🎯 Sınavda nasıl karşımıza çıkar
ÖSYM sınavlarında bu konu genellikle uzun ve araya girmiş öbekli cümlelerde 'boşluğa doğru fiil formunu seçme' sorusu olarak karşımıza çıkar. Özne ile fiil arasına bir 'of' öbeği, bir ilgi cümleciği (relative clause) ya da bir parantetik ifade girer ve adayın gerçek özneyi gözden kaçırıp araya giren isme göre fiil seçmesi hedeflenir. Ayrıca each/every/either/neither, a number of/the number of, either...or/neither...nor, not only...but also gibi yapılar tek başına 4-5 şıklı bağımsız sorular olarak da sorulur. 2-4 cümlelik pasajlarda da bu tür uyumsuzluklar 'cümledeki hatayı bulma' formatında test edilir.
🔑 Çözüm stratejisi
- Önce gerçek özneyi bul. Cümledeki fiile en yakın ismi değil, fiilin gramatik olarak bağlı olduğu ana özneyi ara.
- Araya giren öbekleri parantez içine alıp 'sil'. Özne ile fiil arasındaki 'of + isim', ilgi cümleciği veya virgülle ayrılmış ek bilgiyi zihninden çıkar; kalan çıplak cümleyi oku.
- each / every / either / neither → her zaman tekil fiil. Bu kelimeler çoğul bir grubu ifade etseler bile fiili tekil alırlar: 'Each of the researchers has submitted a report.'
- either...or / neither...nor / not only...but also → fiil EN YAKIN özneye uyar. Bağlaçtan hemen önceki değil, fiile en yakın (ikinci) özneye bak: 'Neither the professor nor the students were aware of the change.'
- a number of + çoğul isim + çoğul fiil, ama the number of + çoğul isim + TEKİL fiil. 'A number of studies have shown...' vs. 'The number of studies has increased.'
- none of / some of / most of / all of + isim uyumu: Bu ifadelerde fiil, 'of'dan sonraki isme göre belirlenir — isim sayılamıyorsa veya tekilse fiil tekil, çoğulsa fiil çoğul olur: 'Some of the data is missing.' / 'Some of the participants were excluded.'
- there is / there are: Fiil, 'there'dan sonra gelen gerçek özneye (isme) uyar, 'there'a değil.
- Collective nouns (committee, government, team, family vb.): Grup tek bir birim olarak davranıyorsa tekil, üyeleri ayrı ayrı hareket ediyorsa çoğul fiil alabilir; akademik/formal İngilizcede genellikle tekil tercih edilir.
⚠️ Sık tuzaklar
- Özne ile fiil arasına giren uzun bir 'of the...' öbeğine kanıp fiili o öbekteki isme göre seçmek (en yaygın hata).
- either...or / neither...nor yapılarında fiili ilk özneye göre değil, mekanik olarak çoğul seçmek.
- 'a number of' ile 'the number of' yapılarını karıştırıp ikisine de aynı fiil formunu uygulamak.
- each/every ile başlayan öznelerde, anlamca çoğul bir kitleyi ifade ettiği için fiili yanlışlıkla çoğul yapmak.
- none of / some of gibi yapılarda 'of'dan sonraki ismin tekil mi çoğul mu (sayılamayan mı) olduğuna bakmadan otomatik tekil ya da çoğul fiil seçmek.
✍️ Kuralı gösteren örnek
Each of the variables included in the model was tested for normality before the analysis began. (Each + tekil fiil; 'of the variables' araya giren öbek, özneyi etkilemiyor.) A number of studies have reported similar findings in different populations, whereas the number of contradictory results has remained relatively small. (a number of → çoğul; the number of → tekil.) Neither the supervisor nor the graduate students were fully satisfied with the initial draft of the questionnaire. (neither...nor → fiil en yakın özneye, 'students'a uyuyor.) Some of the data collected during the pilot study was later excluded due to measurement errors. (some of + sayılamayan isim 'data' → tekil fiil.)