20 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
1. 15 yıllık bir hava kirliliği serisinde bir yıl cihaz arızası nedeniyle gerçek dışı yüksek bir değer kaydedilmiş. Eğilimin büyüklüğü için hangi ölçü daha güvenilirdir ve neden?
A) En küçük kareler eğimi; tüm değerleri eşit ağırlıkla kullandığı için tek bir uç değeri dengeler.
B) Kendall τ; eğimin birim zamandaki büyüklüğünü verir.
C) Sen eğimi; çift eğimlerin medyanını kullandığı için tek bir uç değerden çok az etkilenir.
D) Sen eğimi; uç değeri hesaplamadan kendiliğinden siler.
E) Mann-Kendall Z; değişimi birim zamanda ifade eder.
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Sağkalım
2. Aktüeryal yaşam tablosunda etkin risk sayısı n' = n - c/2 olarak alınır. Bu formül hangi varsayıma dayanır?
A) Olay yaşayanların aralığın sonunda olay yaşadığı
B) Sansürlenenlerin hiç risk altında olmadığı
C) Sansürlenenlerin aralığın tamamında riskte olduğu
D) Sansürlenenlerin ortalama yarım aralık riskte kaldığı
E) Aralık içinde tehlikenin doğrusal arttığı
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
3. Doğal kırılmalar (Jenks) sınıflaması sınır değerlerini nasıl belirler?
A) Ortalamanın çevresinde standart sapma uzaklıklarına göre sınır keserek
B) Değer aralığını eşit genişlikte parçalara bölerek
C) Her sınıfa yaklaşık eşit sayıda birim koyarak
D) Önceki yılların haritalarındaki sabit sınırları alarak
E) Sınıf içi varyansı en küçük, sınıflar arası farkı en büyük yaparak
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
4. Bir araştırmacı örneklemini 200'den 20.000'e çıkarınca regresyonda ortalama yanıtın güven aralığının çok daraldığını görüyor. Aynı x değeri için tek bir yeni gözlemin tahmin aralığına ne olur?
A) Örneklem büyüklüğünden bağımsız olduğu için hiç değişmez.
B) Güven aralığıyla aynı oranda daralır ve sıfıra yaklaşır.
C) Daha çok gözlem daha çok dağınıklık demek olduğundan aralık giderek genişler.
D) Bir miktar daralır ama sıfıra inmez; bireysel dağınıklık küçülmez.
E) Güven aralığına eşit hâle gelir, çünkü s² ortadan kalkar.
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
5. Boston'da 15 altıgenlik kafeste (hücre alanı 6.0 km²) 506 nokta 129 hücreye düştü; en yüksek sayım 41, hücrelerin 54'ünde yalnız 1 nokta var. Hangi yorum ya da öneri uygundur?
A) 41 noktalı hücre anlamlı bir sıcak noktadır; Hexbin bunu sınamıştır
B) Dağılım sağa çarpıktır; farklı hücre boyutlarıyla denetlenmelidir
C) Sonuç kafes kökeninden bağımsızdır; tek ızgarayla yetinmek yeterlidir
D) Tek noktalı hücreler gürültüdür ve analizden çıkarılmaları zorunludur
E) Dağılım simetriktir; eşit aralık sınıflaması en bilgilendirici sonucu verir
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Sağkalım
6. 12 hasta izleniyor. 2. ayda 12 kişiden 2'si olay yaşıyor; 4. ayda 1 kişi olay yaşamadan izlemden çıkıyor (sansür); 6. ayda riskteki 9 kişiden 3'ü olay yaşıyor. Kaplan-Meier tahminine göre S(6) kaçtır?
A) 0.500
B) 0.556
C) 0.583
D) 0.625
E) 0.667
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Sağkalım
7. İki fizyoterapi programının sağkalım eğrileri ilk aylarda bir programın lehine ayrılıp sonra kesişiyor ve ters yönde açılıyor. Log-rank testi p = 0.41 veriyor. Hangisi doğru değerlendirmedir?
A) Kesişme, sansürün bilgi taşıdığını kanıtlar
B) Test anlamsız olduğu için eğri çizmeye gerek yoktur
C) Tarone-Ware kullanılsaydı fark anlamlı bulunurdu
D) Zıt yönlü farklar birbirini götürmüş olabilir
E) Programların sağkalım eğrileri aynıdır
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
8. spData paketindeki nc.sids verisinde (Cressie ve Chan 1989) Kuzey Carolina'nın 100 ilçe merkezi ve 1974-78 ani bebek ölümü sayısı (SID74) vardır. k = 8 komşu ve 999 permütasyonla I = 0.132 (E[I] = -0.010), z = 3.10, p = .007 bulunmuştur. Hangi yorum doğrudur?
A) I = 0.132 olduğundan ilçelerin yaklaşık %13.2'si yüksek ani bebek ölümü kümelerinin içinde yer almaktadır.
B) p = .007 çok küçük olduğundan SID74 değerlerinde güçlü bir mekânsal kümelenme bulunduğu anlaşılmaktadır.
C) Kümelenme anlamlı çıktığından komşu ilçelerin ani bebek ölümü riskini birbirine aktardığı nedensel bir sonuç olarak çıkarılabilir.
D) Pozitif mekânsal otokorelasyon anlamlıdır ama zayıftır; sayımlar doğum sayısına göre oranlanmadığından ihtiyatla okunmalıdır.
E) I'nın E[I]'dan büyük olması komşu ilçelerin birbirinden farklı değerler aldığını, yani dağınıklığı gösterir.
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Sağkalım
9. VA akciğer kanseri verisinde Cox regresyonunda hücre tipi kategorik girilmiş (temel düzey adeno); squamous hücre tipi için HR = 0.302 (p < .001) bulunmuş. Hangisi doğru yorumdur?
A) Squamous hastalar adeno hastalarından ortalama 0.302 yıl uzun yaşar
B) Squamous hastaların medyan sağkalım süresi adenonunkinin yalnız %30.2'si kadardır
C) Squamous hastalarda ölüm riski adenoya göre yaklaşık 3 kat yüksektir
D) Diğer etkenler sabitken squamous tipte anlık ölüm riski yaklaşık %70 düşüktür
E) Squamous hastaların ölüm olasılığı adenonunkinin tam %30.2'sidir
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
10. R datasets mdeaths serisi, İngiltere'de 1974-1979 arasında aylık erkek akciğer hastalığı ölümlerini içerir (n = 72). Araştırmacı bir tahmin modeli kurmadan önce serinin durağan olup olmadığını, otokorelasyon ve mevsimsellik taşıyıp taşımadığını incelemek istiyor. KPSS testinin sınadığı hipotez çifti hangisidir?
A) H₀: Seri düzey durağandır; H₁: seri durağan değildir (birim kök içerir).
B) H₀: Seri durağan değildir; H₁: seri düzey çevresinde durağan biçimde dalgalanır.
C) H₀: İlk 14 gecikmede otokorelasyonlar sıfırdır; H₁: en az biri sıfırdan farklıdır.
D) H₀: Örneklem ACF[1] değeri sıfırdır; H₁: örneklem ACF[1] değeri sıfırdan büyüktür.
E) H₀: Seride birim kök vardır; H₁: seri durağandır ve fark almaya gerek yoktur.
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
11. Variogram + Kriging analizinde meuse verisinde 'Tahmin alanı' Dışbükey zarf (maske) iken en büyük standart hata 0.785 bulunmuştur. Sınırlayıcı dikdörtgen seçildiğinde ne olur?
A) Hücre boyutu 0.195 km olur; SE değişmez
B) Variogram yeniden uydurulur ve range değişir
C) En büyük SE 0.785 kalır; yalnız harita kapsamı büyür
D) En büyük SE 0.739'a düşer; zarf dışı tahmin yapılmaz
E) En büyük SE 0.825 olur; zarf dışına da kestirim yapılır
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
12. Fiji depremlerinde DBSCAN (eps = 77.9 km, minPts = 5) 8 küme ve 41 gürültü noktası verdi; veri 180. meridyeni kesiyor. Hangi yorum doğrudur?
A) Meridyen kesildiği için iki yakadaki odaklar ayrı kümelere atanmıştır
B) 8 küme, kümelenmenin rastgelelikten anlamlı farklı olduğunu kanıtlar
C) Boylam farkları sarıldığından iki yakadaki odaklar tek kümede toplanabilir
D) 41 gürültü noktası istatistiksel olarak anlamsız depremleri gösterir
E) Sonuç eps seçimine duyarsızdır; farklı eps değerleri aynı kümeleri verir
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
13. Moran's I analizinde 'Permütasyon' 99 seçildiğinde, gözlenen I'yı hiçbir permütasyon aşmasa bile raporlanabilecek en küçük küresel p değeri kaçtır?
A) 0.0001
B) 0.001
C) 0.01
D) 0.05
E) 0.1
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
14. ARIMA ve VAR gibi modellerde öngörü aralıklarının ufuk uzadıkça genişlemesinin nedeni nedir?
A) Öngörü hatası varyansının gelecek şokların birikimiyle büyümesi
B) Geçerleme kümesinin ufuk uzadıkça büyümesi ve örneklemin küçülmesi
C) Güven düzeyinin ufukla birlikte kendiliğinden yükseltilmesi
D) Modelin her adımda yeni verilerle yeniden kestirilmesi
E) Modeldeki parametre sayısının ufuk uzadıkça artırılması
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
15. Bir ekolog GPS tasmalı bir tilkinin 500 konum kaydıyla hayvanın 'çekirdek bölgesini' ve 'genel kullanım alanını' tanımlamak istiyor. KDE'de hangi çıktı bu amaca yöneliktir?
A) Jet paletli yoğunluk ızgarası
B) Değer sütunuyla ağırlıklandırılmış yüzey
C) Sınırlayıcı dikdörtgenle kenar düzeltmesi
D) Boylam kuralıyla sarılmış koordinatlar
E) %50 ve %95 hacim konturları
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
16. STL Mevsimsel Ayrıştırmada Robust seçeneği açıldığında nottem verisinde ne olur?
A) Uç gözlemler düşük ağırlık alır; F_S 0.9582'den 0.9456'ya iner
B) F_S 0.9456'dan 0.9582'ye çıkar, F_T de yükselir
C) Aykırı gözlemler veriden silinir ve seri kısalır
D) Yalnız artık değişir; trend ve mevsim bileşenleri aynı kalır
E) Periyot verinin içinden yeniden kestirilir
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Zaman Serileri
17. Bir hisse 200 TL'den 100 TL'ye düşüp yeniden 200 TL'ye çıkıyor. 100 ile çarpılmış log getiriler için hangisi doğrudur?
A) Yaklaşık -30.1 ve +30.1; toplamları sıfırdır.
B) -50 ve +50; toplamları sıfırdır.
C) -69.3 ve +100; toplamları +30.7'dir.
D) -50 ve +100; toplamları +50'dir.
E) Yaklaşık -69.3 ve +69.3; toplamları sıfırdır.
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
18. Nokta Örüntüsü Analizinde redwood verisinde 5 x 5 dörtgen sayımının p değeri 'Karşıt hipotez' İki yönlü iken 0.000638734 bulunmuştur. Kümelenme seçildiğinde sonuç hangisidir?
A) p 0.001277468 olur; X2 değişmez
B) p 0.000319367 olur; X2 de yarıya iner
C) p 0.999680633 olur; X2 değişmez
D) p 0.000319367 olur; X2 değişmez
E) p 0.000638734 kalır; yalnız yorum değişir
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Sağkalım
19. SAS ICLIFETEST'teki bcs verisinde (Finkelstein ve Wolfe 1985) meme kanseri tedavisi sonrası kozmetik bozulmanın zamanı yalnız iki kontrol ziyareti arasında bir aralık olarak bilinir (n = 94; 51 aralık, 5 soldan, 38 sağdan sansürlü). Alt sınır lTime, üst sınır rTime (ay); boş üst sınır sağdan sansür demektir. Araştırmacı bozulmasız kalma eğrisini ve medyan bozulma zamanını kestirmek istiyor. Hangi MerQur analizi uygundur?
A) Aralık Sansürlü Sağkalım (Turnbull NPMLE)
B) Zamana Bağlı Cox Regresyonu (start-stop aralıklarıyla)
C) Kaplan-Meier (aralık orta noktası olay zamanı sayılarak)
D) Rekabet Eden Riskler (sol ve sağ sansürü iki olay sayarak)
E) Küme-Sağlam Cox (her ziyareti ayrı gözlem sayarak)
Zaman, Mekân ve Sağkalım · Harita (Mekânsal Analiz)
20. KDE Yoğunluk Haritasında redwood verisinde 'Bant genişliği' Silverman iken hx 0.1068 km ve tepe yoğunluğu 138.9 bulunmuştur. Olabilirlik ÇG seçildiğinde sonuç hangisidir?
A) Bant 0.0447 km; tepe 367.3
B) Bant 0.0447 km; tepe 101.5
C) Bant 0.1362 km; tepe 367.3
D) Bant 0.1362 km; tepe 101.5
E) Bant 0.0224 km; tepe 814.7