Cümlede Anlam
Cümlede Anlam
Nesnel yargı, kişiden kişiye değişmeyen, gözlem ya da ölçümle doğrulanabilen yargıdır: "Toplantı saat 14.00'te başladı." Öznel yargı ise kişinin kendi görüşünü, beğenisini ya da yorumunu yansıtır ve kişiden kişiye değişebilir: "Toplantı çok verimli geçti." Bir cümlede "bence, sanırım, en güzel, gereksiz" gibi değerlendirme bildiren ifadeler öznelliğin işaretidir. Doğrudan anlatımda bir kişinin sözleri değiştirilmeden, tırnak içinde aktarılır; dolaylı anlatımda ise sözler, aktaran kişinin diline uydurularak kip ve zamir değişiklikleriyle verilir. Cümleler arasında neden-sonuç (bir yargı diğerinin gerekçesidir), amaç-sonuç (bir eylem başka bir eylemi gerçekleştirmek için yapılır) ve koşul (bir yargının gerçekleşmesi diğerine bağlıdır) gibi anlam ilişkileri kurulabilir.
Çözümlü Örnek
Aşağıdaki cümlelerden hangisi nesnel bir yargı bildirmektedir?
A) Bu filmin müzikleri gerçekten çok etkileyiciydi.
B) Yönetmenin en başarılı çalışması bu filmdi bence.
C) Film, 2019 yılında 120 dakika olarak çekildi.
D) Film boyunca sıkılmadan izledim, harikaydı.
E) Oyunculardan bazıları rolüne yeterince hazırlanmamış görünüyordu.
- Nesnel yargı, kişiden kişiye değişmeyen ve doğrulanabilir bilgi içerir; öznel yargı ise kişisel beğeni/yorum bildirir.
- A, B, D ve E seçenekleri sırasıyla "etkileyicilik", "en başarılı olma", "sıkılmadan izleme" ve "yeterince hazırlanmamış görünme" gibi kişiden kişiye değişebilecek değerlendirmeler içerir; bunların hepsi öznel yargıdır.
- C seçeneğinde ise filmin çekildiği yıl (2019) ve süresi (120 dakika) somut, ölçülebilir ve doğrulanabilir bilgilerdir; bu bilgi kişiye göre değişmez.
- Doğru cevap C'dir.