🇩🇪 8gengerman
📘

İsimlerde Çoğul Hâli

Konu 1 / 65

İsimlerde Çoğul Hâli

İngilizcedeki gibi tek bir "+s" kuralı Almancada yoktur; her ismin çoğulu, kelimeyle birlikte ayrıca öğrenilmesi gereken beş temel kalıptan birine göre şekillenir. Bu yüzden sözlükte bir ismi ararken hem artikeli hem de çoğul ekini (örn. "der Tisch, -e") birlikte not almak alışkanlık hâline getirilmelidir.

Beş temel çoğul kalıbı

  • -e (bazen Umlaut ile): der Tisch → die Tische, der Baum → die Bäume
  • -er (mümkünse Umlaut ile, çoğunlukla tek heceli nötr/eril isimler): das Kind → die Kinder, das Buch → die Bücher
  • -(e)n (dişil isimlerin büyük çoğunluğu): die Frau → die Frauen, die Lampe → die Lampen
  • -s (yabancı kökenli kelimeler, sesli harfle bitenler): das Auto → die Autos, das Hotel → die Hotels
  • ek yok, sadece Umlaut olabilir (-er, -el, -en, -chen, -lein ile biten eril/nötr isimler): der Onkel → die Onkel, der Vater → die Väter

Önemli bir kural daha: çoğul hâldeki her isim, orijinal cinsiyeti ne olursa olsun her zaman die artikelini alır. "der Mann" çoğulda "der Männer" değil "die Männer" olur.

Im Regal stehen viele alte Bücher.

↳ Rafta birçok eski kitap duruyor. (-er kalıbı, Umlaut)

Auf dem Parkplatz stehen zehn Autos.

↳ Otoparkta on araba duruyor. (-s kalıbı, yabancı kökenli kelime)

In der Konferenz waren viele Frauen anwesend.

↳ Konferansta birçok kadın hazır bulundu. (-en kalıbı, dişil isim)

Die Väter saßen beim Elternabend nebeneinander.

↳ Babalar veli toplantısında yan yana oturdu. (ek yok, sadece Umlaut)

İpucu: Her yeni ismi üç parçalı olarak ezberleyin: artikel + tekil + çoğul (die Frau, die Frauen). Kelime kartlarına çoğul ekini kısaltarak yazmak (Tisch, -e / Kind, -er / Auto, -s) hem hızlı hem kalıcıdır.
Dikkat: Çoğul isim Dativ hâline girdiğinde isme ayrıca "-n" eklenir (mit den Kindern, von den Büchern), bu yüzden "Kinder" ile "Kindern" veya "Bücher" ile "Büchern" karıştırılmamalıdır — ilki düz çoğuldur, ikincisi çoğulun Dativ biçimidir. Öğrenciler genellikle bu iki biçimi birbirinin yerine kullanır.

Düzensiz ve alışılmadık çoğullar

Bazı isimler kalıpların dışına çıkar ve ayrıca ezberlenmelidir: das Museum → die Museen, das Zentrum → die Zentren (Latince kökenli kelimeler -um ekini düşürüp -en alır), der Park → die Parks (istisnai olarak -s alan eril bir kelime). Ayrıca bileşik isimlerin çoğulu her zaman son kelimenin (Grundwort) çoğul kuralını izler: der Arbeitsplatz → die Arbeitsplätze (Platz → Plätze kuralına göre). Bu yüzden bilinmeyen uzun bir bileşik kelimenin çoğulunu tahmin etmek için, kelimeyi sona doğru ayrıştırıp son parçanın çoğul kalıbına bakmak yeterlidir.

YDS/YÖKDİL okuma parçalarında çoğul biçimin doğru tanınması, cümledeki özne-nesne sayısını (tekil mi çoğul mu) doğru anlamak için kritiktir; özellikle Dativ çoğul biçimler (-n ekli) metinlerde sık geçer.