Sözel Anlam Denemesi — Orta (25 Soru)
Ad Soyad: ______________________ Tarih: 18.11.2026 25 soru 30 dakika
Çalışma Kağıdı
Sözel Anlam Denemesi — Orta (25 Soru)
Sayfa numarası için yazdırma penceresinde "Üstbilgi/altbilgi"ni aç
25 soru · şıkları kağıt üzerinde işaretle, cevap anahtarı son sayfada
Sözel Anlam · Sözcükte Anlam
1. Bu alandaki çalışmalar son on yılda hayli «yol almış» görünüyor.
Bu cümlede altı çizili söz öbeği, çalışmalara aşağıdakilerden hangisini katmaktadır?
Sözel Anlam · Cümlede Anlam
2. I. sabırla
II. okurların sorularını
III. yanıtladı
IV. Yazar
V. yeni romanını tanıtmak için katıldığı söyleşide
Yukarıdaki sözcük grupları anlamlı ve kurallı bir cümle oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü olur?
Sözel Anlam · Cümlede Anlam
3. Aşağıdaki cümleye anlamca en yakın cümle hangisidir?
"Bir yapıtın değeri, yazıldığı çağın dışına taşabilme gücüyle ölçülür."
Sözel Anlam · Cümlede Anlam
4. Bir okuma kulübünün üyeleri arasında yapılan ankette, haftada en az bir kitap bitiren üyelerin büyük çoğunluğunun kulübe düzenli olarak katıldığı görülmüştür. Ankete katılan üyelerin tamamı, kulüp toplantılarında okudukları kitabı tartışmaktan keyif aldığını belirtmiştir.
Bu parçadan kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Cümlede Anlam
5. Şehirde yeni bisiklet yolları yapıldıktan sonra, bisikletle işe gidenlerin sayısında belirgin bir artış kaydedilmiştir. Aynı dönemde şehir merkezindeki otopark doluluk oranlarında hafif bir düşüş görülmüştür.
Bu parçadan kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Cümlede Anlam
6. Bir sanat galerisi, hafta sonları düzenlediği ücretsiz rehberli turlarla ziyaretçi sayısını önemli ölçüde artırmıştır. Hafta içi günlerde ise herhangi bir rehberli tur düzenlenmediği için ziyaretçi sayısı daha düşük kalmaktadır.
Bu parçadan kesin olarak çıkarılabilecek yargı aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
7. Sözlü tarih çalışmalarında tanıkların anlattıkları olaylarla belgelerdeki kayıtlar çoğu zaman tarih ve ayrıntı bakımından örtüşmez. Bu durumda araştırmacıların bir bölümü tanığı güvenilmez sayıp anlatıyı kenara iter. Oysa tutarsızlık, anlatının değerini düşürmeyebilir; çünkü tanık, olayın tarihinden çok, olayın kendisi için ne ifade ettiğini aktarır. Çünkü insan belleği olayları tarih sırasıyla değil, duygusal ağırlığına göre saklar. Bu nedenle hata, çoğu kez yöntemin değil, ölçütün seçiminden doğar. Bir köyün su baskınını yanlış yılda anlatan yaşlı, belki tarihte yanılmıştır; ama baskının topluluğu nasıl değiştirdiğini belgeler bu kadar canlı vermez. Anlatıyı belgeyle ölçüp yalnızca sınavdan geçeni tutmak, kaynağın sunabileceklerini baştan daraltmaktır.
Bu parçada yazar aşağıdakilerden hangisini eleştirmektedir?
Sözel Anlam · Paragraf
8. Kâğıt katlama sanatında usta, ilk katı yaparken bütün modelin sonucunu zihninde taşır; çünkü yapılan her kat geri alınabilir gibi görünse de kâğıt unutmaz. Bu nedenle usta, kâğıda dokunmadan önce uzun süre bakar ve hangi katın hangi katı etkileyeceğini sırayla tartar. Açılmış bir katın izi, sonraki katlarda hep kendini belli eder ve yüzeyi artık eskisi gibi düz bırakmaz. «Kâğıdın hafızası, ustanın en sert eleştirmenidir.» Bu yüzden acemiler çok kat yapar, usta ise az ve kesin kat yapar; ilkinin yüzeyi izlerle dolarken ikincisinin ürünü sadelikle parlar. Katlama masasında geçen yılların ustaya öğrettiği şey, düzeltmenin değil önceden görmenin değerli olduğudur.
Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
9. Sesli komutla çalışan cihazlar evlere girdiğinden beri insanların konuşma biçiminde küçük ama dikkat çekici değişimler gözleniyor. Cihazın anlaması için kısa, düz ve emir kipinde cümleler kuran kullanıcılar, aynı kalıpları zamanla birbirlerine karşı da kullanmaya başlıyor. Özellikle çocuklar, isteklerini yumuşatan nezaket sözcüklerini cihazla konuşurken gereksiz bulduklarından bu sözcükleri gündelik dilden de düşürebiliyor. Bazı üreticiler bunu fark edip cihazların yalnızca nazik ifadelere yanıt verdiği bir ayar ekledi. Ancak dilin bu denli sığ komutlara alışmasının uzun vadeli etkisi henüz ölçülmüş değil.
Bu parçada aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?
Sözel Anlam · Paragraf
10. Eski bir liman kentinde ticaretin canlı kalmasının tek nedeni elverişli bir koyun varlığı değildi; kentin asıl gücü, farklı dillerden tüccarların anlaşabileceği ortak bir hesap ve tartı sistemine sahip olmasından geliyordu. Mallar ne kadar farklı yerlerden gelirse gelsin, tartı aynı birimle yapıldığı için anlaşmazlık neredeyse hiç çıkmazdı. Bu güven ortamı, zamanla uzak bölgelerden tüccarları da kente çekti. Böylece kentin zenginliği, coğrafyasından çok, kurduğu ortak düzenin güvenilirliğinden beslendi.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
11. Uyku sırasında beyin, gün içinde edinilen bilgileri rastgele biçimde değil, önem derecesine göre işler gibi davranır. Duygusal yoğunluğu yüksek bir olayla ilgili anılar, uyku sırasında daha sık yeniden etkinleşirken, sıradan ayrıntılar bu süreçte büyük ölçüde geri planda kalır. Bu seçicilik, ertesi gün kişinin neden belirli bir anıyı net hatırlarken aynı güne ait pek çok sıradan ayrıntıyı unuttuğunu açıklar. Araştırmacılar bu işleyişi, beynin sınırlı kapasitesini en işlevsel bilgiye ayırma stratejisi olarak yorumlamaktadır.
Bu parçadan hareketle aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
Sözel Anlam · Paragraf
12. Mantar toplayan deneyimli biri, bir türü tanımak için yalnızca şapkaya bakmaz; sapın yapısına, şapkanın altındaki yapraklara, kokuya ve mantarın yetiştiği ağaca da bakar. Yine de bu ayrıntıların hiçbiri, tek başına güvenli bir karar vermeye yetmez. Hatta aynı türün genç ve yaşlı örnekleri bile birbirine hiç benzemeyebilir; ormanın nemi ve mevsimi de renkleri ve dokuyu değiştirir. Bu da ezberlenmiş tek bir görüntüye güvenmeyi zorlaştırır. Zehirli türlerle yenebilir olanlar arasındaki benzerlik, bazen yalnızca küçük bir ayrıntıda gizlidir. ........ Bu yüzden tecrübeli toplayıcı, emin olamadığı mantarı sepetine koymaz; vazgeçmenin ucuz, yanılmanın pahalı olduğunu bilir.
Bu parçada boş bırakılan yere, düşünce akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
Sözel Anlam · Paragraf
13. Kıyı kasabasındaki küçük tersanede tekneler, hâlâ elle işlenen ahşap kalıplarla inşa edilir. Usta tekne yapımcısına göre bir teknenin gövdesi, tahtanın doğal eğrisine karşı değil onunla birlikte şekillendirilmelidir. Bu yüzden her tahta, kesilmeden önce günlerce suda bekletilerek esnekliği test edilir. Ustaya göre «bir tahtayı zorlarsan teknen değil, ustan yenilir». Bu ilke gereği tersanede hiçbir parça, doğal eğrisinin tersine bükülerek kullanılmaz. Yapım süreci, tek bir tekne için bazen altı ayı bulabilir. Ustanın çırakları, önce çekiç kullanmayı değil, tahtanın sesini dinlemeyi öğrenir. Tersanede üretilen tekneler, bölgedeki balıkçılar arasında dayanıklılığıyla tanınır.
Komşu kasabada açılan yeni bir tesis ise tekneleri bilgisayar kontrollü makinelerle, çok daha kısa sürede üretmektedir. Bu tesiste bir teknenin gövdesi, ustanın atölyesindekinin onda biri kadar bir sürede tamamlanabilmektedir. Usta, bu hızın kendisini rahatsız etmediğini, yalnızca farklı bir ihtiyaca hizmet ettiğini söyler. Ona göre makineyle üretilen tekneler de güvenlidir, ancak her teknenin kendine özgü bir "karakteri" olmaz. Yeni tesisin sahibi ise geleneksel yöntemin artık günümüz talebini karşılayamayacağını savunmaktadır. Buna karşın iki taraf da, iyi bir teknenin ölçütünün üretim hızı değil suyla kurduğu denge olduğu konusunda hemfikirdir. Bölgedeki balıkçıların bir kısmı hâlâ geleneksel tersaneyi tercih ederken bir kısmı yeni tesisin sunduğu düşük fiyatı önemsemektedir.
Bu parçadan hareketle aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Sözel Anlam · Paragraf
14. Anadolu'nun bazı köylerinde hâlâ el tezgâhlarında halı dokuyan kadınlar bulunuyor. Bu kadınlar, deseni önceden kâğıda çizmek yerine, annelerinden ve büyükannelerinden öğrendikleri motifleri ezbere dokuyor. Bir halının tamamlanması, boyutuna göre haftalar hatta aylar sürebiliyor. Dokumacılar, işin uzun sürmesine rağmen bu emeğin karşılığını her zaman tam olarak alamadıklarını belirtiyor. Buna rağmen pek çoğu, bu geleneği sürdürmenin kendileri için bir sorumluluk olduğunu düşünüyor.
Bu parçadan aşağıdakilerden hangisi çıkarılamaz?
Sözel Anlam · Paragraf
15. Şehrin kıyısındaki küçük kağıt fabrikası, atık kağıtları yeniden hammaddeye dönüştürerek üretim yapar. Fabrika müdürüne göre işin en zor kısmı, kağıtları toplamak değil hangi kağıdın yeniden kullanılabilir olduğuna karar vermektir. Yağlı ya da boyalı kağıtlar, geri dönüşüm sürecine zarar verdiği için ayrı bir bölümde elenir. Müdüre göre «her kağıt ikinci bir hayat hak etmez; bazıları yalnızca bir kez okunmak için var olur». Fabrikada çalışan işçiler, önce kağıtları elle ayırır, ardından makineler devreye girer. Elle ayırma aşaması yavaş olsa da makinelerin hata oranını belirgin biçimde azaltır. Fabrika, yıllık ürettiği kağıdın büyük bölümünü okullara ve yerel yayınevlerine satmaktadır. Son yıllarda geri dönüştürülen kağıt talebi arttıkça fabrika ikinci bir tesis açmayı planlamaktadır. Müdür, bu büyümenin işçi sayısını da artıracağını, ancak elle ayırma aşamasının tamamen otomatikleştirilmeyeceğini belirtir. Çünkü ona göre makineler renk ve doku farkını insan gözü kadar hızlı ayırt edemez. Fabrikanın su tüketimi, geleneksel kağıt üretimine kıyasla oldukça düşüktür. Bu durum, fabrikayı bölgedeki çevre örgütlerinin de takdirini kazanmasını sağlamıştır. Müdür, en büyük hedefinin üretim miktarını artırmak değil, elenen kağıt oranını azaltmak olduğunu söyler.
Bu parçada altı çizili «her kağıt ikinci bir hayat hak etmez; bazıları yalnızca bir kez okunmak için var olur» sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
16. Kuru taş duvar ustası, taşları harçsız üst üste dizerken en çok yatay düşünür. Yeni başlayanlar yüksekliği öne çıkarır, taşların göze güzel görünen yüzlerini dışarı çevirerek sıralar; usta ise her sıranın alt sıradaki derzleri örtmesine, taşların uzun yüzünün duvarın içine doğru uzanmasına bakar. Çünkü harç olmadığı için duvarı ayakta tutan, tek tek taşların sağlamlığı değil, taşların birbirine yüklediği ağırlıktır. Sağlam görünen taşlarla örülmüş ama derzleri üst üste gelen bir sıra, bu yüzden ilk yağmurda gevşer. «Bu duvarda her taş hem taşır hem taşınır.» Bu yüzden iyi bir duvar, en kusurlu taşını bile gizlemez; ona da bir görev verir.
Parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
17. Ahşap oymacılığı, sabır isteyen bir zanaattır. Usta, işe başlamadan önce ağacın damar yönünü uzun uzun inceler; çünkü damara ters vurulan her keski izi, yüzeyde onarılması güç çatlaklar bırakır. Kullanılan aletler çoğunlukla ustanın kendi elinde biçimlenmiş, yıllar içinde avucuna alışmış parçalardır. Çıraklar ilk yıllarında yalnızca aletleri bilemekle görevlendirilir; oyma yapmalarına ancak keskinin ağzını gözleriyle değil parmak uçlarıyla tanımaya başladıklarında izin verilir. Bu yüzden bu zanaatta hız değil, malzemeyi tanımak esastır.
Bu parçada ahşap oymacılığıyla ilgili aşağıdakilerin hangisine değinilmemiştir?
Sözel Anlam · Paragraf
18. Eski haritacılar, henüz ayrıntılı ölçüm yapılamayan bölgeleri boş bırakmak yerine çoğu zaman tahmini çizimlerle doldururdu; bu bölgelere sonradan "hayalet kıyılar" denmiştir. Bir kıtanın gerçek sınırları netleşene kadar aynı toprak parçası onlarca farklı haritada birbirinden az çok farklı biçimlerde görülebilirdi. Bugün uydu verisiyle çalışan haritacılar için böyle bir belirsizlik söz konusu değildir; ölçüm hatası milimetrik düzeye inmiştir. Yine de yazar, eski haritaların bu «cüretkâr tamamlama» alışkanlığını tümüyle eleştirmez; ona göre bilinmeyeni bir biçimde göstermek, onu tümden boş bırakmaktan bilimsel açıdan daha üretici bir tavırdır.
Bu parçada altı çizili «cüretkâr tamamlama» sözüyle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
19. Eski kütüphanelerde kayıt tutma yöntemi başlangıçta yalnızca eserin adını ve yazıldığı rafı not etmekle sınırlıydı. Koleksiyon büyüdükçe bu basit kayıt yetersiz kalmış, görevliler eserleri konusuna göre de sınıflandırmaya başlamıştır. Zamanla bu sınıflandırmaya eserin diline ve yazıldığı döneme göre ek etiketler eklenmiş, böylece bir eser birden fazla kategoriden aranabilir hâle gelmiştir. Bugünkü çok katmanlı dijital kataloglama sistemlerinin temelinde, aslında bu kademeli genişleme anlayışı yatmaktadır.
Bu parçanın anlatım sırası için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Sözel Anlam · Paragraf
20. Kuyumcu, altını eritip kalıba dökerek bir takı elde edebilir; ancak bu yolla çıkan parça ustalık sayılmaz. Kalıp biçimi hızla çoğaltır, fakat çoğaltılan şey ustanın elinin bıraktığı o ince farktan yoksundur. Asıl zanaat, teli çekmek, tavlamak, yeniden çekmek ve ilmek ilmek işlemek gibi sabır isteyen aşamalarda ortaya çıkar. Bu aşamaların her biri madene bir direnç gösterme fırsatı verir; usta ise «metalin dilinden anlayan» kişidir ve ne zaman zorlayacağını, ne zaman bekleyeceğini bilir. Bu bilgi kitaplarda değil, yılların getirdiği alışkanlıkta saklıdır. Acele eden çırak teli koparır, işi bitirmiş olmaktan başka bir şey kazanmaz.
Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
21. Mektup yazan kişi, cümlesini göndermeden önce tartar; çünkü yazdığını geri alamayacağını ve karşı tarafın günler sonra okuyacağını bilir. Bu bekleyiş, yazıya bir ağırlık verir. Cümleler yazılmadan önce kafada birkaç kez kurulup bozulur; sözcükler bu yüzden seçilmiş olur. Anlık iletilerde ise düşünce çoğu kez tamamlanmadan gönderilir, yarım kalan yargı cevap beklemeden düzeltilir. Yanıt beklenmediği için kimse susmayı, yani düşünmeyi göze almaz. Mektubun yavaşlığı bir eksiklik değil, bir ölçüydü: söylenecek şeyin değerini belirleyen, onu söylemeden önce geçen süreydi. Bu ölçü kaybolduğunda yitirilen şey hız değil, titizliktir.
Yazarın bu parçadaki asıl amacı aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
22. Minyatür ressamı, perspektifi bilmediği için değil, gerek duymadığı için kullanmaz. Sahnenin önemli kişisi büyük, ikincil kişi küçük çizilir; mekân, görüntünün değil, anlatının ihtiyacına göre düzenlenir. Duvarlar yana yatırılır ki içeride olanlar görülebilsin; ağaç, sahnenin tek bir köşesine sığdırılır ki hikâye onu aşıp gitmesin. Renk de çoğu kez gerçeğe değil, kişinin konumuna ve sahnenin ruhuna göre seçilir; ölçü, gözün uzaklık duygusuna değil, olayın ağırlığına göre kurulur. Böylece resim, gözün gördüğünü değil, aklın bildiğini gösterir. Gölge de çizilmez; çünkü ışığın nereden vurduğu, hikâyenin sonucunu değiştirmez ve ressamın anlatmak istediği olayı ikinci plana iter.
Bu parçanın son cümlesi olarak, düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilebilir?
Sözel Anlam · Paragraf
23. Eskiden bir yolculuktan birkaç fotoğrafla dönülürdü; her kare, çekmeden önce düşünülmüş, sonra günlerce beklenerek basılmış olurdu. Bugün aynı yolculuktan binlerce kareyle dönülüyor ve bunların çoğuna bir daha bakılmıyor. Fotoğraf çoğaldıkça bakış azalıyor; kayıt, hatırlamanın yerine geçiyor. Görüntüyü saklamak kolaylaştıkça anı biriktirmek zorlaşıyor. Belki de bir şeyi gerçekten görmenin yolu, onu her zaman kaydedebileceğimizi unutmaktan geçiyor.
Bu parçada asıl anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?
Sözel Anlam · Paragraf
24. (I) Bu yeni düzen sayesinde okuyucular aradıkları kitaba çok daha kısa sürede ulaşır oldu. (II) Her konu için ayrı bir renk etiket kullanmayı düşündü. (III) Küçük bir kütüphanede kitaplar önceleri rastgele raflara diziliyordu. (IV) Etiketleme tamamlanınca kitapları alfabetik sıraya göre raflara yerleştirdi. (V) Görevli, önce kitapları konularına göre ayırmaya karar verdi.
Bu cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralandığında baştan dördüncü cümle hangisi olur?
Sözel Anlam · Paragraf
25. (I) Ardından çerçevelere ince bir balmumu tabakası yerleştirdi. (II) Birkaç hafta içinde arılar yeni kovanı hızla doldurmaya başladı. (III) Bir arıcı, yeni sezon için boş bir kovan hazırlamaya karar verdi. (IV) Kovanı bahçenin güneş alan ama rüzgârdan korunan bir köşesine yerleştirdi. (V) Önce kovanın içini temizleyip güneşte kuruttu.
Bu cümleler anlamlı bir paragraf oluşturacak biçimde sıralandığında baştan üçüncü cümle hangisi olur?
Cevap Anahtarı
1-A 2-A 3-B 4-D 5-C 6-C 7-D 8-C 9-D 10-A 11-E 12-C 13-C 14-E 15-A 16-D 17-E 18-B 19-E 20-B 21-D 22-E 23-E 24-D 25-A
8genales · ALES Hazırlık · sekizgenacademy.com