Zaman Bildiren Edatlar

Almancada zaman ifade eden edatlar (Temporalpräpositionen), bir olayın ne zaman, ne kadar süreyle veya hangi yönde (geçmişe/geleceğe doğru) gerçekleştiğini belirtir. Bu edatların her biri sabit bir hâl (çoğunlukla Dativ) ister, ancak YDS/YÖKDİL'de asıl zorluk hâl bilgisinden çok, edatların birbirine çok yakın görünen ama TERS anlamlar taşımasından kaynaklanır.

En Sık Karıştırılan Çiftler

seit (+Dativ) — geçmişte başlayıp HÂLÂ DEVAM EDEN bir süreyi belirtir ("-dır/-dir": üç yıldır)
vor (+Dativ) — geçmişte TAMAMLANMIŞ bir zaman noktasını belirtir ("önce": iki yıl önce)
in (+Dativ, gelecek bağlamında) — GELECEKTE bir zaman noktasını belirtir ("sonra/içinde": iki yıl sonra)
während (+Genitiv) — bir sürecin İÇİNDE, o süre boyunca gerçekleşeni belirtir ("sırasında/boyunca")
bis (+Akkusativ) — bir sürecin BİTİŞ sınırını belirtir ("-e kadar")
ab (+Dativ) — bir sürecin BAŞLANGIÇ noktasını belirtir ("itibaren")

Bunlara ek olarak, belirli gün/tarih/saat ifadelerinde her zaman aynı edat kullanılmaz: gün adlarıyla "an" (am Montag — Pazartesi günü), ay/mevsim/yıl ifadeleriyle "in" (im Winter, im Jahr 2020), saatlerle "um" (um acht Uhr) ve iki zaman noktası arasında "zwischen" (zwischen zwei und drei Uhr) kullanılır. Bu farklılaşma Türkçede tek bir "-de/-da" ekiyle karşılanabildiğinden Türk öğrenciler için ayrı bir ezber gerektirir.

Seit zwei Jahren lebt meine Familie in München.

↳ Ailem iki yıldır Münih'te yaşıyor.

Vor dem Essen sollte man sich die Hände waschen.

↳ Yemekten önce eller yıkanmalı.

Während der Prüfung darf man keine Hilfsmittel benutzen.

↳ Sınav sırasında yardımcı malzeme kullanılamaz.

Bis zum Ende des Monats muss die Miete bezahlt werden.

↳ Ay sonuna kadar kira ödenmelidir.

"Seit" ile Zaman Uyumu

Türkçe ve İngilizce alışkanlığı Almancaya doğrudan taşındığında en sık yapılan hata "seit" ile geçmiş zaman kullanmaktır. Almancada "seit" ile kurulan ve hâlâ devam eden bir durum PRÄSENS (şimdiki zaman) ile ifade edilir: "Ich lerne seit drei Jahren Deutsch" (üç yıldır Almanca öğreniyorum), İngilizcedeki "I have been learning" mantığıyla Perfekt kullanmak yanlıştır.

İpucu: "vor" (geçmişe dönük, önce) ile "in" (geleceğe dönük, sonra/içinde) her ikisi de Dativ alsa da yönleri taban tabana zıttır; cümlenin geçmişten mi geleceğe mi baktığına bakarak seçim yapın.

Dikkat: "bis" bir bitiş sınırı bildirirken "ab" bir başlangıç noktası bildirir; "Die Bibliothek ist bis 20 Uhr geöffnet" (20:00'a kadar açık) ile "Die Bibliothek ist ab 20 Uhr geschlossen" (20:00'dan itibaren kapalı) cümleleri kolayca birbirine karıştırılabilir çünkü ikisi de aynı saat bilgisiyle kurulabilir.

Zaman edatları YDS/YÖKDİL'de hem boşluk doldurma hem çeviri sorularında en yüksek frekanslı konulardan biridir; doğru cevaba ulaşmak için edatın gerektirdiği hâlin yanı sıra, cümlenin zaman yönünün (geçmiş/gelecek/süreklilik) de doğru okunması gerekir.