Tourism / Turizm
Başlamadan önce şunlar elinde olsun
Bu ünite turizm üzerine: bir yeri betimlemek, gezi deneyimini anlatmak ve iki yeri karşılaştırmak. LGS'de bu temadan gelen sorular genellikle **broşür, ilan ya da web sitesi** okuma biçiminde geliyor.
Girmeden önce iki şey:
**1) Altıncı üniteden karşılaştırma.** *more ... than*, *-er than* burada yeniden karşına çıkacak, bu kez yerler karşılaştırılırken.
**2) Yeni bir zaman: Present Perfect.** *Have you ever been to Rome?* Bu ünitede deneyim anlatmak için kullanılıyor. Türkçede tam karşılığı yok, bu yüzden ayrı bir bölümde ele alacağız.
Bu ünitenin sözcükleri turizm broşürlerinden alınma: *all-inclusive*, *bed and breakfast*, *resort*, *historic site*, *attraction*. Bunlar Türkçeye de girmiş kavramlar; tanıdıklık işini kolaylaştırır ama tam karşılıklarını bilmen gerekir.
Deneyim anlatmak: Have you ever been to...?
Bu ünitenin dilbilgisi çekirdeği: bir yere **gidip gitmediğini** söylemek.
> **Have you ever been to** Mardin?
> —Yes, I **have**. / —No, I **haven't**.
> —I **have been to** Side before.
> —I **have never been to** Mardin.
Bu yapı **Present Perfect**: *have/has + been*. Anlamı "hayatının herhangi bir noktasında oldu mu" — tarih önemli değil, **deneyim** önemli.
| Kalıp | Anlamı |
|---|---|
| *Have you ever been to...?* | Hiç ...e gittin mi? |
| *I have been to...* | ...e gittim (deneyimim var) |
| *I have never been to...* | Hiç ...e gitmedim |
Üç sözcük bu yapının işaretidir ve sınavda ipucu olarak kullanılır:
- **ever** = hiç (soruda)
- **never** = hiç ...medim (olumsuzda)
- **before** = daha önce
**Kritik ayrım:** *been to* ile *gone to* farklıdır.
- *He **has been to** Paris.* → Gitti ve **döndü**. Deneyimi var.
- *He **has gone to** Paris.* → Gitti ve **hâlâ orada**.
LGS'de bu ayrım sorulur. *been* deneyim, *gone* şu anki yer bildirir.
E8.7.SP3
Örnek 1 — Deneyim sorusu
Complete the dialogue.
**Tourist :** Have you ever been to Cappadocia?
**Guide :** - - - - I went there three times last year.
A) No, I haven't.
B) Yes, I have.
C) No, I don't.
D) Yes, I will.
- **Doğru cevap: B**
- Boşluktan sonraki cümleye bak: *"I went there three times last year."* Kişi oraya **gitmiş**, üstelik üç kez. Yani deneyimi **var**.
- *Have you ever been...?* sorusunun kısa cevabı aynı yardımcı fiille verilir: **have**.
- - **A (No, I haven't)** — Olumsuz cevap; ama sonraki cümle gittiğini söylüyor. Çelişki.
- - **B (Yes, I have)** — Olumlu cevap, doğru yardımcı fiil. **Doğru.**
- - **C (No, I don't)** — Hem olumsuz hem yanlış yardımcı fiil. *Have you...?* sorusuna *do* ile cevap verilmez.
- - **D (Yes, I will)** — *will* gelecek zamandır; soru geçmiş deneyimi soruyor.
- **Yöntem:** Kısa cevaplarda **sorudaki yardımcı fiili** kullan. *Have you...?* → *Yes, I **have** / No, I **haven't***. *Do you...?* → *Yes, I **do***. *Did you...?* → *Yes, I **did***. Yardımcı fiili değiştiren şık her zaman yanlıştır.
E8.7.SP3
Yer betimlemek ve görüş bildirmek
Bir yeri anlatırken kullanılan kalıplar bu ünitenin ikinci ayağı.
**Görüş sorma:**
> **What do you think about** Rome?
> **Did you enjoy** your trip?
> **How was** your holiday?
**Görüş bildirme:**
> **I think / guess / believe / suppose** it is exciting.
> **In my opinion**, it is lovely.
> **To me**, it sounds fascinating.
> It **was incredible**.
*sound* ve *look* fiilleri burada özel: *It **sounds** fascinating* (kulağa büyüleyici geliyor — anlatılanı duyunca), *It **looks** beautiful* (güzel görünüyor — resmine bakınca).
**Betimleme sözcükleri** — MEB listesi:
| Sözcük | Anlamı |
|---|---|
| **ancient** | antik, çok eski |
| **historic site** | tarihî yer |
| **architecture** | mimari |
| **attraction** | turistik cazibe, gezilecek yer |
| **culture / cultural** | kültür / kültürel |
| **destination** | varış yeri, gidilecek yer |
| **fascinating** | büyüleyici |
| **incredible** | inanılmaz |
| **countryside** | kırsal, kır |
| **rural** ≠ **urban** | kırsal ≠ kentsel |
| **resort** | tatil beldesi |
| **all-inclusive** | her şey dâhil |
| **bed and breakfast** | oda-kahvaltı |
Son iki sözcük konaklama türüdür ve sınavda karşılaştırılır: *all-inclusive* her şey dâhil pahalı bir sistemdir, *bed and breakfast* küçük ve ucuz bir seçenektir.
E8.7.SP1
Örnek 2 — Konaklama seçimi
Read the information.
*Sinem wants a cheap and quiet place for her holiday. She likes meeting local people and doesn't want a crowded hotel.*
| Option | Feature |
|---|---|
| All-inclusive resort | large, crowded, expensive |
| Bed and breakfast | small, quiet, cheap, run by a local family |
| Five-star hotel | luxurious, expensive |
| Camping site | cheap but no beds |
**Which option is the most suitable for Sinem?**
A) All-inclusive resort
B) Bed and breakfast
C) Five-star hotel
D) Camping site
- **Doğru cevap: B**
- Sinem'in üç koşulu:
- 1. **Ucuz** olmalı.
- 2. **Sessiz** olmalı, kalabalık olmasın.
- 3. **Yerel insanlarla tanışmayı** seviyor.
- Seçenekleri ele:
- - **A** — kalabalık ve pahalı. 1. ve 2. koşula takılır.
- - **B** — küçük, sessiz, ucuz ve **yerel bir aile tarafından işletiliyor**. Üç koşulu da karşılıyor. ✔
- - **C** — pahalı. 1. koşula takılır.
- - **D** — ucuz ama yatak yok; ayrıca yerel insanlarla tanışma koşulunu karşılamıyor. Üstelik metin *"cheap"* dediği için tek koşula bakan öğrenci buraya kayabilir.
- **Yöntem:** Bu soru tipinde en tehlikeli şık, koşulların **bir kısmını** karşılayandır (burada D). Koşulları numaralayıp her seçeneği üçüne birden karşı kontrol et.
E8.7.SP1
İki yeri karşılaştırmak
Turizm temasında karşılaştırma sürekli karşına çıkıyor: iki şehir, iki otel, iki tatil türü.
> **In my opinion**, historical architecture is **more beautiful than** modern architecture.
> I think all-inclusive hotels are **more attractive than** bed and breakfasts.
> Antalya is **hotter than** Trabzon in summer.
Altıncı ünitedeki kural aynen geçerli: kısa sıfat **-er**, uzun sıfat **more**.
Bu ünitede bir yapı daha var: **as ... as** (kadar).
> Bodrum is **as popular as** Antalya. (kadar popüler)
> This hotel is **not as expensive as** that one. (kadar pahalı değil)
*as ... as* arasında sıfatın **yalın hâli** durur — *-er* ya da *more* almaz:
- ✔ *as **cheap** as*
- ✘ ~~as cheaper as~~
**En üstünlük** (superlative) da sık geçer: bir yerin "en"i.
| Kısa sıfat | Uzun sıfat |
|---|---|
| *the cheap**est*** | *the **most** popular* |
| *the old**est*** | *the **most** beautiful* |
*"Ephesus is **the most** famous ancient city in Turkey."*
E8.7.SP2
Örnek 3 — as ... as
Complete the sentence.
*The small hotel near the beach is not - - - - the five-star resort, but it is much cheaper.*
A) as comfortable as
B) more comfortable as
C) as comfortabler as
D) the most comfortable
- **Doğru cevap: A**
- Cümlede *not ... the five-star resort* yapısı var ve iki yer karşılaştırılıyor. Boşluğun sonunda bir karşılaştırma bağlacı gerekiyor.
- - **A (as comfortable as)** — *not as ... as* = "...kadar değil". Sıfat **yalın** hâlde (*comfortable*). **Doğru.**
- - **B (more comfortable as)** — *more* ile *than* eşleşir, *as* ile değil. *more comfortable **than*** olurdu.
- - **C (as comfortabler as)** — *as ... as* arasında sıfat yalın durur; hem *-er* eklenmiş hem uzun sıfata *-er* eklenmiş. İki kat hatalı.
- - **D (the most comfortable)** — En üstünlük; ama cümle iki yeri karşılaştırıyor ve sonrasında bir nesne var, karşılaştırma bağlacı gerekiyor.
- **Yöntem:** Karşılaştırma yapılarında bağlaç eşleşmesine bak: **more/-er ile than**, **as ile as**. Bağlaçlar karışmışsa şık yanlıştır. Bu tek kontrol B ve C'yi anında eler.
E8.7.SP2
Broşür ve ilan okumak
Bu ünitenin okuma kazanımı: turizm metinlerinde **belirli bilgiyi bulmak**. LGS'de metin genelde bir **broşür, otel ilanı ya da tur programı** olur.
Tipik bir tur ilanı:
> **DIMPLE TOURS — Aegean Tour**
> **Duration:** 4 days / 3 nights
> **Includes:** breakfast, museum tickets, guide
> **Not included:** lunch and dinner
> **Price:** $450 per person
> **Departure:** every Friday at 7 a.m.
Bu tabloları okurken üç şeye dikkat:
**1) Includes / Not included ayrımı.** Sorunun yarısı buradan çıkar: "Fiyata ne dâhil değil?"
**2) per person / per night.** *per person* kişi başı, *per night* gece başı. Toplam fiyat sorulursa çarpman gerekir.
**3) Süre gösterimi.** *4 days / 3 nights* — dört gün ama üç gece. Bu ayrım sınavda tuzak olarak kullanılır.
Sık geçen ilan sözcükleri: *departure* (kalkış), *duration* (süre), *available* (mevcut), *booking* (rezervasyon), *deposit* (kapora), *guided tour* (rehberli tur).
E8.7.R1
Örnek 4 — Tur ilanı
Read the advertisement.
> **BLUE SEA TOURS — Mediterranean Tour**
> **Duration:** 5 days / 4 nights
> **Price:** $300 per person
> **Includes:** hotel, breakfast, guided city tour
> **Not included:** lunch, dinner, museum tickets
> **Departure:** every Saturday at 8 a.m.
**Which of the following is NOT included in the price?**
A) Breakfast
B) Hotel
C) Museum tickets
D) A guided city tour
- **Doğru cevap: C**
- İlandaki iki satırı ayır:
- - **Includes:** hotel, breakfast, guided city tour → fiyata **dâhil**.
- - **Not included:** lunch, dinner, museum tickets → fiyata **dâhil değil**.
- Şıklar:
- - **A (Breakfast)** — *Includes* satırında. Dâhil.
- - **B (Hotel)** — *Includes* satırında. Dâhil.
- - **C (Museum tickets)** — *Not included* satırında. **Dâhil değil.** ✔
- - **D (A guided city tour)** — *Includes* satırında. Dâhil.
- **Yöntem:** Broşür sorularında önce **Includes** ve **Not included** satırlarını farklı işaretlerle ayır. Bu iki satır sorunun kendisidir; geri kalan bilgiler (fiyat, kalkış saati) genelde başka bir soru için konur. İlandaki her satırı okumaya çalışıp zaman kaybetme, sorunun sorduğu satıra git.
E8.7.R1
Konuşmadan belirli bilgi çıkarmak
Bu kazanım kısa metinlerden **belirli bilgiyi çıkarmakla** ilgili. Turizm temasında bu genelde bir **tatil anlatısı** ya da **acente konuşması** olur.
> **Ali:** Did you enjoy your trip to Rome?
> **Ceyda:** It was incredible. It's truly an ancient city, and the weather was just perfect. It is in fact usually warm and sunny in Rome.
Bu metinden çıkarılabilecek bilgiler: gezinin nereye olduğu, nasıl geçtiği, havanın nasıl olduğu.
Bu tür sorularda iki ifadeye dikkat et:
**1) in fact / actually** — "aslında". Bir düzeltme ya da ek bilgi getirir. Yukarıdaki metinde Ceyda önce **o gezideki** havayı, sonra *in fact* ile Roma'nın **genel** havasını söylüyor. Soru "Roma'da hava genelde nasıldır" diye sorarsa cevap ikinci cümledir.
**2) Geçmiş ile geniş zaman ayrımı.** *The weather **was** perfect* (o gezide) ile *It **is** usually warm* (her zaman) farklı bilgilerdir. Sınav bu ikisini karıştıran şık koyar.
Diğer sık ifadeler: *I had a great time*, *It was worth visiting* (görmeye değerdi), *I would recommend it* (tavsiye ederim).
E8.7.L1
Örnek 5 — Metinden bilgi çıkarma
Read the text.
*"Last summer I visited Safranbolu. It was a bit rainy during my visit, but I loved the old houses. Safranbolu is usually dry and sunny in summer, so I was unlucky. I would definitely recommend it to anyone who likes historic architecture."*
**Which of the following is CORRECT according to the text?**
A) The writer did not like Safranbolu.
B) It usually rains in Safranbolu in summer.
C) The weather was unusual during the writer's visit.
D) The writer visited Safranbolu this winter.
- **Doğru cevap: C**
- Metindeki bilgileri ayır:
- 1. *"It was a bit rainy **during my visit**"* → o ziyarette yağmurlu.
- 2. *"Safranbolu is **usually** dry and sunny in summer"* → normalde kurak ve güneşli.
- 3. *"so I was **unlucky**"* → yazar şanssızdı, yani hava **alışılmadıktı**.
- 4. *"I would definitely recommend it"* → tavsiye ediyor.
- Şıklar:
- - **A** — *"I loved the old houses"* ve *"I would recommend it"* diyor. Beğenmiş. **Yanlış.**
- - **B** — Metin tam tersini söylüyor: yazın **genelde kurak ve güneşli**. Bu şık, o ziyaretteki havayı genel havayla karıştırıyor. **Yanlış.**
- - **C** — Ziyaret sırasında yağmurluydu ama normalde güneşli; yazar da *unlucky* diyor. Yani hava **olağandışıydı**. **Doğru.**
- - **D** — *"Last summer"* yazıyor, kış değil. **Yanlış.**
- **Yöntem:** *usually* sözcüğü genel durumu, geçmiş zaman (*was*) o seferki durumu anlatır. Metinde ikisi birden varsa sınav mutlaka karıştıran bir şık koyar (burada B).
E8.7.L1
Turizm üzerine bilgi alışverişi
Bu kazanım turizm konusunda **bilgi alışverişinde** bulunmakla ilgili: soru sormak, öneri istemek, öneri vermek.
**Soru sorma:**
> **Which one do you prefer?** Historic sites or the seaside?
> **What is the best time to visit** Antalya?
> **How can I get** to the museum?
> **Where do you recommend** for a weekend trip?
**Öneri verme:**
> **You should visit** the old town.
> **I'd recommend** the archaeology museum.
> **Why don't you take** the boat tour?
> **If I were you, I would** go in September.
**Tercih bildirme:**
> **I'd rather visit** historic sites **because** they are usually more interesting.
> **I prefer** the seaside **to** the mountains.
Bu ünitede *would rather* ve *prefer* altıncı üniteden aynen taşınıyor; bağlaç kuralı da aynı: *prefer ... **to***, *would rather ... **than***.
Öneri kalıplarının hepsinin ortak bir özelliği var: fiil biçimi. *should* + yalın fiil, *Why don't you* + yalın fiil, *I'd recommend* + **-ing** ya da isim.
E8.7.SI1
Örnek 6 — Öneri kalıbı
Complete the dialogue.
**Tourist :** I have only one day in İstanbul. What should I see?
**Guide :** - - - - It is very close to the Blue Mosque, so you can see both.
A) I'd recommend visiting Hagia Sophia.
B) I have never been to İstanbul.
C) Would you like some tea?
D) I prefer the seaside to the mountains.
- **Doğru cevap: A**
- Turist bir **öneri** istiyor: *"What should I see?"* Boşluğa bir öneri gelmeli. Ayrıca sonraki cümle *"It is very close to the Blue Mosque"* diyor — demek ki boşlukta **bir yer adı** geçmeli ki *it* onu gösterebilsin.
- - **A** — *I'd recommend visiting Hagia Sophia.* Hem öneri hem yer adı. Sonraki cümledeki *it* Ayasofya'yı gösteriyor. **Doğru.**
- - **B** — Rehberin İstanbul'a hiç gitmemiş olması hem tuhaf hem de öneri değil; ayrıca *it* neyi göstereceği belirsiz kalır.
- - **C** — Çay ikramı; soruyla ilgisiz.
- - **D** — Kendi tercihini söylüyor, öneri vermiyor; üstelik bir yer adı yok.
- **Yöntem:** Diyalog tamamlamada sonraki cümledeki **zamirler** (*it*, *they*, *there*) güçlü bir ipucudur. *it* bir şeyi gösteriyorsa, o şeyin adı boşlukta geçmelidir. Bu tek kontrol burada üç şıkkı eliyor.
E8.7.SI1
Sevdiğin yeri ayrıntısıyla anlatmak
Bu kazanım en sevdiğin turistik yeri **ayrıntı vererek** anlatmakla ilgili. LGS'de bu, bir metnin hangi yeri anlattığını bulma sorusu olarak gelir.
İyi bir yer anlatımının parçaları:
1. **Yer ve konum:** *Amasra is a small town on the Black Sea coast.*
2. **Ne ile ünlü:** *It is famous for its wooden houses and fish restaurants.*
3. **Ne yapılır:** *You can walk around the castle or take a boat tour.*
4. **Ne zaman gidilir:** *The best time to visit is late spring.*
5. **Görüş:** *I think it is one of the most peaceful places in Turkey.*
İki kalıp özellikle önemli:
| Kalıp | Anlamı |
|---|---|
| **be famous for** | ...ile ünlü olmak |
| **be known for** | ...ile bilinmek |
| **be located in / on** | ...de bulunmak |
| **date back to** | ...e dayanmak (tarihçe) |
*famous for* ile *famous as* karıştırılır: *famous **for** its beaches* (plajlarıyla ünlü), *famous **as** a tourist city* (turistik şehir olarak ünlü). Nesne bir özellikse **for**, bir kimlikse **as**.
E8.7.SI2
Örnek 7 — Hangi yer anlatılıyor?
Read the description.
*"This ancient city is located on the Aegean coast. It dates back to the 10th century BC. It is famous for its marble streets and the Library of Celsus. Millions of tourists visit it every year, and it is one of the best-preserved ancient cities in the world."*
**Which of the following is TRUE about the place?**
A) It is a modern city on the Black Sea.
B) It is an ancient city visited by many tourists.
C) It was built in the 10th century AD.
D) It is famous for its beaches.
- **Doğru cevap: B**
- Metindeki dört bilgiyi çıkar:
- 1. *"ancient city ... on the Aegean coast"* → antik, Ege kıyısında.
- 2. *"dates back to the 10th century **BC**"* → MÖ 10. yüzyıla dayanıyor.
- 3. *"famous for its marble streets and the Library of Celsus"* → mermer caddeler ve kütüphane.
- 4. *"Millions of tourists visit it every year"* → çok turist geliyor.
- Şıklar:
- - **A** — Hem *modern* (metin *ancient* diyor) hem *Black Sea* (metin *Aegean* diyor). İki kere yanlış.
- - **B** — Antik + çok turist. İkisi de metinde. **Doğru.**
- - **C** — Metin **BC** (MÖ) diyor, şık **AD** (MS) diyor. Tek harflik fark, bin yıllık hata.
- - **D** — Plajlarla değil, **mermer caddeler ve kütüphaneyle** ünlü.
- **Yöntem:** C şıkkındaki **BC / AD** farkı bu tip soruların sevdiği bir ayrıntıdır. Tarih geçen metinlerde BC (Before Christ, MÖ) ile AD (MS) ayrımını mutlaka kontrol et.
E8.7.SI2
Broşür, ilan ve kartpostal yazmak
Bu ünitenin yazma kazanımı: en sevdiğin turistik yer için **broşür, ilan ya da kartpostal** tasarlamak. LGS'de bu metinlerin **eksik parçasını** tamamlaman istenir.
**Broşür / ilan** kısa ve çarpıcı yazılır:
- Emir kipi kullanılır: *Visit the ancient city!* *Don't miss the sunset!*
- Sıfatlar abartılıdır: *incredible*, *fascinating*, *unforgettable*
- Bilgiler liste hâlinde verilir: fiyat, süre, ne dâhil
**Kartpostal** ise kişiseldir ve sabit bir yapısı vardır:
1. **Hitap:** *Dear Elif,*
2. **Nerede olduğun:** *I'm in Bodrum now.*
3. **Ne yaptığın:** *I'm staying at a small hotel near the sea. Yesterday we visited the castle.*
4. **Görüş:** *The town is fascinating!*
5. **Kapanış:** *See you soon,* + isim
Kartpostalda zaman kullanımı önemli: **şu an** yaptıkların için şimdiki zaman (*I'm staying*), **dün** yaptıkların için geçmiş zaman (*we visited*). Sınav bu iki zamanı karıştıran şık koyar.
E8.7.W1
Örnek 8 — Kartpostalı tamamlama
Complete the postcard.
> *Dear Kaan,*
> *I'm in Amasra now. The weather is lovely and the sea is wonderful.*
> *- - - -*
> *Tomorrow we are going to take a boat tour. See you soon!*
> *Deniz*
A) I have never been to Amasra.
B) Yesterday we visited the old castle and ate fish at a small restaurant.
C) I will be in Amasra next summer.
D) Amasra is a city in Germany.
- **Doğru cevap: B**
- Kartpostalın zaman akışını izle:
- - **Önce:** *"I'm in Amasra **now**"* → şu an oradaki durum.
- - **Boşluk:** ?
- - **Sonra:** *"**Tomorrow** we are going to take a boat tour."* → yarınki plan.
- Şimdi–yarın sırasında eksik olan halka **dün**dür. Kartpostallar tam bu sırayı izler: şu an → dün yapılanlar → yarınki plan.
- - **A** — *"I have never been to Amasra"* der ama kişi **şu anda** Amasra'da. Doğrudan çelişki.
- - **B** — *"**Yesterday** we visited... and ate..."* Geçmiş zaman, dün yapılanlar. Akışa oturuyor. **Doğru.**
- - **C** — *"next summer"* der; ama kişi zaten orada.
- - **D** — Amasra Almanya'da değil; ayrıca kartpostalın akışıyla ilgisiz bir bilgi.
- **Yöntem:** Metin tamamlama sorularında **zaman ifadelerini** sıraya diz: *now* → boşluk → *tomorrow*. Eksik olan zaman dilimi hangisiyse (burada *yesterday*), o zaman ifadesini taşıyan şık doğrudur.
E8.7.W1
LGS'de bu temadan ne çıkar?
Turizm teması LGS'de **nisan–mayıs** dönemi sınavlarında çıkıyor ve soru tipleri oldukça belirli:
**1) Broşür / ilan okuma.** *Includes / Not included* satırları sorulur. En sık gelen tip.
**2) Web sitesi eşleştirme.** Bir turistin istekleri verilir, uygun tur ya da otel sorulur. Koşul eleme yöntemiyle çözülür.
**3) Present Perfect.** *Have you ever been to...?* ve kısa cevabı. Doğrudan dilbilgisi sorusu.
**4) Karşılaştırma.** İki yer ya da iki konaklama türü. *as ... as* ve *more ... than*.
Bu temada sözcük bilgisi kritik: *all-inclusive*, *bed and breakfast*, *resort*, *historic site*, *rural/urban* ayrımını bilmeden eşleştirme soruları çözülmez. Broşür sorularında ise İngilizce neredeyse hiç gerekmez — tabloyu doğru okumak yeter. Bu yüzden bu temadan gelen sorular **net kaybetmemesi gereken** sorulardır.
Tuzak 1: been to ile gone to
Present Perfect'in en klasik tuzağı:
| Cümle | Anlamı |
|---|---|
| *He **has been to** Paris.* | Paris'e gitti ve **döndü**. Deneyimi var. |
| *He **has gone to** Paris.* | Paris'e gitti ve **hâlâ orada**. |
Türkçede ikisi de "Paris'e gitti" diye çevrilebildiği için ayrım kayboluyor. Ama İngilizcede tamamen farklı iki bilgi:
> *"Where is Ahmet?" "He **has gone to** the museum."* (Şu an müzede.)
> *"**Have** you ever **been to** a museum?" "Yes, many times."* (Deneyim.)
Basit kural: **been = gitti geldi**, **gone = gitti gitti**.
İkinci bir ayrım daha: *have been **to*** ile *have been **in***.
- *I have been **to** İzmir.* → İzmir'e gittim (deneyim).
- *I have been **in** İzmir for two days.* → İki gündür İzmir'deyim (hâlâ oradayım).
**Ne yap:** Cümlede kişi **şu anda nerede** sorusunu sor. Hâlâ oradaysa *gone*, dönmüşse *been*. Soru cümlelerinde (*Have you ever...?*) neredeyse her zaman **been** kullanılır, çünkü deneyim sorulur.
Tuzak 2: Broşürde dâhil olanı olmayanla karıştırmak
İkinci tuzak dilbilgisel değil, **dikkat** tuzağı — ve bu temada en çok puan kaybettiren şey bu.
Broşürlerde iki satır yan yana durur:
> **Includes:** breakfast, guide, museum tickets
> **Not included:** lunch, dinner, transport
Soru "hangisi dâhil **değildir**" diye sorar. Öğrenci *Includes* satırında gördüğü ilk şıkkı işaretler ve tam ters cevabı verir.
Bu tuzak iki kat sinsi, çünkü:
1. Soru kökünde **NOT** var (birinci ünitedeki tuzak).
2. Metinde de **Not included** satırı var.
İkisi birbirini götürür sanılabilir ama götürmez: soru *"NOT included"* diye soruyorsa, cevap **Not included** satırındadır. Soru *"included"* diye soruyorsa cevap *Includes* satırındadır.
**Ne yap:** Soruyu okuduktan sonra parmağını doğru satıra koy ve yalnız o satıra bak. Şıkları o satırda ara. Diğer satır bu soru için yok sayılır — büyük olasılıkla bir sonraki soru için konmuştur.
Bu üniteden aklında kalması gerekenler
**Deneyim: Present Perfect**
- *Have you ever been to...?* → *Yes, I **have** / No, I **haven't***
- *I have **been to** Side.* (gitti, döndü) ≠ *He has **gone to** Paris.* (hâlâ orada)
- İşaret sözcükleri: *ever*, *never*, *before*
**Karşılaştırma**
- *more ... **than*** · *-er ... **than***
- *as + yalın sıfat + as* (kadar): *as cheap as*, *not as expensive as*
- En üstünlük: *the cheapest*, *the most beautiful*
**Görüş ve öneri**
- *I think / guess / believe / suppose...* · *In my opinion...* · *To me...*
- *It **sounds** fascinating* (duyunca) · *It **looks** beautiful* (görünce)
- Öneri: *You should...*, *I'd recommend + -ing*, *Why don't you...?*
**Sözcükler**
- *ancient*, *historic site*, *architecture*, *attraction*, *destination*
- *rural* ≠ *urban* · *countryside* · *resort*
- *all-inclusive* (her şey dâhil) ≠ *bed and breakfast* (oda-kahvaltı)
- *be famous **for*** + özellik · *be located in/on*
**İki tuzak**
1. *been to* (döndü) ile *gone to* (hâlâ orada).
2. Broşürde *Includes* ile *Not included* satırlarını karıştırmak.