Science / Bilim

Örnek 1 — Zaman ifadesi ve zaman uyumu

Complete the sentence.

*Nowadays, my sister - - - - a project about renewable energy for the science fair.*

A) prepared
B) is preparing
C) will prepare
D) has prepared

1. **Doğru cevap: B**
2. Cümlenin başındaki zaman ifadesine bak: **Nowadays** (bugünlerde, şu sıralar). Bu ifade **şimdiki zaman** ister — süregelen bir iş anlatılıyor.
3. - **A (prepared)** — Geçmiş zaman; *nowadays* ile uyuşmaz.
4. - **B (is preparing)** — *is + fiil-ing*, özne *my sister* (tekil, üçüncü şahıs) olduğu için *is*. **Doğru.**
5. - **C (will prepare)** — Gelecek zaman; *nowadays* şu anı anlatır.
6. - **D (has prepared)** — Present Perfect; iş **bitmiş** demektir. Oysa *nowadays* işin sürdüğünü söylüyor.
7. **Yöntem:** Bu tip sorularda **zaman ifadesini bul, zamanı ona göre seç**. Eşleştirme tablosu:
8. - *now, nowadays, currently, at the moment* → şimdiki zaman
9. - *yesterday, last year, in 1905, ago* → geçmiş zaman
10. - *tomorrow, next week* → gelecek zaman

E8.9.SP1

Örnek 2 — discover mı invent mi?

Complete the sentences.

*Alexander Graham Bell - - - - the telephone in 1876. Marie Curie - - - - radium, an element that already existed in nature.*

A) discovered / invented
B) invented / discovered
C) invented / invented
D) discovered / discovered

1. **Doğru cevap: B**
2. İki cümle, iki farklı fiil:
3. **Birinci boşluk:** Telefon doğada yoktu; insan yaptı. Yeni bir şey üretmek → **invent**.
4. **İkinci boşluk:** Cümle zaten söylüyor: *"an element that **already existed** in nature"* (doğada zaten var olan bir element). Var olan bir şeyi bulmak → **discover**.
5. - **A** — İkisi de ters.
6. - **B** — *invented the telephone* + *discovered radium*. **Doğru.**
7. - **C** — Radyum icat edilmedi, keşfedildi.
8. - **D** — Telefon keşfedilmedi, icat edildi.
9. **Yöntem:** Tek soru sor: **"Bu şey, insan yapmadan önce de var mıydı?"**
10. - Var idiyse → *discover* (yerçekimi, gezegen, element, kıta)
11. - Yok idiyse → *invent* (telefon, ampul, bilgisayar, tekerlek)
12. Burada ikinci cümle cevabı kendi içinde veriyor (*already existed*); sınav çoğu zaman bu ipucunu bırakır.

E8.9.SI1

Örnek 3 — Sözcük türü

Complete the sentence.

*After many failed experiments, the young scientist finally - - - - in finding a cure for the disease.*

A) success
B) successful
C) succeeded
D) successfully

1. **Doğru cevap: C**
2. Cümlede eksik olanı bul: *the young scientist finally ___ in finding...* Özne var (*the young scientist*), **fiil yok**. Boşluğa fiil gelmeli.
3. - **A (success)** — İsim ("başarı"). Cümlede fiil yeri boş kalır.
4. - **B (successful)** — Sıfat ("başarılı"). Sıfat tek başına yüklem olamaz; *was successful* olsaydı doğru olurdu ama *was* yok.
5. - **C (succeeded)** — Fiil, geçmiş zaman. *succeed in + -ing* kalıbına da uyuyor. **Doğru.**
6. - **D (successfully)** — Zarf ("başarıyla"). Zarf da yüklem olamaz.
7. **Yöntem:** Sözcük türü sorularında önce cümlenin **hangi ögesinin eksik** olduğunu bul. Fiil eksikse fiil, isim eksikse isim seç. Buradaki ipucu: cümlede başka hiçbir yüklem yok, dolayısıyla boşluk yüklemdir.
8. Bir de kalıp ipucu var: **succeed in + -ing** (bir şeyi başarmak). Bu kalıbı bilen öğrenci boşluğa *succeeded* geleceğini doğrudan görür.

E8.9.L1

Örnek 4 — Kim, ne zaman?

Read the text.

*"In 1928, Alexander Fleming discovered penicillin by accident. This discovery changed medicine forever. Today, scientists are developing new antibiotics in modern labs, because some bacteria no longer respond to old medicines."*

**Which of the following is CORRECT according to the text?**

A) Fleming is developing new antibiotics today.
B) Scientists discovered penicillin in 1928.
C) Fleming discovered penicillin, and scientists are now developing new antibiotics.
D) Bacteria respond to all old medicines.

1. **Doğru cevap: C**
2. Metni iki zamana ayır:
3. **Geçmiş:** *"In 1928, Alexander Fleming **discovered** penicillin."* / *"This discovery **changed** medicine."*
4. **Şimdi:** *"Today, scientists **are developing** new antibiotics."*
5. Şıklar:
6. - **A** — Fleming'i **bugüne** taşıyor. Fleming keşfi 1928'de yaptı; bugün antibiyotik geliştirenler *scientists*. Zaman ve kişi karışmış. **Yanlış.**
7. - **B** — Penisilini keşfeden **Fleming**, genel olarak *scientists* değil. **Yanlış.**
8. - **C** — Geçmiş kısmı Fleming'e, şimdiki kısmı bilim insanlarına doğru bağlanmış. **Doğru.**
9. - **D** — Metin tersini söylüyor: *"some bacteria **no longer** respond to old medicines."* **Yanlış.**
10. **Yöntem:** Bu metin tipinde yanlış şıkların çoğu **kişi ile zamanı takas ederek** kuruluyor. Her şıkta iki şeyi kontrol et: fiil hangi zamanda ve öznesi kim. İkisi de metinle uyuşmalı.

E8.9.R1

Örnek 5 — Ana fikir mi ayrıntı mı?

Read the text.

*"Robots are changing the way we work. In factories, they do dangerous jobs instead of humans. In hospitals, they help doctors during operations. Some restaurants even use them to carry food. However, they cannot replace human creativity."*

**What is the main idea of the text?**

A) Robots carry food in some restaurants.
B) Robots are used in many areas but cannot replace human creativity.
C) Factories are dangerous places for humans.
D) Doctors do not need help during operations.

1. **Doğru cevap: B**
2. Metnin yapısını çöz:
3. - **Giriş (ana fikir):** *"Robots are changing the way we work."*
4. - **Ayrıntılar:** fabrika, hastane, restoran — üç örnek.
5. - **Kapanış (sınırlama):** *"**However**, they cannot replace human creativity."*
6. Ana fikir, hem yaygın kullanımı hem de sınırı içermeli.
7. - **A** — Bu bir **ayrıntı** (restoran örneği). Doğru bilgi ama metnin yalnız bir cümlesi. **Ana fikir değil.**
8. - **B** — Hem yaygın kullanım hem *however* sonrası sınırlama. Metnin tamamını kapsıyor. **Doğru.**
9. - **C** — Fabrikaların tehlikeli olması bir yan bilgi; metnin konusu robotlar.
10. - **D** — Metin bunu söylemiyor; tersine robotların doktorlara **yardım ettiğini** söylüyor.
11. **Yöntem:** Ana fikir sorusunda şıkkın **kaç cümleyi** karşıladığına bak. Tek bir örneği karşılayan şık (A gibi) ayrıntıdır, ana fikir değildir. Ana fikir metnin başını ve sonunu birlikte kapsar.

E8.9.R2

Örnek 6 — Kibar karşı çıkış

Complete the dialogue.

**Yusuf :** I think the mobile phone is the greatest invention ever.
**Nehir :** - - - - I believe the printing press changed the world much more.

A) I agree with you completely.
B) I see your point, but I don't think so.
C) That's exactly what I think.
D) You're absolutely right.

1. **Doğru cevap: B**
2. Boşluktan sonraki cümleye bak: *"I believe the **printing press** changed the world much more."* Nehir **farklı** bir icadı öne sürüyor — yani Yusuf'a **katılmıyor**.
3. - **A (I agree with you completely)** — Tam katılma. Sonraki cümleyle çelişir.
4. - **B (I see your point, but I don't think so)** — Kibar karşı çıkış; *but* ile devam ediyor ve arkasından kendi görüşü geliyor. **Doğru.**
5. - **C (That's exactly what I think)** — Katılma. Çelişki.
6. - **D (You're absolutely right)** — Katılma. Çelişki.
7. **Yöntem:** Tartışma diyaloglarında boşluktan sonraki cümleyi oku ve tek soru sor: **aynı fikirde mi, farklı fikirde mi?** Farklı bir görüş sunuluyorsa boşluğa katılmama kalıbı gelir. Burada üç şık aynı anlama geliyor (katılma) — üçü birden doğru olamayacağına göre, farklı olan şık cevaptır. Bu, çoktan seçmeli sınavlarda işe yarayan bir kontroldür.

E8.9.SI2

Örnek 7 — Aynı anlam

Read the sentence.

*Alexander Fleming discovered penicillin in 1928.*

**Which sentence has the same meaning?**

A) Penicillin was discovered by Alexander Fleming in 1928.
B) Alexander Fleming was discovered by penicillin in 1928.
C) Penicillin discovered Alexander Fleming in 1928.
D) Alexander Fleming invented penicillin in 1928.

1. **Doğru cevap: A**
2. Verilen cümle **aktif**: *Fleming (özne) discovered (fiil) penicillin (nesne)*.
3. Pasif hâle çevirmek için nesne başa geçer: *Penicillin **was discovered by** Fleming*.
4. - **A** — Doğru pasif dönüşüm. Nesne başta, *was discovered*, *by Fleming*. **Doğru.**
5. - **B** — Roller ters: "Fleming penisilin tarafından keşfedildi." Anlamsız.
6. - **C** — Yine ters: "Penisilin Fleming'i keşfetti."
7. - **D** — *invented* diyor. Penisilin bir **küf mantarından** elde edilen, doğada var olan bir maddedir; Fleming onu **keşfetti**, icat etmedi. Anlam değişiyor.
8. **Yöntem:** Pasif dönüşümde iki kontrol yap: (1) nesne başa geçmiş mi, (2) *by* ile doğru kişi verilmiş mi. D şıkkı ise bu ünitenin *discover/invent* ayrımını tekrar sınıyor — dönüşüm doğru olsa bile fiil değişirse anlam değişir.

E8.9.SP2

Örnek 8 — Paragrafı tamamlama

Complete the paragraph.

*"The microscope is one of the most important inventions in science. It was invented in the 17th century. - - - - Today, scientists are using electron microscopes to study viruses."*

A) Thanks to this invention, scientists discovered cells and bacteria.
B) I don't like biology lessons at school.
C) Microscopes are usually very cheap.
D) The telescope was invented in the same century.

1. **Doğru cevap: A**
2. Paragrafın zaman akışını izle:
3. - **Giriş:** mikroskop önemli bir icat (genel).
4. - **Geçmiş:** 17. yüzyılda icat edildi.
5. - **Boşluk:** ?
6. - **Bugün:** bilim insanları elektron mikroskobuyla virüs inceliyor.
7. Geçmiş ile bugün arasında eksik olan halka: **bu icadın sonucu ne oldu.**
8. - **A** — *"Thanks to this invention, scientists discovered cells and bacteria."* Tam olarak sonucu veriyor, geçmişten bugüne köprü kuruyor. **Doğru.**
9. - **B** — Kişisel görüş; bilgilendirici paragrafa uymaz.
10. - **C** — Fiyat bilgisi konu dışı; ayrıca akışla bağı yok.
11. - **D** — Teleskop **başka bir icat**. Paragrafın konusu mikroskop; üçüncü bir nesne girmesi konu birliğini bozar.
12. **Yöntem:** Bilim paragraflarında akış **genel → geçmiş → sonuç → bugün** biçimindedir. Boşluk geçmiş ile bugün arasındaysa, oraya **sonuç** cümlesi gelir. *Thanks to*, *As a result* gibi sonuç bağlaçları taşıyan şıkkı ara.

E8.9.W1