552]
E) [0.2814, 0.3443]
İlişki ve Regresyon · İlişki ve Çok Değişkenli
19. Bir solunum fizyoloğu Bland ve Altman'ın (1986) PEFR verisinde aynı 17 kişide Wright tepe akım ölçeri (wright1) ile mini Wright ölçerinin (mini1) ölçümlerini karşılaştırıyor. Önce iki ölçer arasında sistematik bir fark (yanlılık) olup olmadığını sınamak istiyor. Hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: Ana kütlede ortalama fark (wright1 - mini1) 0'dır; H₁: Ortalama fark 0'dan farklıdır
B) H₀: İki ölçer arasındaki Pearson korelasyonu 0'dır; H₁: Korelasyon 0'dan büyüktür
C) H₀: Örneklemde ortalama fark -2.12 l/dk'dır; H₁: Örneklem ortalama farkı -2.12 l/dk'dan farklıdır
D) H₀: Ana kütlede ortalama fark 0'dan farklıdır; H₁: Ana kütlede ortalama fark 0'dır
E) H₀: Farkların ortalamaya göre eğimi 0'dan büyüktür; H₁: Bu eğim 0'a eşittir
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
20. k-katlı çapraz geçerleme için aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
A) Her gözlem k kez test verisi olarak kullanılır
B) k = 2 seçildiğinde yönteme birini dışarıda bırak (LOO) denir
C) Veri k kata ayrılır, model k kez kurulur ve her gözlem tam bir kez test verisi olur
D) Model yalnız bir kez kurulur ve k farklı test kümesinde sınanır
E) k büyüdükçe kestirim hem daha az yanlı hem de daha az değişken olur, bu yüzden k = n en iyisidir
Temel İstatistik · Parametrik Testler
21. UCLA hsb2 verisinde (High School and Beyond, n = 200) bir eğitim araştırmacısı, öğrencilerin yazma puanı (write) ortalamasının ölçeğin varsayılan değeri 50'den farklı olup olmadığını merak ediyor. Önceden bir yön öngörülmemiştir. Uygun hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: μ ≠ 50; H₁: μ = 50
B) H₀: μ₁ = μ₂; H₁: μ₁ ≠ μ₂
C) H₀: μ = 50; H₁: μ ≠ 50
D) H₀: x̄ = 50; H₁: x̄ ≠ 50
E) H₀: μ ≤ 50; H₁: μ > 50
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
22. Harrell'in bootstrap iyimserlik düzeltmesinde bir tekrardaki 'iyimserlik' nasıl elde edilir?
A) Özgün verideki başarımdan ayrı bir test kümesindeki başarım çıkarılır ve fark iyimserlik sayılır
B) Model özgün veride bir kez kurulur, bootstrap örneklemlerinde yalnız başarımı yeniden ölçülür
C) Bootstrap örnekleminde yeniden kurulan modelin o örneklemdeki ve özgün verideki başarım farkı alınır
D) Görünür başarım bootstrap tekrar sayısına bölünerek tekrar başına iyimserlik bulunur
E) Çapraz doğrulama katlarının ortalama başarımından bu başarımın standart hatası çıkarılır
Temel İstatistik · Çok Seçimli Yanıtlar
23. MR x Kategorik Çapraz Tabloda % vaka tabanı 'Tüm geçerli vakalar' yapıldığında aşağıdakilerden hangisi DEĞİŞMEZ?
A) % vaka grafiği
B) Grup içi % vaka tablosu
C) Seçenek başına ki-kare testleri
D) Laptop için grup içi yüzdeler
E) Yüzdelerin hesaplandığı tabanlar
İlişki ve Regresyon · İlişki ve Çok Değişkenli
24. Fitness verisinde araştırmacı kilo (Weight), oksijen tüketimi (Oxygen) ve koşu süresi (RunTime) arasındaki ikili ilişkilerin yönünü ve gücünü -1 ile 1 arasında tek katsayılarla özetlemek istiyor. Bir değişkeni diğerinden tahmin etmek ya da iki ölçüm yönteminin uyumunu değerlendirmek gibi bir amacı yok. Hangi analiz uygundur?
A) Korelasyon analizi; ilişkinin yönünü ve gücünü tek bir katsayıyla özetler
B) Çoklu regresyon; koşu süresini kilo ve oksijen tüketiminden tahmin eder
C) Bland-Altman analizi; iki ölçüm yönteminin yanlılığını ve uyum sınırlarını verir
D) Temel bileşenler analizi; üç değişkeni ilişkisiz bileşenlere indirger
E) Sınıf içi korelasyon katsayısı; değerlendiriciler arasındaki uyumu özetler
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
25. Bir tanı testi için ROC eğrisi altındaki alanın (AUC) 0,85 bulunması neyi ifade eder?
A) Testin seçilen eşikte hastaların %85'ini yakaladığını, başka bir deyişle duyarlılığın 0,85 olduğunu
B) Testin, eşik ne olursa olsun bireylerin %85'ini doğru sınıflandırdığını
C) Testin verdiği risk olasılıklarının gerçek hastalık oranlarıyla %85 uyumlu olduğunu
D) Rastgele bir hastanın değerinin rastgele bir sağlıklınınkinden 0,85 olasılıkla yüksek olduğunu
E) Youden indeksine göre en uygun kesme noktasının 0,85 değeri olduğunu
Genel Kavramlar · Genel Kavramlar
26. Kendall tau korelasyonu iki değişken arasındaki ilişkiyi nasıl ölçer?
A) İki grubun medyanları arasındaki farkı standartlaştırarak
B) Çapraz tablodaki gözlenen ve beklenen frekansları karşılaştırarak
C) Uyumlu ve uyumsuz gözlem çiftlerinin sayısını karşılaştırarak
D) İki değişkenin kovaryansını standart sapmalarının çarpımına bölerek
E) Sıra farklarının karelerinin toplamını kullanarak
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
27. Cohen kappa katsayısı iki değerlendiricinin uyumunu nasıl ölçer?
A) Gözlenen uyumdan şans eseri beklenen uyumu çıkarır; 0 değeri şans düzeyinde uyumu gösterir
B) İki değerlendiricinin sürekli puanları arasındaki sınıf içi korelasyonu hesaplar
C) Değerlendiricilerin yaptığı sistematik hataların yönünü McNemar testiyle sınar
D) Yalnız pozitif kararlardaki uyumu kesinlik ve duyarlılığın ortalamasıyla özetler
E) Aynı kararın verildiği vakaların oranını doğrudan uyum ölçüsü olarak kullanır ve şansı dikkate almaz
Temel İstatistik · Parametrik Olmayan Testler
28. Bir kalite mühendisi, bir dolum makinesinin 40 ardışık şişedeki dolum hacimlerinin rastgele bir sırayla mı geldiğini, yoksa benzer değerlerin öbeklenip öbeklenmediğini sınamak istiyor. Hangi analiz uygundur?
A) Ki-kare uyum iyiliği testi
B) Mann-Whitney U testi
C) İşaret testi
D) Binom testi
E) Koşu testi
Çok Değişkenli Yöntemler ve Makine Öğrenmesi · Sınıflandırma
29. Karar ağacında bölünmeler entropi ölçütüyle seçildiğinde, alt düğümlerin ağırlıklı safsızlığında sağlanan azalmaya ne ad verilir?
A) Torba dışı hata
B) Gini indeksi
C) Göreli risk
D) Karmaşıklık parametresi
E) Bilgi kazancı
Ölçme, Anket ve Örnekleme · Ölçek ve Anket
30. Doğrulayıcı faktör analizinde CFI ve TLI gibi karşılaştırmalı uyum indeksleri modeli neye göre değerlendirir?
A) Modelin farklı bir örneklemde aynı yükleri verip vermediğine ve tekrarlanabilirliğine
B) Gözlenen ve öngörülen korelasyonlar arasındaki farkların ortalama büyüklüğüne
C) Tüm parametrelerin serbest olduğu doymuş modele göre ki-karenin ne kadar arttığına
D) Serbestlik derecesi başına düşen uyumsuzluğun evrendeki büyüklüğüne
E) Tüm değişkenlerin ilişkisiz olduğu bağımsızlık modeline göre ne kadar iyileştiğine