Funktionsverbgefüge — İleri Kalıplar
Bir önceki derste öğrendiğiniz temel isim-fiil kalıplarının yanında, Almanca resmî/akademik dilde çok daha sık rastlanan bir grup daha vardır: edat + isim + taşıyıcı fiil yapısındaki kalıplar. Bunlarda isim genellikle artikelsiz veya sabit bir edatla kalıplaşmış hâldedir (in Betracht, zur Verfügung, zum Ausdruck, in Kraft gibi) ve bu üçlü bütün hâlinde neredeyse deyimleşmiş bir anlam taşır. YDS/YÖKDİL'in ileri düzey okuma parçalarında bu kalıplar çok yüksek frekansla görülür.
Sık Görülen İleri Düzey Kalıplar
- in Betracht ziehen — göz önünde bulundurmak, düşünmek
- zur Verfügung stehen — hizmete/kullanıma hazır olmak
- zum Ausdruck bringen — ifade etmek, dile getirmek
- in Kraft treten — yürürlüğe girmek
- unter Beweis stellen — kanıtlamak, ispat etmek
- in Anspruch nehmen — (bir hizmetten) yararlanmak, talep etmek
Wir sollten alle Möglichkeiten in Betracht ziehen, bevor wir eine endgültige Entscheidung treffen.
↳ Kesin bir karar vermeden önce tüm olasılıkları göz önünde bulundurmalıyız.
Den Studierenden steht eine gut ausgestattete Bibliothek zur Verfügung.
↳ Öğrencilerin emrinde iyi donanımlı bir kütüphane var.
Der Politiker brachte seine Besorgnis deutlich zum Ausdruck.
↳ Politikacı endişesini açıkça ifade etti.
Das neue Gesetz tritt am 1. Januar in Kraft.
↳ Yeni yasa 1 Ocak'ta yürürlüğe giriyor.
Öznenin Yönü Önemlidir
Bazı kalıpların "stellen" ve "stehen" gibi çok benzer görünen ama farklı öznelerle kullanılan çiftleri vardır: "etwas zur Verfügung stellen" (bir şeyi birine SUNMAK, özne sunan taraftır) ile "jemandem etwas zur Verfügung stehen" (bir şey birinin EMRİNDE OLMAK, özne kullanıma sunulan şeydir) birbirinden farklı bakış açılarına sahiptir ve sınavlarda bu ayrım özellikle test edilir.
Bu kalıpların çoğu, günlük dilde daha basit bir fiille de ifade edilebilir (in Betracht ziehen ≈ berücksichtigen/überlegen; zum Ausdruck bringen ≈ ausdrücken; in Kraft treten ≈ gültig werden), ama YDS/YÖKDİL metinleri bilinçli olarak resmî/nominal üslubu tercih ettiğinden, sınavda sorulan neredeyse hep bu uzun kalıp biçimidir. Bu nedenle metni okurken kalıbı basit fiile "zihinsel olarak çevirmek", cümlenin genel anlamını hızlıca kavramak için de etkili bir stratejidir.
Bu ileri düzey kalıplar YDS/YÖKDİL'de özellikle akademik ve gazete kökenli okuma parçalarında kelime bilgisi ve boşluk doldurma sorularının klasik konusudur; doğru edat-isim-fiil üçlüsünü bir bütün olarak tanımak, tek tek kelime çevirisi yapmaktan çok daha etkilidir.