Sözcükte Anlam
Sözcükte Anlam
Bir sözcük cümle içindeki bağlama göre farklı anlamlar kazanabilir. Gerçek (temel) anlam, sözcüğün sözlükteki ilk ve asıl anlamıdır. Mecaz anlamda sözcük, benzerlik ilgisi kurularak başka bir kavramı karşılar; örneğin bir kişi için "Onun kalbi taş gibi." denildiğinde "taş" sözcüğü sertlik/duygusuzluk anlamında mecazi kullanılmıştır. Terim anlam, bir sözcüğün belirli bir bilim ya da meslek alanında kazandığı özel anlamdır. Eş anlamlı sözcükler yazılışı farklı, anlamı aynı ya da çok yakın olan sözcüklerdir; zıt anlamlı sözcükler birbirinin karşıtıdır, ancak karşılaştırmanın aynı bağlamda yapılması gerekir. Eş sesli (sesteş) sözcükler yazılışı aynı ama anlamı farklı olan sözcüklerdir ve bu benzerlik anlam değil biçim benzerliğidir.
Çözümlü Örnek
"Bu haberi duyunca içi eridi." cümlesindeki altı çizili "eridi" sözcüğü hangi anlamda kullanılmıştır?
A) Gerçek anlamda
B) Mecaz anlamda
C) Terim anlamda
D) Zıt anlamda
E) Eş sesli olarak
- "Erimek" sözcüğünün gerçek anlamı, katı bir maddenin ısı etkisiyle sıvı hâle geçmesidir (örneğin "Buz güneşte eridi.").
- Verilen cümlede "içi eridi" ifadesiyle bir duygu durumu (üzülme, duygulanma) anlatılmaktadır; ortada gerçekten sıvılaşan bir madde yoktur.
- Somut bir eylem (erime), soyut bir duyguyu anlatmak için benzetme yoluyla kullanılmıştır; bu, mecaz anlamın tanımıdır.
- Doğru cevap B (Mecaz anlamda)'dır.